Η Ουάσινγκτον ανοίγει νέο μέτωπο στο παγκόσμιο εμπόριο, συνδέοντας τους δασμούς με την καταπολέμηση της καταναγκαστικής εργασίας. Η κίνηση αγγίζει βασικούς εμπορικούς εταίρους, από την ΕΕ έως την Κίνα.
Η κυβέρνηση Τραμπ προτείνει την επιβολή πρόσθετων δασμών τουλάχιστον 10% σε εισαγωγές από 60 χώρες, με το επιχείρημα ότι δεν απαγορεύουν ή δεν εφαρμόζουν αποτελεσματικά απαγόρευση στις εισαγωγές προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία. Η Ουάσινγκτον παρουσιάζει την πρωτοβουλία ως μέτρο «εξισορρόπησης» του ανταγωνισμού για τους Αμερικανούς εργαζόμενους, μεταφέροντας ουσιαστικά μια θεμελιώδη διαμάχη για τα εργασιακά πρότυπα στο πεδίο των εμπορικών κυρώσεων. Οι προτεινόμενοι δασμοί τίθενται σε δημόσια διαβούλευση και συνοδεύονται από ακροάσεις, ωστόσο ήδη επηρεάζουν το κλίμα σε εν εξελίξει εμπορικές διαπραγματεύσεις.
Ποιοι στοχοποιούνται και πώς αλλάζει το εμπορικό πλαίσιο
Σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, χώρες όπως ο Καναδάς, το Μεξικό, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ταϊβάν και τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζουν πρόσθετο δασμό 10%, καθώς θεωρείται ότι έχουν θεσπίσει ή δεσμευθεί σε κανόνες κατά της καταναγκαστικής εργασίας, αλλά μερικώς μόνο αποτρέπουν την είσοδο σχετικών προϊόντων. Αντίθετα, μια δεύτερη ομάδα 45 οικονομιών, μεταξύ των οποίων η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Βραζιλία και η Ελβετία, αντιμετωπίζει υψηλότερο επιπλέον δασμό 12,5%, με την αιτιολογία ότι δεν επιβάλλει ούτε εφαρμόζει αποτελεσματικά τέτοιες απαγορεύσεις.
Η κίνηση έρχεται σε μια φάση όπου οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται ή ανανεώνουν κρίσιμες εμπορικές συμφωνίες. Η ΕΕ μόλις συμφώνησε σε πλαίσιο που περιορίζει τους δασμούς στις περισσότερες ευρωπαϊκές εξαγωγές έως 15%, έπειτα από δύσκολες ενδοευρωπαϊκές ισορροπίες. Παράλληλα, αντιπροσωπεία των ΗΠΑ βρίσκεται στο Νέο Δελχί για την ολοκλήρωση νέας εμπορικής συμφωνίας, μετά την έντονη επιδείνωση των σχέσεων λόγω προηγούμενων αμερικανικών δασμών και της ινδικής στάσης στο ρωσικό πετρέλαιο. Στο υπόβαθρο, η Ουάσινγκτον επιχειρεί επίσης να επαναπλαισιώσει τον εμπορικό ανταγωνισμό με την Κίνα, συνδέοντας πλέον όχι μόνο τα ελλείμματα και την τεχνολογία, αλλά και τα εργασιακά πρότυπα.
Επιπτώσεις στις αγορές και στο παγκόσμιο εμπόριο
Η σύνδεση δασμών και καταναγκαστικής εργασίας ενισχύει την τάση «εργασιακού προστατευτισμού», όπου τα κοινωνικά πρότυπα χρησιμοποιούνται ως εργαλείο εμπορικής πολιτικής. Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει αυξημένη αβεβαιότητα στις εφοδιαστικές αλυσίδες, με πιθανές ανακατευθύνσεις παραγωγής και ανάγκη ενισχυμένης ιχνηλασιμότητας. Η κίνηση μπορεί να οδηγήσει σε αντίμετρα από μεγάλες οικονομίες, περιπλέκοντας περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις για μείωση δασμών και δημιουργώντας νέο κύκλο εμπορικών τριβών, ιδίως σε κλάδους εντάσεως εργασίας.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, οι εξελίξεις αυτές έχουν έμμεση αλλά ουσιαστική σημασία. Ως μέλος της ΕΕ, η Ελλάδα εντάσσεται στο μπλοκ που θα επιβαρυνθεί με πρόσθετους δασμούς 10%, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει εξαγωγές προς τις ΗΠΑ σε κλάδους όπως τα βιομηχανικά προϊόντα και τα αγροδιατροφικά. Ταυτόχρονα, η ενίσχυση των κριτηρίων κατά της καταναγκαστικής εργασίας επιταχύνει την ανάγκη για διαφάνεια στις εφοδιαστικές αλυσίδες ελληνικών επιχειρήσεων, ιδίως όσων προμηθεύονται πρώτες ύλες από Ασία. Για τις ελληνικές εξαγωγικές εταιρείες, η συμμόρφωση σε αυστηρότερα κοινωνικά πρότυπα μπορεί να εξελιχθεί σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, εφόσον ενσωματωθεί έγκαιρα στη στρατηγική τους.
#ΗΠΑ #δασμοί #παγκόσμιο_εμπόριο #ΕΕ #Κίνα
