Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, παρουσιάζει την κυβερνητική στρατηγική για το δημογραφικό στο συνέδριο «Δημογραφικό 2026». Περιγράφει μακροπρόθεσμο σχέδιο με άμεσες οικονομικές παρεμβάσεις, φορολογικά κίνητρα και ενίσχυση κοινωνικών δομών.
Ως «μαραθώνιο, που πρέπει να τρέξουμε με ρυθμό σπριντ» περιέγραψε η Δόμνα Μιχαηλίδου την προσπάθεια αντιμετώπισης του δημογραφικού, αναδεικνύοντας την πίεση χρόνου σε ένα κατεξοχήν μακροπρόθεσμο ζήτημα. Μιλώντας στο συνέδριο «Δημογραφικό 2026», η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας παρουσίασε τη στρατηγική της κυβέρνησης, με έμφαση σε μέτρα που υπερβαίνουν, όπως είπε, τον ορίζοντα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
Ποια είναι η κυβερνητική συνταγή για το δημογραφικό
Η υπουργός περιέγραψε τρεις βασικούς άξονες πολιτικής: άμεσες οικονομικές ενισχύσεις, φορολογικά κίνητρα και ενίσχυση κοινωνικών υπηρεσιών και δομών. Στις άμεσες παρεμβάσεις ενέταξε το έκτακτο βοήθημα των 150 ευρώ ανά παιδί, που θα προστεθεί στο υφιστάμενο επίδομα τέκνων, επαναλαμβάνοντας τη γραμμή που είχε χαράξει νωρίτερα στο ίδιο συνέδριο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε φορολογικές απαλλαγές που συνδέονται με τον αριθμό των παιδιών, αλλά και σε πολιτικές ενίσχυσης της εργασίας για γονείς και πολύτεκνες οικογένειες. Στόχος, όπως τονίστηκε, είναι να μειωθούν τα εμπόδια στη δημιουργία και τη στήριξη της οικογένειας, όχι μόνο μέσω επιδομάτων, αλλά και μέσω αλλαγών στη φορολογία και την εργασιακή πολιτική.
Η Ελλάδα σε έναν διεθνή χάρτη υπογεννητικότητας
Η Δόμνα Μιχαηλίδου ενέταξε το ελληνικό δημογραφικό σε ένα ευρύτερο διεθνές πλαίσιο, υπογραμμίζοντας ότι η υπογεννητικότητα αποτελεί κοινό πρόβλημα σχεδόν όλων των ανεπτυγμένων χωρών. Ανέφερε ενδεικτικά τη Νότια Κορέα, όπου ο δείκτης γονιμότητας έχει υποχωρήσει στο 0,6 παιδί ανά γυναίκα, αλλά και τις σκανδιναβικές χώρες με ισχυρά κοινωνικά κράτη, όπως η Νορβηγία και η Σουηδία, που βρίσκονται στο 1,5.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα καταγράφει 1,34 παιδί ανά γυναίκα, στοιχείο που τη φέρνει κάτω από το όριο αναπλήρωσης του πληθυσμού. Η υπουργός σημείωσε ότι, παρά τη σοβαρότητα του φαινομένου, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ακόμη συγκροτήσει ενιαία, υψηλής έντασης πολιτική για το δημογραφικό, με τις σχετικές αρμοδιότητες να είναι διασκορπισμένες σε διαφορετικούς επιτρόπους.
Απαντώντας σε παρατήρηση για την απουσία ειδικού Ευρωπαίου επιτρόπου για το δημογραφικό, υποστήριξε ότι το μεγαλύτερο βάρος των πολιτικών παραμένει σε εθνικό επίπεδο. Η θέση αυτή αναδεικνύει την ευθύνη των κρατών-μελών να διαμορφώσουν δικά τους συνεκτικά σχέδια, χωρίς να αναμένουν μια κεντρική ευρωπαϊκή λύση.
