Η Κομισιόν καταγράφει ότι η παραγωγικότητα εργασίας στην Ελλάδα βρίσκεται στο 54,6% του μέσου όρου της ΕΕ, παρότι οι Έλληνες δουλεύουν τις περισσότερες ώρες. Η διάρθρωση της οικονομίας, οι χαμηλές επενδύσεις σε καινοτομία και η ποιότητα της απασχόλησης μπαίνουν στο μικροσκόπιο.
Η νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα, στο πλαίσιο του Εαρινού Πακέτου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, επαναφέρει με τεχνοκρατικό τρόπο ένα γνώριμο ελληνικό παράδοξο. Οι Έλληνες εργαζόμενοι εμφανίζονται με τον υψηλότερο μέσο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά η παραγωγικότητα της εργασίας παραμένει μόλις στο 54,6% του κοινοτικού μέσου όρου.
Η Κομισιόν σημειώνει ότι η χαμηλή παραγωγικότητα «αντισταθμίζεται από τις πολλές ώρες εργασίας», καταδεικνύοντας ένα μοντέλο ανάπτυξης που στηρίζεται στην ένταση εργασίας και όχι στην ένταση κεφαλαίου και γνώσης. Παρά την έξοδο της χώρας από τη λίστα με τις μακροοικονομικές ανισορροπίες, οι διαρθρωτικές αδυναμίες παραμένουν έντονες.
Επενδύσεις, εξοπλισμός και το κενό της καινοτομίας
Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το επενδυτικό κενό έναντι της ΕΕ μειώνεται, με αιχμή τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Από το 2021 και μετά, οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό αυξάνονται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρώπης, σε μια προσπάθεια αντικατάστασης απαρχαιωμένου κεφαλαιουχικού εξοπλισμού μετά από χρόνια αποεπένδυσης.
Ωστόσο, η ίδια κατηγορία επενδύσεων περιλαμβάνει και οπλικά συστήματα, γεγονός που «φουσκώνει» τα μεγέθη χωρίς αντίστοιχο όφελος για την παραγωγική βάση. Πολύ πιο κρίσιμη θεωρείται η «επίμονα χαμηλή» επένδυση σε πνευματική ιδιοκτησία, όπως πληροφορική, επικοινωνίες, έρευνα και τεχνολογία, η οποία βραχυκυκλώνει την καινοτομία και κρατά χαμηλά την παραγωγικότητα.
Αγορά εργασίας: πολλές θέσεις, χαμηλή ποιότητα
Τα ποσοστά απασχόλησης αυξάνονται, αλλά η Κομισιόν περιγράφει μια αγορά εργασίας με δουλειές χαμηλής ποιότητας και χαμηλής προστιθέμενης αξίας. Η κυριαρχία του τουρισμού, της εστίασης, του λιανεμπορίου και γενικότερα υπηρεσιών χαμηλής παραγωγικότητας συνδέεται με ένα από τα υψηλότερα ποσοστά χαμηλόμισθων στην ΕΕ και σημαντική διάδοση μη τυπικών μορφών απασχόλησης.
Σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι με προσωρινές συμβάσεις δεν επιθυμούν την προσωρινότητα, ενώ το ένα τρίτο των εποχικών εργαζομένων αντιμετωπίζει υλική και κοινωνική στέρηση. Η Επιτροπή θεωρεί θετικά τον νόμο 5239/2025, που «απλοποίησε τις διαδικασίες απασχόλησης και εισήγαγε περαιτέρω ευελιξία στον χρόνο εργασίας», καθώς και την «Κοινωνική Συμφωνία» για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, αλλά τονίζει ότι απαιτούνται ισχυροί μηχανισμοί επιθεώρησης για ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών.
Δεξιότητες, υπερεκπαίδευση και το αδιέξοδο των νέων
Η έκθεση αποδίδει μέρος της χαμηλής παραγωγικότητας στο «χάσμα δεξιοτήτων» και στις χαμηλές δαπάνες για την εκπαίδευση, ιδίως σε βασικές και ψηφιακές δεξιότητες. Αν και η οριζόντια αναντιστοιχία δεξιοτήτων κινείται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η κάθετη αναντιστοιχία –η λεγόμενη «υπερεκπαίδευση»– είναι πολύ υψηλότερη.
Στην Ελλάδα, το 32% των εργαζομένων και το 37% των πτυχιούχων απασχολούνται σε θέσεις κατώτερες των προσόντων τους, έναντι 20% και 21% αντίστοιχα στην ΕΕ. Την ίδια ώρα, το 80% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού αποτελεί εμπόδιο στις επενδύσεις, ενώ η συμμετοχή στην εκπαίδευση ενηλίκων παραμένει χαμηλή.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα εργαζόμενο, η εικόνα αυτή σημαίνει περισσότερες ώρες, συχνά με ευέλικτα ωράρια, χωρίς αντίστοιχη άνοδο μισθών και προοπτικών. Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, ειδικά τις μικρομεσαίες, το μήνυμα είναι ότι ο ανταγωνισμός δεν θα κριθεί πλέον στο φθηνό εργατικό κόστος, αλλά στην επένδυση σε τεχνολογία, οργάνωση και δεξιότητες. Σε επίπεδο εθνικής οικονομίας, η Κομισιόν ουσιαστικά προειδοποιεί ότι χωρίς στροφή από την «café economy» σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, η ανάπτυξη θα παραμείνει εύθραυστη, με περιορισμένα περιθώρια για διατηρήσιμες αυξήσεις μισθών και βελτίωση της αγοραστικής δύναμης.
#παραγωγικότητα #Κομισιόν #ΕλληνικήΟικονομία #αγοράεργασίας #επενδύσεις
