Η Wall Street, το πετρέλαιο και τα ομόλογα εισέρχονται σε μια νέα εποχή αβεβαιότητας καθώς οι επενδυτές εγκαταλείπουν το σενάριο της γρήγορης ειρήνης
Οι διεθνείς αγορές αρχίζουν να προσαρμόζονται σε ένα νέο και πιο ανησυχητικό σενάριο: ο πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δεν θα τελειώσει σύντομα.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNBC, οι επενδυτές εγκαταλείπουν σταδιακά την εκτίμηση περί άμεσης διπλωματικής λύσης και ενσωματώνουν πλέον στις αποτιμήσεις τους ένα σενάριο «long grind», δηλαδή μιας παρατεταμένης σύγκρουσης χαμηλής έως μεσαίας έντασης που μπορεί να διαρκέσει μήνες ή ακόμη και χρόνια.
Η τελευταία κλιμάκωση ήρθε μετά τα νέα αμερικανικά πλήγματα εναντίον στρατιωτικών στόχων στο Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης εναντίον στόχων στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου.
Παρότι οι αγορές πετρελαίου εξακολουθούν να παραμένουν κάτω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι, η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφώς διαφορετική από εκείνη των προηγούμενων γεωπολιτικών κρίσεων.
Το τέλος του σεναρίου της γρήγορης αποκλιμάκωσης
Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, οι περισσότερες αγορές θεωρούσαν ότι η αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή θα λειτουργούσε ως μοχλός πίεσης για μια γρήγορη συμφωνία.
Ωστόσο, η κατάρριψη αμερικανικού στρατιωτικού ελικοπτέρου, οι συνεχείς επιθέσεις εκατέρωθεν και η αποτυχία των μεσολαβητικών προσπαθειών έχουν αλλάξει το επενδυτικό αφήγημα.
Όπως σημειώνει ο Billy Leung της Global X ETFs στο CNBC, οι αγορές δεν τιμολογούν πλέον μια εκεχειρία αλλά έναν πόλεμο φθοράς.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι οι επενδυτές δεν αντιμετωπίζουν πλέον την κρίση ως ένα προσωρινό πληθωριστικό σοκ. Αντιθέτως, αρχίζουν να επαναξιολογούν ολόκληρο το κόστος κεφαλαίου σε ένα περιβάλλον μόνιμα αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Πετρέλαιο, πληθωρισμός και υψηλά επιτόκια
Το νέο περιβάλλον δημιουργεί μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση για τις κεντρικές τράπεζες.
Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας ενισχύουν τον πληθωρισμό τη στιγμή που η παγκόσμια ανάπτυξη επιβραδύνεται.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτό σημαίνει ότι η Federal Reserve θα δυσκολευτεί να μειώσει τα επιτόκια.
Για την Ευρώπη, η κατάσταση είναι ακόμη πιο περίπλοκη. Η Ευρωζώνη αντιμετωπίζει ταυτόχρονα ενεργειακή εξάρτηση, ασθενική ανάπτυξη και αυξανόμενο κόστος δανεισμού.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ετοιμάζεται να ξεκινήσει νέο κύκλο αυξήσεων επιτοκίων προκειμένου να αντιμετωπίσει τον αναζωπυρωμένο πληθωρισμό, γεγονός που αυξάνει τις πιέσεις στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά.
Το νέο γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου
Η ουσιαστική αλλαγή που παρατηρούν οι αγορές δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο.
Αφορά την επιστροφή ενός μόνιμου γεωπολιτικού ασφαλίστρου κινδύνου στις αποτιμήσεις.
Κατά την τελευταία δεκαετία οι επενδυτές είχαν συνηθίσει να αντιμετωπίζουν τις περισσότερες γεωπολιτικές κρίσεις ως προσωρινά γεγονότα που δεν άλλαζαν ουσιαστικά τις μακροπρόθεσμες επενδυτικές αποφάσεις.
Σήμερα η εικόνα είναι διαφορετική.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, οι εντάσεις ΗΠΑ-Κίνας, το ζήτημα της Ταϊβάν και η αναδιάταξη των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο το γεωπολιτικό ρίσκο αποκτά ξανά κεντρικό ρόλο.
Αυτό σημαίνει υψηλότερες απαιτούμενες αποδόσεις για τις επιχειρήσεις, μεγαλύτερο κόστος χρηματοδότησης και αυστηρότερα επενδυτικά κριτήρια.
Fitch: Αυξάνονται οι κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία
Η Fitch Ratings προχώρησε ήδη σε υποβάθμιση των προοπτικών για τον παγκόσμιο κρατικό τομέα, μεταβάλλοντας την αξιολόγησή της από «ουδέτερη» σε «επιδεινούμενη».
Ο οίκος εκτιμά ότι ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν θα επιβραδύνει την παγκόσμια ανάπτυξη, θα αυξήσει τον πληθωρισμό, θα διατηρήσει υψηλές τις αποδόσεις των ομολόγων και θα ενισχύσει τη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Παράλληλα, η αγορά αρχίζει να προεξοφλεί ότι η περίοδος του σχεδόν μηδενικού γεωπολιτικού κινδύνου που χαρακτήρισε μεγάλο μέρος της δεκαετίας του 2010 έχει οριστικά τελειώσει.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, ένα σενάριο παρατεταμένης κρίσης δημιουργεί πολλαπλές προκλήσεις.
Η χώρα παραμένει ενεργειακά εξαρτημένη, ενώ η αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, τον πληθωρισμό και τα εισοδήματα των νοικοκυριών.
Παράλληλα, η άνοδος των επιτοκίων στην Ευρωζώνη αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης επιχειρήσεων και επενδύσεων, ενώ επηρεάζει αρνητικά την καταναλωτική εμπιστοσύνη.
Η θετική πλευρά είναι ότι η Ελλάδα εισέρχεται σε αυτή την περίοδο με ισχυρότερη δημοσιονομική θέση, επενδυτική βαθμίδα και μεγαλύτερη πρόσβαση στις αγορές σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις.
SBC Insight
Η σημαντικότερη αλλαγή που φέρνει ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι η άνοδος του πετρελαίου. Είναι η επιστροφή της γεωπολιτικής ως μόνιμου παράγοντα αποτίμησης των αγορών. Οι επενδυτές δεν φοβούνται πλέον ένα μεμονωμένο γεγονός αλλά μια νέα εποχή συνεχών κρίσεων. Αυτό σημαίνει υψηλότερο κόστος κεφαλαίου, μεγαλύτερη μεταβλητότητα και πιο δύσκολες αποφάσεις για κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και κεντρικές τράπεζες. Το ερώτημα δεν είναι πλέον πότε θα τελειώσει ο πόλεμος, αλλά πόσο θα αλλάξει το οικονομικό μοντέλο που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
