Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν παραμένει σε ισχύ και προειδοποίησε για νέα χρήση στρατιωτικής ισχύος αν αποτύχει η διπλωματία. Το μήνυμα από τη Σιγκαπούρη στοχεύει άμεσα στις διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά και στον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ.
Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ επέλεξε το βήμα του διαλόγου Σάνγκρι-Λα στη Σιγκαπούρη για να στείλει ένα σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη: ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν «παραμένει σε ισχύ». Συνδέοντας ρητά τη στρατιωτική παρουσία με τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά, προειδοποίησε ότι η Ουάσιγκτον είναι «έτοιμη να χρησιμοποιήσει ξανά στρατιωτική ισχύ» εάν η διπλωματία δεν αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
Τι διακυβεύεται στο Στενό του Ορμούζ
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης Χέγκσεθ ήταν το Στενό του Ορμούζ, η στενή θαλάσσια δίοδος από την οποία διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου ενέργειας. Ο Αμερικανός υπουργός υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία με το Ιράν «πρέπει να εγγυάται την ελεύθερη ναυσιπλοΐα» στην περιοχή, θέτοντας ως όρο την απρόσκοπτη διέλευση χωρίς περιορισμούς ή διόδια.
Απορρίπτοντας τους ιρανικούς ισχυρισμούς περί ελέγχου του στρατηγικού περάσματος, ο Χέγκσεθ περιέγραψε το Στενό του Ορμούζ ως διεθνή θαλάσσια οδό που πρέπει να παραμείνει ανοικτή στη διεθνή ναυτιλία. Η τοποθέτηση αυτή εντάσσεται σε μια μακρά αντιπαράθεση για το καθεστώς των στενών και την ερμηνεία του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, με άμεσες συνέπειες για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών.
Η στρατιωτική πίεση ως διαπραγματευτικό εργαλείο
Ο Χέγκσεθ υποστήριξε ότι η διατήρηση της στρατιωτικής πίεσης έχει ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της Ουάσιγκτον. Κατά την εκτίμησή του, η Τεχεράνη «κατανοεί τους όρους» που απαιτούνται για μια συμφωνία, με την αμερικανική ναυτική παρουσία να λειτουργεί ως σταθερή υπενθύμιση του κόστους μιας ρήξης.
Η επιλογή να διατηρηθεί ο ναυτικός αποκλεισμός, ενώ τυπικά συνεχίζεται η διπλωματική διαδικασία, αποτυπώνει μια στρατηγική συνδυασμού αποτροπής και διαλόγου. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διασφαλίσει ότι οι συνομιλίες για τα πυρηνικά δεν θα μετατραπούν σε μέσο για την Τεχεράνη να ενισχύσει τη θέση της στον Περσικό Κόλπο, ιδίως σε ό,τι αφορά τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών.
Διπλωματία υπό τη σκιά της ναυτικής ισχύος
Η ρητή αναφορά σε πιθανή νέα χρήση στρατιωτικής ισχύος, σε περίπτωση αποτυχίας της διπλωματίας, επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα για τα όρια της στρατιωτικοποίησης της εξωτερικής πολιτικής. Η αμερικανική θέση, όπως την περιέγραψε ο Χέγκσεθ, συνδέει την αποτροπή της πυρηνικής διάδοσης με τον έλεγχο της θαλάσσιας ασφάλειας, δημιουργώντας ένα ενιαίο πλαίσιο πίεσης προς το Ιράν.
Για τις χώρες που εξαρτώνται από τη θαλάσσια μεταφορά ενέργειας, η σταθερότητα στο Στενό του Ορμούζ παραμένει κρίσιμος παράγοντας. Η διατήρηση του αποκλεισμού και η απόρριψη κάθε ιδέας ιρανικού «διοδίου» ή περιορισμού της διέλευσης στέλνουν μήνυμα προς τις αγορές ότι οι ΗΠΑ προτίθενται να υπερασπιστούν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ακόμη και με στρατιωτικά μέσα.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, ως ναυτιλιακή δύναμη με ισχυρή παρουσία σε θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας, η ασφάλεια στο Στενό του Ορμούζ έχει άμεση σημασία για τη λειτουργία του ελληνόκτητου στόλου. Η διατήρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας και του αποκλεισμού μειώνει τον κίνδυνο μονομερών περιορισμών από την Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί υψηλό το γεωπολιτικό ρίσκο σε μια περιοχή κρίσιμη για τις θαλάσσιες ροές, στοιχείο που οι ελληνικές ναυτιλιακές και η ελληνική διπλωματία οφείλουν να συνυπολογίζουν.
#ΗΠΑ #Ιράν #ΠιτΧέγκσεθ #ΣτενότουΟρμούζ #Ναυτιλία
