Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος συνδέει την ευρωπαϊκή Έκθεση για το Κράτος Δικαίου με την κυβερνητική ατζέντα μεταρρυθμίσεων. Προβάλλει θεσμικές αλλαγές, διεύρυνση δικαιωμάτων και οικονομική ανάκαμψη ως ενιαίο αφήγημα σύγκλισης με την ΕΕ.
Τη φετινή Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου αξιοποιεί η κυβέρνηση ως πεδίο απολογισμού, αλλά και ως επιχείρημα για τη νέα φάση θεσμικών αλλαγών. Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, μετά τη συνάντησή του με τον επίτροπο Michael McGrath, παρουσιάζει την Ελλάδα ως χώρα που «συγκλίνει σταθερά» με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, τόσο σε θεσμικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο.
Τι αλλάζει θεσμικά και συνταγματικά
Ο Σκέρτσος υπενθυμίζει ότι από το 2019 η κυβέρνηση δεν περιορίστηκε στην καταγραφή των συστάσεων της Κομισιόν, αλλά προχώρησε, όπως υποστηρίζει, στην εφαρμογή τους. Από τις επτά συστάσεις των πρώτων εκθέσεων, οι εκκρεμότητες έχουν μειωθεί σε τέσσερις το 2025, στοιχείο που προβάλλεται ως ένδειξη «σταθερής προόδου».
Κεντρικό εργαλείο σε αυτή τη φάση εμφανίζεται η πρόταση για συνταγματική αναθεώρηση με 32 αλλαγές και προσθήκες. Στο επίκεντρο βρίσκονται η διερεύνηση ποινικών ευθυνών υπουργών, ο τρόπος επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, η αξιολόγηση του Δημοσίου, η προστασία της ελευθερίας του Τύπου και η αναβάθμιση της καλής νομοθέτησης. Ο υπουργός μιλά για «παρεμβάσεις με σαφές ευρωπαϊκό αποτύπωμα» και στόχο ένα κράτος «πιο διαφανές, πιο αποτελεσματικό, πιο δίκαιο».
Δικαιώματα, διαφθορά και διεθνείς δείκτες
Στο αφήγημα της κυβέρνησης, η θεσμική πρόοδος δεν περιορίζεται στο επίπεδο των διαδικασιών. Ο Σκέρτσος κάνει λόγο για 368 νέα ατομικά, κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα από το 2019, από την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού έως την επιστολική ψήφο και παρεμβάσεις σε περισσότερα από δέκα πεδία πολιτικής. Κατά τον ίδιο, αυτά τα στοιχεία «δεν συνάδουν με την εικόνα δήθεν θεσμικής οπισθοδρόμησης».
Παράλληλα, επικαλείται εκθέσεις του ΟΟΣΑ, της Διεθνούς Διαφάνειας, του Economist και του Συμβουλίου της Ευρώπης, που, όπως σημειώνει, καταγράφουν βελτιώσεις σε δείκτες διαφθοράς και θεσμικής ποιότητας. Στις τέσσερις εναπομείνασες συστάσεις της Κομισιόν, η κυβέρνηση αντιπαραβάλλει συγκεκριμένα μέτρα: ψηφιακό μητρώο υποθέσεων διαφθοράς, ενίσχυση του πλαισίου για τα μέσα ενημέρωσης, θεσμοθετημένο διάλογο με την κοινωνία των πολιτών στη μετανάστευση και αυστηρότερους κανόνες νομοθέτησης.
Η σύνδεση θεσμών, οικονομίας και Ταμείου Ανάκαμψης
Κρίσιμο στοιχείο της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας είναι η σύνδεση κράτους δικαίου και οικονομικών επιδόσεων. Η έξοδος της Ελλάδας από τον κατάλογο χωρών με μακροχρόνιες μακροοικονομικές ανισορροπίες, η μείωση του δημόσιου χρέους, τα πλεονάσματα, οι αναβαθμίσεις και τα υψηλά επίπεδα επενδύσεων παρουσιάζονται ως «αποτέλεσμα» ισχυρότερων θεσμών και αυξημένης εμπιστοσύνης.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο, σύμφωνα με τον Σκέρτσο, χρηματοδοτεί μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στη Δικαιοσύνη, τη διαφάνεια, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την προστασία δικαιωμάτων. Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να εμφανίσει την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση όχι μόνο ως οικονομικό εργαλείο, αλλά ως μοχλό «βαθύτερης και πιο ανθεκτικής θεσμικής μεταμόρφωσης».
Σχόλιο 
: Για τον πολίτη, η συζήτηση για το κράτος δικαίου δεν είναι αφηρημένη. Αν οι εξαγγελλόμενες αλλαγές σε ευθύνη υπουργών, επιλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης, διαφάνεια στη νομοθέτηση και προστασία του Τύπου υλοποιηθούν με συνέπεια, μπορούν να μειώσουν την ατιμωρησία, να περιορίσουν τις αιφνιδιαστικές ρυθμίσεις της τελευταίας στιγμής και να ενισχύσουν τον έλεγχο στην εξουσία. Η επίκληση διεθνών δεικτών και του Ταμείου Ανάκαμψης δείχνει ότι η θεσμική εικόνα της χώρας επηρεάζει άμεσα την οικονομία, τις επενδύσεις και τελικά τις θέσεις εργασίας. Το πραγματικό διακύβευμα για την ελληνική πολιτική σκηνή είναι αν αυτή η πορεία σύγκλισης θα αποκτήσει διακομματική θεσμική συνέχεια ή θα παραμείνει αντικείμενο κυβερνητικής αυτοαξιολόγησης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη σταθερότητα των κανόνων και την εμπιστοσύνη των πολιτών.
#ΚράτοςΔικαίου #Σκέρτσος #ΣυνταγματικήΑναθεώρηση #ΤαμείοΑνάκαμψης #Ελλάδα
