Η φαγοθεραπεία πολυανθεκτικά μικρόβια αναδεικνύεται ως έσχατη λύση όταν τα αντιβιοτικά αποτυγχάνουν, αλλά ακόμη δεν υπάρχουν μεγάλες κλινικές μελέτες. Γερμανική ομάδα ειδικών ετοιμάζει πάνω από 60 πρακτικές συστάσεις και νέο «phage therapy board» για ασφαλέστερη χρήση.
Η φαγοθεραπεία πολυανθεκτικά μικρόβια αναδεικνύεται ως έσχατη λύση όταν τα αντιβιοτικά αποτυγχάνουν, αλλά ακόμη δεν υπάρχουν μεγάλες κλινικές μελέτες. Γερμανοί λοιμωξιολόγοι και φαρμακοποιοί νοσοκομείων ετοιμάζουν τώρα λεπτομερείς οδηγίες για το πώς πρέπει να εφαρμόζεται με ασφάλεια αυτή η πειραματική ακόμη προσέγγιση.
Τι είναι η φαγοθεραπεία πολυανθεκτικά μικρόβια και πώς λειτουργεί;
Οι βακτηριοφάγοι είναι ιοί που μολύνουν και καταστρέφουν συγκεκριμένα βακτήρια. Σε ασθενείς με λοιμώξεις από πολυανθεκτικά μικρόβια, δηλαδή μικρόβια που δεν «πιάνουν» στα περισσότερα αντιβιοτικά, οι φάγοι μπορεί να είναι η τελευταία διαθέσιμη θεραπευτική επιλογή. Η δράση τους είναι εξαιρετικά στοχευμένη: κάθε φάγος «αναγνωρίζει» συνήθως μόνο έναν ή λίγους τύπους βακτηρίων.
Σύμφωνα με την δρ. Silvia Würstle από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Φρανκφούρτης, αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρξει μία ενιαία ευρωπαϊκή έγκριση για όλους τους φάγους. «Θα έπρεπε να έχουμε χιλιάδες διαφορετικούς φάγους διαθέσιμους για να καλύπτουμε κάθε πιθανό μικρόβιο και κάθε ασθενή», εξήγησε σε πρόσφατο συνέδριο ειδικών φαρμακοποιών στη Γερμανία.
Γιατί χρειάζονται νέες κατευθυντήριες οδηγίες;
Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί πάνω από 2.000 περιστατικά φαγοθεραπείας διεθνώς από το 2000 και μετά, όμως απουσιάζουν οι μεγάλες, καλά σχεδιασμένες κλινικές μελέτες. Έτσι, η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια τεκμηριώνονται κυρίως από μεμονωμένες περιπτώσεις και μικρές σειρές ασθενών. Αυτό δημιουργεί νομικές και ηθικές προκλήσεις για γιατρούς και παραγωγούς, ειδικά όταν η θεραπεία χρησιμοποιείται ως «έσχατη λύση».
Για να μπει τάξη, η Γερμανική Εταιρεία Λοιμωξιολογίας ολοκληρώνει κατευθυντήρια οδηγία S2k για τη φαγοθεραπεία, στην οποία συμμετέχει και η δρ. Würstle. Η οδηγία θα περιλαμβάνει πάνω από 60 συστάσεις: από την υποχρεωτική τεκμηρίωση κάθε περίπτωσης, μέχρι κριτήρια επιλογής ασθενών και τρόπους χορήγησης (τοπικά ή ενδοφλέβια). Προβλέπεται επίσης η δημιουργία «phage therapy board», μιας διεπιστημονικής επιτροπής που θα αποφασίζει αν ένας ασθενής είναι κατάλληλος για τέτοια θεραπεία.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι, οι μύθοι και τα όρια της μεθόδου;
Στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν συχνά «κοκτέιλ» με πολλούς διαφορετικούς φάγους για να αυξηθούν οι πιθανότητες επιτυχίας. Σήμερα, αυτά τα μίγματα προτιμώνται μόνο σε επείγουσες καταστάσεις. Οι ειδικοί ξεκινούν συνήθως με έναν κατάλληλο φάγο και προσθέτουν διαδοχικά άλλους, αν χρειαστεί. Ο λόγος είναι ότι, όπως συμβαίνει με τα αντιβιοτικά, τα βακτήρια μπορούν να αναπτύξουν αντοχή και στους φάγους, οπότε πολλοί ασθενείς χρειάζονται περισσότερους κύκλους θεραπείας.
Η δρ. Würstle προειδοποίησε έντονα για την ανεξέλεγκτη αγορά σκευασμάτων φάγων από το διαδίκτυο. «Στην καλύτερη περίπτωση είναι απλώς άχρηστα· στη χειρότερη μπορεί να προκαλέσουν ενδοτοξικό σοκ και να οδηγήσουν σε αντοχή σε μελλοντικές θεραπείες», τόνισε. Υπογράμμισε επίσης ότι, παρότι η φαγοθεραπεία μπορεί να συνεχιστεί στο σπίτι για εβδομάδες, αυτό δεν είναι επιθυμητό χωρίς στενή ιατρική παρακολούθηση πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία, ώστε να προσαρμόζεται έγκαιρα.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για τον μέσο πολίτη η φαγοθεραπεία δεν είναι σήμερα «εναλλακτική» στα αντιβιοτικά, αλλά μια εξαιρετικά εξειδικευμένη λύση σε πολύ δύσκολες, συχνά απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις. Αν εσείς ή δικός σας άνθρωπος αντιμετωπίζετε λοίμωξη με πολυανθεκτικό μικρόβιο, η πιθανή χρήση φάγων θα πρέπει να συζητηθεί μόνο σε νοσοκομειακό περιβάλλον, με λοιμωξιολόγο και οργανωμένη ομάδα.
Το σημαντικό για την καθημερινότητά σας είναι να μην επιχειρήσετε ποτέ αυτοθεραπεία με «έτοιμα» σκευάσματα φάγων από το διαδίκτυο ή το εξωτερικό. Προστατεύετε τον εαυτό σας μειώνοντας τον κίνδυνο πολυανθεκτικών λοιμώξεων: σωστή χρήση αντιβιοτικών (μόνο με ιατρική συνταγή, ολοκλήρωση της αγωγής), σχολαστική υγιεινή χεριών και έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας σε σοβαρές λοιμώξεις. Καθώς οι νέες οδηγίες διαμορφώνονται, είναι πιθανό στο μέλλον εξειδικευμένα ελληνικά κέντρα να εντάξουν τη φαγοθεραπεία σε οργανωμένα πρωτόκολλα.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση για τη φαγοθεραπεία δείχνει πόσο επείγει για το ΕΣΥ να αναπτύξει εθνική στρατηγική για τις πολυανθεκτικές λοιμώξεις: από την ορθολογική χρήση αντιβιοτικών μέχρι τη δημιουργία εξειδικευμένων επιτροπών που θα μπορούν, όταν χρειαστεί, να αξιοποιούν με ασφάλεια καινοτόμες θεραπείες όπως οι φάγοι.
Πηγή: iatronet.gr
#Λοιμώξεις #Αντιβιοτικήαντοχή #Φαγοθεραπεία #Νοσοκομεία #Θεραπεία
