Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Κώστας Τσουκαλάς κατηγορεί την κυβέρνηση ότι αφήνει τη στεγαστική κρίση να παγιωθεί. Επικαλείται ευρωπαϊκά στοιχεία, συγκρίνει με Ισπανία και Πορτογαλία και θέτει ως όρο τη «πολιτική αλλαγή» για προσιτή στέγη.
Τη στέγαση ως πεδίο μετωπικής πολιτικής αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση επιλέγει το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, με τον εκπρόσωπο Τύπου του κόμματος, Κώστα Τσουκαλά, να μιλά για «μάχη που χάνεται καθημερινά». Η δήλωσή του έρχεται σε μια συγκυρία όπου η ακρίβεια στη στέγη έχει μετατραπεί σε δομικό πρόβλημα για νοικοκυριά μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την επιβάρυνση των νοικοκυριών;
Ο κ. Τσουκαλάς επικαλείται έρευνα του Πανελλήνιου Συλλόγου Υπαλλήλων της ΔΥΠΑ, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα εμφανίζει δείκτη υπερβολικής στεγαστικής επιβάρυνσης 26,4%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 7,6%. Αυτό σημαίνει ότι, όπως σημειώνει, «ένας στους τέσσερις πολίτες στη χώρα δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγη», ποσοστό που ξεπερνά κατά πολύ τα συνήθη κριτήρια βιωσιμότητας του οικογενειακού προϋπολογισμού.
Παράλληλα, αναφέρεται στον δείκτη ενοικίων HICP της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο οποίος έχει φτάσει το 113,4 και καταγράφει σωρευτική αύξηση 22,9% για την περίοδο 2022-2025. Τα στοιχεία αυτά, όπως τα παρουσιάζει ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, αποτυπώνουν όχι μια παροδική δυσκολία, αλλά μια τάση μονιμοποίησης της στεγαστικής πίεσης.
Από «στεγαστική δυσκολία» σε μόνιμη «στεγαστική πίεση»;
Με βάση τα παραπάνω, ο κ. Τσουκαλάς υποστηρίζει ότι «η χώρα δεν περνά μια στεγαστική δυσκολία, αλλά βρίσκεται πλέον σε μόνιμο καθεστώς στεγαστικής πίεσης με συνέπειες στην κοινωνική συνοχή». Η διατύπωση αυτή μεταφέρει το ζήτημα από το επίπεδο της οικονομικής συγκυρίας στο επίπεδο της θεσμικής και κοινωνικής σταθερότητας, καθώς η στέγη συνδέεται άμεσα με την ποιότητα ζωής, την οικογενειακή προοπτική και την κινητικότητα των νέων.
Ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ αποδίδει ευθύνες στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι «τα χαμηλής ισχύος μέτρα που πήρε η κυβέρνηση το προηγούμενο διάστημα, υπό την πίεση του ΠΑΣΟΚ, δεν έλυσαν το πρόβλημα». Κατά την εκτίμησή του, «αντιθέτως αυτό επιδεινώθηκε: οι τιμές αγοράς και ενοικίασης αυξάνονται συνεχώς», διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον όπου η πρόσβαση σε αξιοπρεπή κατοικία γίνεται ολοένα πιο δύσκολη.
Κριτική στην κυβερνητική στρατηγική και το πολιτικό διακύβευμα
Ο κ. Τσουκαλάς κάνει λόγο για «κυβερνητική εμμονή σε λάθος λύσεις» και «συνεχιζόμενη αδράνεια» που «στοιχίζει στη χώρα» και «υποθηκεύει το μέλλον των επόμενων γενεών». Στο επίκεντρο της κριτικής του βρίσκεται η άρνηση, όπως λέει, της κυβέρνησης να συζητήσει το «αναλυτικό σχέδιο του ΠΑΣΟΚ που έχει καταθέσει ο Νίκος Ανδρουλάκης για τη στέγαση».
