Τα art fairs δίνουν την εικόνα μιας μεγάλης, ανοιχτής έκθεσης όπου οι επισκέπτες περιηγούνται, βλέπουν έργα και ενδεχομένως αγοράζουν, όμως στην πράξη λειτουργούν ως αγορές υψηλής ταχύτητας, όπου η πληροφόρηση, η πρόσβαση και ο χρόνος καθορίζουν το αποτέλεσμα πολύ περισσότερο από την ίδια τη δημόσια παρουσία των έργων. Η διαδικασία ξεκινά πριν ακόμη ανοίξουν οι πόρτες, καθώς οι σημαντικότερες συναλλαγές πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια των VIP previews, όπου οι βασικοί συλλέκτες, οι advisors και οι άνθρωποι με πραγματική αγοραστική δύναμη έχουν πρόσβαση πρώτοι και μπορούν να κινηθούν πριν δημιουργηθεί ευρύτερη ζήτηση, κάτι που σημαίνει ότι μεγάλο μέρος των κορυφαίων έργων έχει ήδη δεσμευτεί πριν το fair γίνει “ορατό” στο κοινό.
Οι galleries δεν φτάνουν σε ένα fair απλώς με ένα σύνολο έργων αλλά με μια στρατηγική παρουσίασης που έχει σχεδιαστεί μήνες πριν, επιλέγοντας συγκεκριμένα κομμάτια που μπορούν να λειτουργήσουν μέσα σε ένα περιβάλλον έντονου ανταγωνισμού, όπου η προσοχή των συλλεκτών είναι περιορισμένη και η σύγκριση άμεση. Το booth δεν είναι τυχαίο, η τοποθέτηση των έργων δεν είναι ουδέτερη και η συνολική εικόνα λειτουργεί ως μήνυμα προς την αγορά για το επίπεδο και την κατεύθυνση της gallery, κάτι που επηρεάζει άμεσα το πώς θα αντιληφθούν οι συλλέκτες την αξία των έργων που βλέπουν.
Παράλληλα, οι advisors κινούνται συνεχώς ανάμεσα στα booths, λειτουργώντας ως επιταχυντές αποφάσεων, καθώς κατευθύνουν τους πελάτες τους σε συγκεκριμένες επιλογές, φιλτράρουν την υπερπροσφορά και δημιουργούν ένα “στενό” πεδίο μέσα στο οποίο μπορεί να ληφθεί απόφαση γρήγορα, κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι η αγορά δεν είναι τόσο ανοιχτή όσο φαίνεται αλλά διαμορφώνεται μέσα από δίκτυα εμπιστοσύνης και πρόσβασης. Σε πολλές περιπτώσεις, οι συλλέκτες δεν ανακαλύπτουν έργα μόνοι τους αλλά φτάνουν σε αυτά μέσω ενός πλαισίου καθοδήγησης που έχει ήδη διαμορφωθεί πριν καν μπουν στον χώρο.
Το πραγματικό deal δεν είναι πάντα αυτό που φαίνεται στο booth. Πολλές συναλλαγές ολοκληρώνονται σε ιδιωτικούς χώρους, σε συναντήσεις που δεν είναι ορατές στο κοινό ή ακόμη και εκτός fair, όταν η επαφή που δημιουργήθηκε μετατρέπεται σε συμφωνία σε δεύτερο χρόνο, κάτι που μετατρέπει το fair σε πλατφόρμα διαπραγμάτευσης και όχι απλώς σε σημείο πώλησης. Σε αυτό το πλαίσιο, η τιμή ενός έργου δεν καθορίζεται μόνο από την προσφορά και τη ζήτηση της στιγμής αλλά και από το ενδιαφέρον που συγκεντρώνει, από το ποιος το ζητά και από το πώς τοποθετείται μέσα στο συνολικό αφήγημα της αγοράς.
Τελικά, τα art fairs λειτουργούν ως μηχανισμοί επιτάχυνσης, όπου η αγορά συμπυκνώνεται, οι αποφάσεις λαμβάνονται πιο γρήγορα και η αξία γίνεται πιο ορατή, αλλά όχι απαραίτητα πιο διαφανής, καθώς μεγάλο μέρος της διαδικασίας παραμένει εκτός δημόσιας θέασης. Όποιος κατανοεί αυτή τη δομή, καταλαβαίνει ότι το fair δεν είναι απλώς χώρος συναλλαγών αλλά το σημείο όπου η αγορά οργανώνει τον εαυτό της σε πραγματικό χρόνο.
SBC Σχόλιο
Στα art fairs, το timing είναι τα πάντα. Δεν κερδίζει αυτός που βλέπει πρώτος. Κερδίζει αυτός που έχει πρόσβαση πριν δουν οι άλλοι.
