Εκατό ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, το ιρανικό καθεστώς εμφανίζεται θεσμικά συμπαγές, αλλά η οικονομία και η κοινωνία πιέζονται οριακά. Η κλειστή διέλευση στα Στενά του Ορμούζ και η εκτίναξη του πληθωρισμού αναδιαμορφώνουν τον γεωοικονομικό χάρτη.
Ο πόλεμος στο Ιράν, που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου με συντονισμένες αεροπορικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ανέτρεψε βίαια τις εσωτερικές ισορροπίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και η ταχεία ανάδειξη του γιου του, Μοτζταμπά, στην κορυφή της ιεραρχίας έδειξαν την ικανότητα του συστήματος να αναπαράγει την εξουσία του. Πίσω όμως από την εικόνα θεσμικής συνέχειας, η οικονομική φθορά, η κοινωνική κόπωση και η ένταση της καταστολής συνθέτουν ένα σκηνικό βαθύτερης αστάθειας με διεθνείς προεκτάσεις.
Εσωτερική συνοχή με τίμημα την κοινωνική πίεση
Η πολεμική σύγκρουση λειτούργησε ως καταλύτης συσπείρωσης για τις ιρανικές ελίτ, περιορίζοντας προσωρινά τις εσωτερικές ρωγμές που είχαν οξυνθεί μετά τις μαζικές διαδηλώσεις και την αιματηρή καταστολή τους. Η εξουσία επιδιώκει να ανακτήσει τον έλεγχο του δημόσιου χώρου με συνεχείς νυχτερινές συγκεντρώσεις υποστηρικτών και έντονη αστυνομική παρουσία, ενώ χιλιάδες συλλήψεις, βαριές ποινές και πολιτικές εκτελέσεις στέλνουν μήνυμα μηδενικής ανοχής στην αμφισβήτηση. Ωστόσο, η κόπωση ενός πληθυσμού που βίωσε επανειλημμένους βομβαρδισμούς σε πυκνοκατοικημένες πόλεις και η διάχυτη αίσθηση ότι οι ελπίδες για ειρηνική αλλαγή έχουν εξαντληθεί, υπονομεύουν σιωπηρά τη νομιμοποίηση του καθεστώτος.
Ταυτόχρονα, οι στοχευμένες επιθέσεις σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις, από χαλυβουργίες έως πετροχημικά, έχουν διακόψει κρίσιμες αλυσίδες παραγωγής. Δεκάδες επιχειρήσεις αναγκάστηκαν να αναστείλουν τη λειτουργία τους, με δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας να έχουν ήδη χαθεί και εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους να βρίσκονται σε καθεστώς αβεβαιότητας. Ο επίσημος πληθωρισμός ξεπερνά το 50%, ενώ ο κατώτατος μισθός υποχωρεί σε επίπεδα κάτω των 75 € τον μήνα, καθιστώντας ακόμη και βασικές υπηρεσίες δυσπρόσιτες για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Ενεργειακές ισορροπίες και διεθνής κίνδυνος μετάδοσης
Η απόφαση της Τεχεράνης να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, μετατρέπει τον πόλεμο σε συστημικό κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία. Ακόμη και αν η φυσική ροή φορτίων συνεχιστεί μέσω παρακαμπτηρίων διαδρομών, τα ασφάλιστρα κινδύνου και το κόστος ναύλων αυξάνονται, επιβαρύνοντας την εφοδιαστική αλυσίδα. Για τις αγορές ενέργειας, η ιρανική κρίση λειτουργεί ως μόνιμη πηγή μεταβλητότητας, με επιπτώσεις στις τιμές, στον πληθωρισμό και στη νομισματική πολιτική διεθνώς.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, ο πόλεμος στο Ιράν συνιστά ταυτόχρονα ενεργειακό και ναυτιλιακό σοκ. Η άνοδος του κόστους καυσίμων πιέζει τη βιομηχανία, τις μεταφορές και τον τουρισμό, τροφοδοτώντας δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις. Η ελληνική ναυτιλία, με ισχυρή παρουσία στα δεξαμενόπλοια, ωφελείται βραχυπρόθεσμα από υψηλότερα ναύλα, αλλά εκτίθεται σε αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο και ρυθμιστικές πιέσεις. Η Αθήνα καλείται να ενισχύσει τα ενεργειακά αποθέματα, να επιταχύνει τις επενδύσεις σε ΑΠΕ και υποδομές LNG και να αξιοποιήσει τα ευρωπαϊκά εργαλεία σταθεροποίησης, ώστε να περιορίσει τον αντίκτυπο ενός παρατεταμένου ενεργειακού σοκ στην πραγματική οικονομία.
#Ιράν #Ενέργεια #Γεωπολιτική #Πετρέλαιο #Πληθωρισμός