Με αυτόν τον τρόπο, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη με συγκροτημένη στεγαστική ατζέντα, αντιπαραβάλλοντας την πρότασή του με την κυβερνητική πολιτική. Η διαφωνία δεν περιορίζεται στο ύψος των παρεμβάσεων, αλλά επεκτείνεται στη φιλοσοφία του ρόλου του κράτους στην αγορά κατοικίας και στη στήριξη των ενοικιαστών και των δανειοληπτών.
Συγκρίσεις με Ισπανία και Πορτογαλία
Στο πολιτικό του επιχείρημα, ο κ. Τσουκαλάς εντάσσει και παραδείγματα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. «Όταν άλλες χώρες επενδύουν στη στέγη, η κυβέρνηση Μητσοτάκη κάνει πως δε βλέπει το πρόβλημα», αναφέρει χαρακτηριστικά. Ειδικότερα, σημειώνει ότι «η Ισπανία προωθεί 50.000 κατοικίες για κοινωνική και προσιτή στέγαση», ενώ «η Πορτογαλία έχει θεσπίσει επίδομα επιτοκίου στεγαστικών δανείων».
Οι αναφορές αυτές λειτουργούν ως σύγκριση πολιτικών επιλογών: από τη μία, ενεργητικές δημόσιες παρεμβάσεις για κοινωνική και προσιτή στέγη, από την άλλη, κατά τον εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ, μια ελληνική κυβέρνηση που «κάνει πως δε βλέπει το πρόβλημα». Στο υπόβαθρο βρίσκεται η συζήτηση για το αν η στέγη θα αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό δικαίωμα ή ως πεδίο που θα ρυθμίζεται κυρίως από την αγορά.
«Η στέγαση είναι δικαίωμα» και η επίκληση της πολιτικής αλλαγής
Κλείνοντας τη δήλωσή του, ο κ. Τσουκαλάς συνδέει ευθέως τη στεγαστική πολιτική με το συνολικό πολιτικό διακύβευμα. «Η πολιτική αλλαγή είναι προϋπόθεση για ένα καλύτερο αύριο με προσιτή στέγη, γιατί η στέγαση είναι δικαίωμα και όχι προνόμιο των λίγων», αναφέρει. Η φράση αυτή δεν λειτουργεί μόνο ως σύνθημα, αλλά και ως προσπάθεια να τεθεί η στέγη στο κέντρο της επόμενης εκλογικής ατζέντας.
Η τοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να μετατρέψει τη στεγαστική πίεση σε πεδίο θεσμικής αντιπαράθεσης: ποιος σχεδιάζει, ποιος χρηματοδοτεί και ποιος ελέγχει τις πολιτικές για την κατοικία. Σε αυτό το πλαίσιο, η κριτική προς την κυβέρνηση δεν αφορά μόνο την επάρκεια των μέτρων, αλλά και το αν αναγνωρίζεται η στέγη ως κοινωνικό δικαίωμα με αντίστοιχες δεσμεύσεις της πολιτείας.
Σχόλιο
: Για τον πολίτη, η συζήτηση αυτή μεταφράζεται σε κάτι πολύ συγκεκριμένο: πόσο από το μηνιαίο εισόδημα μένει μετά το ενοίκιο ή τη δόση του στεγαστικού. Όταν ένας στους τέσσερις δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγη, περιορίζεται δραστικά η κατανάλωση, η αποταμίευση και η δυνατότητα σχεδιασμού ζωής, από τη δημιουργία οικογένειας μέχρι την επαγγελματική κινητικότητα. Θεσμικά, η ανάδειξη της στέγης σε «δικαίωμα» και όχι σε «προνόμιο» σημαίνει ότι η στεγαστική πολιτική τείνει να γίνει κεντρικό κριτήριο αξιολόγησης κυβερνήσεων και κομμάτων: ποιος μπορεί να εξασφαλίσει προσιτό ενοίκιο και σταθερή κατοικία θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και την πολιτική ισορροπία των επόμενων ετών.






