Το πρώτο υπερδεξαμενόπλοιο εδώ και εβδομάδες εμφανίστηκε στο νησί Χαργκ, τον βασικό εξαγωγικό κόμβο πετρελαίου του Ιράν. Η κίνηση δοκιμάζει στην πράξη την αποτελεσματικότητα του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και τις αντοχές της διεθνούς αγοράς αργού.
Η εμφάνιση ενός υπερδεξαμενόπλοιου τύπου VLCC αγκυροβολημένου σε προβλήτα δυτικά του νησιού Χαργκ, όπως κατέγραψε ο ευρωπαϊκός δορυφόρος Sentinel-1 στις 2 Ιουνίου, αποτελεί την πρώτη ένδειξη ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να επανεκκινήσει τις θαλάσσιες εξαγωγές αργού. Για σχεδόν έναν μήνα, το μεγαλύτερο εξαγωγικό τερματικό πετρελαίου του Ιράν στον βόρειο Περσικό Κόλπο έδειχνε ουσιαστικά «παγωμένο».
Πώς ο αποκλεισμός αναδιαμορφώνει τις ροές πετρελαίου
Ο ναυτικός αποκλεισμός που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ από τις 13 Απριλίου έχει περιορίσει δραστικά τη ροή ιρανικού αργού προς τις διεθνείς αγορές. Σύμφωνα με την οργάνωση «United Against Nuclear Iran», τον Μάιο δεν κατάφερε να περάσει καμία εξαγωγή ιρανικού αργού, γεγονός που στερεί από την Ισλαμική Δημοκρατία ένα από τα βασικότερα έσοδά της και αφαιρεί από την παγκόσμια αγορά εκατομμύρια βαρέλια.
Πριν από τα μέτρα, οι φορτώσεις υπερδεξαμενόπλοιων από το Χαργκ ήταν σχεδόν καθημερινές, με το Ιράν να αναδεικνύεται στον μεγαλύτερο εξαγωγέα πετρελαίου στην περιοχή, έχοντας ταυτόχρονα περιορίσει τη διέλευση πλοίων άλλων χωρών από τα Στενά του Ορμούζ. Η απότομη διακοπή αυτής της ροής ενίσχυσε έναν από τους παράγοντες που κρατούν τις διεθνείς τιμές του αργού σε υψηλά επίπεδα.
Στρατιωτική πίεση και ενεργειακή ασφάλεια
Η Κεντρική Διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε πρόσφατα πλήγμα με πύραυλο στο μηχανοστάσιο του δεξαμενόπλοιου «M/T Lexie», που κατευθυνόταν προς το Χαργκ, καταγγέλλοντας χρήση ψευδούς σημαίας Κομορών. Από την έναρξη του αποκλεισμού, οι αμερικανικές δυνάμεις δηλώνουν ότι έχουν ακινητοποιήσει έξι εμπορικά πλοία και ανακατευθύνει άλλα 122 που επιχειρούσαν να εισέλθουν ή να εξέλθουν από ιρανικά λιμάνια.
Η παρουσία του νέου VLCC στο Χαργκ ερμηνεύεται ως δοκιμαστική κίνηση της Τεχεράνης, μετά από εβδομάδες σχεδόν πλήρους αδράνειας. Ωστόσο, η πραγματική δοκιμασία για τον αποκλεισμό θα είναι αν το πλοίο καταφέρει να διασχίσει τον Περσικό Κόλπο και να φτάσει σε διεθνείς αγορές χωρίς παρεμβολή των αμερικανικών δυνάμεων. Μέχρι τότε, ο αποκλεισμός θεωρείται σε μεγάλο βαθμό αποτελεσματικός, διατηρώντας ισχυρή πίεση τόσο στην ιρανική οικονομία όσο και στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Σχόλιο 
: Για την Ελλάδα, η παρατεταμένη απουσία ιρανικών φορτίων σημαίνει ότι η διεθνής αγορά παραμένει πιο «σφιχτή», με αυξημένη ευαισθησία σε κάθε νέα διαταραχή. Αυτό μεταφράζεται σε επίμονα υψηλότερες τιμές αργού, που επηρεάζουν τα κόστη διύλισης, τα καύσιμα κίνησης και, με χρονική υστέρηση, τα τιμολόγια ρεύματος μέσω του κόστους παραγωγής από μονάδες που συνδέονται με τις διεθνείς τιμές ενέργειας. Για τους Έλληνες καταναλωτές και επιχειρήσεις, η εξέλιξη ενισχύει την αβεβαιότητα για τις μελλοντικές τιμές καυσίμων, ενώ για την ελληνική ναυτιλία αυξάνει τον γεωπολιτικό κίνδυνο σε μια από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου.
#Ιράν #Πετρέλαιο #ΗΠΑ #ΠερσικόςΚόλπος #ΑγοράΕνέργειας
