Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών κατηγορεί το Ισραήλ ότι επιχειρεί να υπονομεύσει τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για τον Περσικό Κόλπο. Στο τραπέζι βρίσκεται μνημόνιο 14 σημείων για λήξη της ένοπλης σύγκρουσης και του ναυτικού αποκλεισμού.
Το Ιράν επιλέγει να δημοσιοποιήσει τις ενστάσεις του απέναντι στο Ισραήλ, την ώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη διαπραγμάτευση με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ υποστήριξε ότι το Ισραήλ κάνει «ό,τι μπορεί» για να υπονομεύσει τη διαδικασία, μεταφέροντας τη σύγκρουση από το στρατιωτικό στο διπλωματικό πεδίο.
Τι προβλέπει το μνημόνιο Ιράν – ΗΠΑ
Σύμφωνα με τον Μπαγαεΐ, Τεχεράνη και Ουάσιγκτον συζητούν μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων. Κεντρικός άξονας είναι η λήξη της ένοπλης σύγκρουσης και η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, με αντάλλαγμα μέτρα του Ιράν για την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Η αναφορά σε συγκεκριμένο αριθμό σημείων δείχνει ότι οι συνομιλίες έχουν περάσει από το γενικό πολιτικό πλαίσιο σε πιο τεχνικό επίπεδο. Η δέσμευση για «ασφαλή διέλευση» στα Στενά του Ορμούζ αφορά άμεσα τις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές, καθώς από εκεί διέρχεται κρίσιμο ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου ενέργειας.
Εκτός ατζέντας το πυρηνικό πρόγραμμα
Ο ίδιος εκπρόσωπος έχει διευκρινίσει ότι οι συνομιλίες δεν περιλαμβάνουν το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Η διάκριση αυτή είναι ουσιαστική, καθώς απομονώνει το ζήτημα της περιφερειακής ασφάλειας και της ναυσιπλοΐας από το ευρύτερο πλαίσιο των πυρηνικών διαπραγματεύσεων.
Η επιλογή αυτή επιτρέπει σε ΗΠΑ και Ιράν να αναζητήσουν λειτουργικές ρυθμίσεις για την αποκλιμάκωση στη θάλασσα, χωρίς να απαιτείται συνολική πολιτική συμφωνία για τα πυρηνικά. Ταυτόχρονα, αφήνει ανοιχτό ένα από τα βασικά σημεία τριβής με το Ισραήλ, το οποίο θεωρεί το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ζήτημα άμεσης ασφάλειας.
Ο ρόλος του Ισραήλ και η σύγκρουση αφηγήσεων
Με την κατηγορία ότι το Ισραήλ προσπαθεί να υπονομεύσει τις συνομιλίες, η Τεχεράνη επιχειρεί να πλαισιώσει εκ των προτέρων οποιαδήποτε εμπλοκή ή καθυστέρηση ως αποτέλεσμα εξωτερικής παρέμβασης. Η αναφορά σε «μέγιστη προσπάθεια» του Ισραήλ δείχνει ότι το Ιράν θεωρεί την ισραηλινή στάση κεντρικό παράγοντα στη διαμόρφωση της αμερικανικής πολιτικής.
Θεσμικά, η κίνηση αυτή λειτουργεί και ως μήνυμα προς την Ουάσιγκτον: το Ιράν ζητά να διαχωριστεί η αμερικανική διαπραγματευτική στάση από τις ισραηλινές ανησυχίες. Στο πεδίο της διεθνούς κοινής γνώμης, η Τεχεράνη επιδιώκει να εμφανιστεί ως πλευρά που επιζητεί ρύθμιση της σύγκρουσης και σταθερότητα στη ναυσιπλοΐα, μεταφέροντας το βάρος της ευθύνης για πιθανή αποτυχία των συνομιλιών σε τρίτο παράγοντα.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, κάθε κίνηση αποκλιμάκωσης στα Στενά του Ορμούζ έχει άμεση σημασία, λόγω της εξάρτησης της ευρωπαϊκής αγοράς από τις θαλάσσιες ροές ενέργειας και του ρόλου της ελληνόκτητης ναυτιλίας στις μεταφορές πετρελαίου και προϊόντων του. Μια συμφωνία Ιράν – ΗΠΑ που θα ενισχύει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας μειώνει τον κίνδυνο διαταραχών στις θαλάσσιες οδούς, άρα και την έκθεση της ελληνικής ναυτιλίας σε επιχειρησιακούς και ασφαλιστικούς κινδύνους, ενώ τυχόν αποτυχία των συνομιλιών θα διατηρήσει υψηλή την αβεβαιότητα σε έναν κρίσιμο διάδρομο για το παγκόσμιο εμπόριο.
#Ιράν #ΗΠΑ #Ισραήλ #Ορμούζ #Ναυτιλία
