Η Ελλάδα κλιμακώνει τη στρατηγική πρόωρης αποπληρωμής δανείων, ξεπερνώντας συνολικά τα 36 δισ. ευρώ έως το 2026. Στόχος είναι η βελτίωση του προφίλ του δημόσιου χρέους και η υποχώρησή του κάτω από το ιταλικό ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Η διαχείριση του ελληνικού δημόσιου χρέους περνά σε νέα φάση, με την Αθήνα να αξιοποιεί το παράθυρο ευνοϊκών συνθηκών για να «μαζέψει» πρόωρα δάνεια διάσωσης. Από το 2019 έως και το 2025 έχουν ήδη αποπληρωθεί πρόωρα περίπου 29,3 δισ. ευρώ, ενώ με την κίνηση του 2026 το ποσό θα υπερβεί τα 36 δισ. ευρώ.
Ο κεντρικός στόχος είναι η σταδιακή βελτίωση του προφίλ του χρέους, ώστε η Ελλάδα να εμφανίζει, ως ποσοστό του ΑΕΠ, χαμηλότερο επίπεδο από την Ιταλία στο τέλος του 2026. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, αυτό το ορόσημο θεωρείται πλέον εφικτό.
Η κίνηση του Ιουνίου και ο ρόλος των θεσμών
Τον Ιούνιο του 2026 προγραμματίζεται νέα πρόωρη αποπληρωμή ύψους περίπου 6,94 δισ. ευρώ, που αφορά διακρατικά δάνεια του πρώτου Μνημονίου (GLF) με αρχικές λήξεις το 2029 και τα έτη 2033-2035. Η κίνηση έχει ήδη εγκριθεί από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
Παρά τις μέχρι σήμερα αποπληρωμές, το υπόλοιπο των δανείων GLF παραμένει σημαντικό, στα 26,3178 δισ. ευρώ. Η σταδιακή μείωση αυτού του αποθέματος, σε συνδυασμό με την εξόφληση όλων των δανείων προς το ΔΝΤ έως τον Απρίλιο του 2022, αλλάζει σταδιακά τη σύνθεση των υποχρεώσεων της χώρας.
Σενάριο για δεύτερη αποπληρωμή το 2026;
Η κυβέρνηση εξετάζει και δεύτερη πρόωρη αποπληρωμή εντός του 2026, έως 2,5 δισ. ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα αντλήσει εκ νέου κεφάλαια από τις αγορές. Όπως αναφέρει αρμόδιο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου, «δεν αποκλείεται να προχωρήσουμε και σε δεύτερη πρόωρη αποπληρωμή φέτος», διευκρινίζοντας ότι θα αφορά δάνεια από τον EFSF, συνολικού ύψους περί τα 130 δισ. ευρώ.
Η στρατηγική αυτή συνδέεται με τον στόχο μείωσης του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο που έχει σταλεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει από 146,1% του ΑΕΠ στο τέλος του 2025 σε 136,8% στο τέλος του 2026.
Ορίζοντας κάτω από 100% χρέους και ανάπτυξη
Το επόμενο μεγάλο ορόσημο τοποθετείται στην περίοδο 2033-2034, όταν εκτιμάται ότι το δημόσιο χρέος θα πέσει κάτω από το 100% του ΑΕΠ. Η ανάλυση βιωσιμότητας παραμένει θετική ακόμη και σε συνθήκες χαμηλής μακροπρόθεσμης ανάπτυξης, μεταξύ 0,4%-0,8%, σύμφωνα με το πιο συντηρητικό σενάριο.
Η σταθερή αποκλιμάκωση του χρέους, σε συνδυασμό με την αναδιάρθρωση των λήξεων, επιχειρεί να θωρακίσει τη χώρα απέναντι σε μελλοντικές διακυμάνσεις επιτοκίων και ρυθμών ανάπτυξης. Η αξιοπιστία της στρατηγικής αυτής παρακολουθείται στενά από θεσμούς και αγορές.
Σχόλιο
: Για τον Έλληνα καταναλωτή και τις επιχειρήσεις, η πρόωρη αποπληρωμή χρέους δεν μεταφράζεται άμεσα σε χαμηλότερους φόρους ή υψηλότερους μισθούς, αλλά λειτουργεί ως επένδυση αξιοπιστίας. Όσο μειώνεται ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ και βελτιώνεται το προφίλ λήξεων, τόσο περιορίζεται ο κίνδυνος μελλοντικών δημοσιονομικών πιέσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέες αυξήσεις φόρων ή περικοπές δαπανών. Παράλληλα, η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των αγορών μπορεί να στηρίξει χαμηλότερο κόστος δανεισμού για το Δημόσιο και, σταδιακά, για τις ελληνικές επιχειρήσεις, δημιουργώντας πιο σταθερό περιβάλλον για επενδύσεις, απασχόληση και χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.






