Οι Ηνωμένες Πολιτείες συζητούν την ανάπτυξη πυρηνικών δυνατοτήτων σε περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ. Η πιθανή φιλοξενία αμερικανικών αεροσκαφών διπλής ικανότητας από κράτη της ανατολικής πτέρυγας αλλάζει τις ισορροπίες αποτροπής στην Ευρώπη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν, σε συνεννόηση με συμμάχους στο ΝΑΤΟ, την προοπτική να επεκτείνουν την παρουσία πυρηνικών δυνατοτήτων σε περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με δημοσίευμα που επικαλείται πρόσωπα ενήμερα των συζητήσεων, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διατεθειμένη να αναπτύξει πυρηνοφόρα βομβαρδιστικά πέραν των έξι κρατών που ήδη συμμετέχουν στη σχετική διάταξη της συμμαχίας.
Τι αλλάζει με τα αεροσκάφη «διπλής ικανότητας»
Στον πυρήνα των συζητήσεων βρίσκονται τα λεγόμενα αμερικανικά αεροσκάφη «διπλής ικανότητας» (dual-capable aircraft – DCA), τα οποία μπορούν να φέρουν τόσο συμβατικά όσο και πυρηνικά όπλα. Η πιθανή αύξηση των χωρών που θα τα φιλοξενούν δεν σημαίνει άμεση εγκατάσταση πυρηνικών κεφαλών, αλλά ενισχύει την ετοιμότητα και την ευελιξία της πυρηνικής αποτροπής του ΝΑΤΟ.
Το δημοσίευμα διευκρινίζει ότι καμία συμφωνία δεν θεωρείται άμεση ή προδιαγεγραμμένη. Ωστόσο, η ίδια η ύπαρξη των συνομιλιών δείχνει ότι η συμμαχία επανεξετάζει τον γεωγραφικό χάρτη της πυρηνικής της στάσης, με έμφαση στη δυνατότητα ταχείας προβολής ισχύος σε περίπτωση κρίσης.
Ενδιαφέρον από Πολωνία και Βαλτικές χώρες
Οι διαβουλεύσεις, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, διεξάγονται εντός των θεσμικών καναλιών του ΝΑΤΟ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για πιθανή φιλοξενία βάσεων DCA φέρονται να εκδηλώνουν χώρες της ανατολικής πτέρυγας, όπως η Πολωνία και ορισμένα κράτη της Βαλτικής.
Για τα κράτη αυτά, η παρουσία αμερικανικών μέσων πυρηνικής αποτροπής ερμηνεύεται ως πρόσθετη εγγύηση ασφάλειας. Την ίδια στιγμή, όμως, μια τέτοια επιλογή θα τα τοποθετούσε ακόμη πιο καθαρά στην πρώτη γραμμή ενός ενδεχόμενου πυρηνικού σεναρίου, αυξάνοντας την πολιτική και στρατηγική τους έκθεση.
Η θεσμική διάσταση για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη
Η συζήτηση για την επέκταση της πυρηνικής παρουσίας των ΗΠΑ αγγίζει τον πυρήνα της αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ευρώπη. Η φιλοξενία DCA από περισσότερα κράτη θα ενίσχυε τη συλλογική διάσταση της αποτροπής, αλλά ταυτόχρονα θα πολλαπλασίαζε τα σημεία στα οποία η Ευρώπη εξαρτάται από αμερικανικές αποφάσεις σε ζητήματα ύψιστου κινδύνου.
Θεσμικά, το ΝΑΤΟ θα κληθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ενίσχυση της αποτροπής και στην ανάγκη διατήρησης διαύλων σταθερότητας με τους αντιπάλους του. Κάθε διεύρυνση της πυρηνικής υποδομής σε νέα εδάφη μπορεί να ερμηνευθεί ως κλιμάκωση, με συνέπειες για τις διαπραγματεύσεις ελέγχου εξοπλισμών και τη συνολική εικόνα ασφάλειας στην ήπειρο.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η συζήτηση αυτή επιβεβαιώνει ότι η ασφάλεια στην Ευρώπη μετατοπίζεται όλο και περισσότερο προς την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Η Αθήνα, ως μέλος της συμμαχίας, θα χρειαστεί να τοποθετηθεί σε ένα περιβάλλον όπου οι πυρηνικές ισορροπίες επηρεάζουν έμμεσα και τις συμβατικές αποτρεπτικές διατάξεις στη νοτιοανατολική πτέρυγα. Η ελληνική διπλωματία καλείται να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ώστε να διασφαλίζει ότι οι συνολικές αποφάσεις του ΝΑΤΟ για την πυρηνική στάση δεν θα υποβαθμίσουν τη σημασία της Μεσογείου και του Αιγαίου στον ευρύτερο σχεδιασμό ασφάλειας.
#ΗΠΑ #ΝΑΤΟ #Πυρηνικά #Πολωνία #Ευρώπη