Όταν το ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό
Η υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στη διάσταση της νοοτροπίας, επισημαίνοντας ότι οι οικογένειες που αυξάνουν το εισόδημά τους συχνά επιλέγουν να επενδύσουν περισσότερους πόρους στα ήδη υπάρχοντα παιδιά, αντί να αποκτήσουν περισσότερα. Κατά την προσέγγισή της, αυτό δείχνει ότι το δημογραφικό δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά και κοινωνικό και πολιτισμικό.
Στόχος, όπως είπε, είναι να αλλάξει η αντίληψη γύρω από την οικογένεια και τη γονεϊκότητα, ώστε η απόφαση για τεκνοποίηση να μην συνδέεται αποκλειστικά με το κόστος, αλλά και με το πώς η κοινωνία οργανώνει την καθημερινότητα των γονέων. Η τοποθέτηση αυτή μεταφέρει τη συζήτηση από τα επιδόματα στην ευρύτερη ποιότητα ζωής των οικογενειών.
Το χάσμα εργασίας και μητρότητας και οι στοχευμένες παρεμβάσεις
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο χάσμα ανάμεσα στην εργασία και τη μητρότητα, το οποίο, σύμφωνα με τη Δόμνα Μιχαηλίδου, έχει αρχίσει να αμβλύνεται. Υπενθύμισε το επίδομα μητρότητας για ελεύθερες επαγγελματίες και αγρότισσες, καθώς και την άδεια πατρότητας, ως ενδεικτικές παρεμβάσεις που επιχειρούν να μοιράσουν πιο ισόρροπα τα βάρη της γονεϊκότητας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε ειδικές δράσεις στήριξης εργαζομένων σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου οι υποδομές είναι συχνά πιο περιορισμένες. Ως επιβαρυντικό παράγοντα για τη σημερινή δημογραφική εικόνα κατέδειξε το κύμα φυγής νέων ανθρώπων κατά την περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης, που αποδυνάμωσε τις ηλικιακές ομάδες αναπαραγωγικής ηλικίας.
Τεχνολογία, ιατρική και τα όριά τους στο δημογραφικό
Η υπουργός αναφέρθηκε και στον ρόλο της τεχνολογίας και των εξελίξεων στην ιατρική, που επιτρέπουν σε περισσότερες γυναίκες να αποκτήσουν παιδιά σε μεγαλύτερες ηλικίες. Αναγνώρισε ότι οι νέες δυνατότητες μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά, αλλά προειδοποίησε ότι δεν συνιστούν αυτόνομη λύση.
«Δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο ότι η τεχνολογία θα λύσει από μόνη της το δημογραφικό», τόνισε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συνολική αλλαγή πολιτικών, υποδομών και κοινωνικών αντιλήψεων. Η τοποθέτηση αυτή μεταφέρει το βάρος από την ατομική ιατρική επιλογή στη συλλογική οργάνωση του κοινωνικού κράτους.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα πολίτη, η συζήτηση που άνοιξε η Δόμνα Μιχαηλίδου σημαίνει ότι το δημογραφικό δεν θα αποτυπωθεί μόνο σε στατιστικούς πίνακες, αλλά στην καθημερινότητα: στη διαθεσιμότητα παιδικών σταθμών, στις άδειες γονέων, στη φορολογία των οικογενειών και στην ποιότητα των κοινωνικών υπηρεσιών. Αν οι εξαγγελίες για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό μετατραπούν σε σταθερές πολιτικές και όχι σε αποσπασματικά μέτρα, θα επηρεάσουν άμεσα το πώς οργανώνεται η εργασία, η κατοικία και η φροντίδα των παιδιών. Σε πολιτικό επίπεδο, το δημογραφικό εξελίσσεται σε πεδίο όπου κυβέρνηση και αντιπολίτευση θα κληθούν να παρουσιάσουν συνεκτικές προτάσεις, καθώς οι επιλογές της επόμενης δεκαετίας θα καθορίσουν όχι μόνο το μέγεθος, αλλά και τη δομή της ελληνικής κοινωνίας, με συνέπειες για το ασφαλιστικό, την αγορά εργασίας και τη βιωσιμότητα του κοινωνικού κράτους.
#δημογραφικό #Μιχαηλίδου #οικογένεια #επίδομαπαιδιού #κοινωνικήπολιτική
