Η δολοφονία του Χένρι Νοβακ εξελίσσεται σε τεστ αντοχής για θεσμούς, κοινωνική συνοχή και ρύθμιση των ψηφιακών πλατφορμών. Η σύμπλευση οικονομικών κινήτρων των Big Tech με την ακροδεξιά ρητορική δημιουργεί ένα νέο, πιο τοξικό περιβάλλον πολιτικής πόλωσης.
Η υπόθεση της δολοφονίας του εφήβου Χένρι Νοβακ στο Σαουθάμπτον, και κυρίως η δημοσιοποίηση του υλικού από τις κάμερες των αστυνομικών, ανέδειξε με σκληρό τρόπο πώς η ανθρώπινη τραγωδία μετατρέπεται σε καύσιμο για ψηφιακή πόλωση. Ενώ η οικογένεια ζητά να αποτελέσει αφορμή για ουσιαστική μείωση της εγκληματικότητας με μαχαίρια, το γεγονός εργαλειοποιείται από πολιτικούς και διαδικτυακά δίκτυα που επενδύουν στην οργή. Η συζήτηση μετατοπίζεται από την ασφάλεια και την αστυνομική λογοδοσία σε αφηγήματα περί «διπλών στάνταρ» στην αστυνόμευση και φυλετικής ή θρησκευτικής αντιπαράθεσης.
Η σύγκλιση Big Tech και ακροδεξιάς ατζέντας
Η δημόσια παρέμβαση του Νάιτζελ Φάρατζ με κάλεσμα σε «ψυχρή οργή», οι δηλώσεις άλλων δεξιών πολιτικών στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι αναρτήσεις του Ίλον Μασκ, σε συνδυασμό με την υιοθέτηση ρητορικής περί «ιδεολογικής χειραγώγησης» ακόμη και από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, δείχνουν μια ανησυχητική σύγκλιση. Οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης βασίζουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο στη μεγιστοποίηση της εμπλοκής των χρηστών. Η οργή, η αγανάκτηση και η αίσθηση αδικίας αποδεικνύονται οι πιο αποδοτικοί επιταχυντές αυτής της εμπλοκής. Έτσι, τα οικονομικά κίνητρα των Big Tech εναρμονίζονται με την πολιτική στρατηγική της ακροδεξιάς, η οποία επιδιώκει διαρκή ένταση, καχυποψία απέναντι στους θεσμούς και διάρρηξη της κοινωνικής εμπιστοσύνης.
Η τεχνολογική αρχιτεκτονική των πλατφορμών –ιδίως οι αλγόριθμοι προτάσεων– δεν είναι ουδέτερη. Προωθεί περιεχόμενο που προκαλεί ισχυρές συναισθηματικές αντιδράσεις, ανεξαρτήτως ακρίβειας. Αυτό εξηγεί γιατί ψευδείς ταυτοποιήσεις αστυνομικών και θεωρίες συνωμοσίας διαδίδονται ταχύτερα από τις επίσημες διευκρινίσεις. Η βρετανική προσπάθεια ρύθμισης με τον Online Safety Act αποτελεί ένα πρώτο βήμα, αλλά το ευρωπαϊκό πλαίσιο του Digital Services Act πηγαίνει βαθύτερα, απαιτώντας από τις μεγάλες πλατφόρμες αξιολόγηση και περιορισμό συστημικών κινδύνων, από την παραπληροφόρηση έως τις επιπτώσεις των αλγορίθμων.
Θεσμική σταθερότητα, αγορές και ρυθμιστικός κίνδυνος
Η κλιμάκωση της ψηφιακής πόλωσης δεν είναι μόνο κοινωνικό ή πολιτικό ζήτημα· συνιστά και θεσμικό κίνδυνο με οικονομικές προεκτάσεις. Η αμφισβήτηση της αστυνομίας και της δικαιοσύνης, όταν τροφοδοτείται από διασυνοριακές καμπάνιες μέσω πλατφορμών, υπονομεύει την εμπιστοσύνη στο κράτος δικαίου, βασικό προαπαιτούμενο για επενδύσεις και σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον. Παράλληλα, η εντεινόμενη κριτική προς τις Big Tech ενισχύει την πίεση για αυστηρότερη ρύθμιση, με πιθανές επιπτώσεις στις αποτιμήσεις τους, ιδίως στην Ευρώπη όπου η έμφαση στα θεσμικά αντίβαρα είναι ισχυρότερη.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η υπόθεση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ψηφιακή σφαίρα έχει άμεση θεσμική και επιχειρηματική διάσταση. Η Ελλάδα, ως μέλος της ΕΕ, θα κληθεί να εφαρμόσει πλήρως το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, κάτι που αφορά τόσο τις θυγατρικές μεγάλων πλατφορμών όσο και τις εγχώριες εταιρείες τεχνολογίας και media. Η ενίσχυση της διαφάνειας στους αλγορίθμους, η προστασία από στοχευμένη παραπληροφόρηση και η θωράκιση της κοινωνικής συνοχής δεν είναι μόνο ζήτημα δημοκρατίας, αλλά και προϋπόθεση για βιώσιμη ανάπτυξη και προσέλκυση επενδύσεων σε έναν ολοένα πιο ψηφιοποιημένο ευρωπαϊκό χώρο.
#BigTech #κοινωνικά_δίκτυα #ακροδεξιά #ψηφιακή_ρύθμιση
