Οι αγορές μπορεί να πανηγυρίζουν για μια πιθανή συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, όμως ένας νέος και ίσως πιο επίμονος πληθωριστικός κίνδυνος σχηματίζεται στον πλανήτη
Η προοπτική επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ και η πιθανή αποκλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν δημιουργήσει αισιοδοξία στις αγορές ότι οι ενεργειακές τιμές θα επιστρέψουν σταδιακά σε πιο φυσιολογικά επίπεδα.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η παγκόσμια οικονομία ενδέχεται να βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων, το οποίο δεν θα προέρχεται από το πετρέλαιο αλλά από τον καιρό.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το φαινόμενο El Niño, το οποίο σύμφωνα με κλιματικά μοντέλα αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά τους επόμενους μήνες, επηρεάζοντας την αγροτική παραγωγή σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Η ιστορία δείχνει ότι οι ισχυροί κύκλοι El Niño συνοδεύονται συχνά από μειωμένες σοδειές, ξηρασίες, πλημμύρες και σημαντικές διαταραχές στην προσφορά βασικών αγροτικών προϊόντων.
Αυτό σημαίνει υψηλότερες τιμές για:
- Σιτάρι
- Καλαμπόκι
- Σόγια
- Ρύζι
- Ζάχαρη
- Καφέ
- Κακάο
Οι πιέσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια οικονομία ήδη αντιμετωπίζει αυξημένο ενεργειακό κόστος λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ακόμα και αν το πετρέλαιο υποχωρήσει μετά από μια συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, η άνοδος των αγροτικών εμπορευμάτων θα μπορούσε να διατηρήσει τον πληθωρισμό υψηλότερα από τις τρέχουσες εκτιμήσεις.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την Ευρώπη, η οποία ήδη βιώνει νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων. Η πρόσφατη αύξηση επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποτελεί ένδειξη ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες ανησυχούν για μια νέα περίοδο επίμονου πληθωρισμού.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη καθώς η Ευρώπη καλείται ταυτόχρονα να αναπληρώσει τα αποθέματα φυσικού αερίου για τον επόμενο χειμώνα σε τιμές έως και 50% υψηλότερες σε σχέση με πέρυσι.
Για την Ελλάδα οι κίνδυνοι είναι διπλοί.
Αφενός, η χώρα παραμένει ιδιαίτερα εξαρτημένη από εισαγόμενα ενεργειακά προϊόντα. Αφετέρου, οι υψηλότερες τιμές τροφίμων επηρεάζουν δυσανάλογα τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς οι δαπάνες διατροφής αποτελούν μεγαλύτερο ποσοστό του οικογενειακού προϋπολογισμού σε σχέση με τις περισσότερες χώρες της Δυτικής Ευρώπης.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στους καταναλωτές. Οι επιχειρήσεις τροφίμων, η εστίαση, οι μεταφορές και η βιομηχανία θα βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένο λειτουργικό κόστος, το οποίο πιθανότατα θα μετακυλιστεί στις τελικές τιμές.
Παράλληλα, οι αγορές αρχίζουν να εξετάζουν ποιοι κλάδοι θα μπορούσαν να επωφεληθούν από μια τέτοια εξέλιξη.
Μεταξύ των βασικών ωφελημένων θεωρούνται:
- Οι παραγωγοί αγροτικών προϊόντων
- Οι εταιρείες λιπασμάτων
- Οι κατασκευαστές γεωργικού εξοπλισμού
- Οι εταιρείες εξόρυξης χρυσού
- Οι επιχειρήσεις διαχείρισης φυσικών πόρων
Ο χρυσός παραμένει παραδοσιακά ένα από τα βασικά καταφύγια σε περιόδους αυξημένου πληθωρισμού, ενώ οι μετοχές εταιρειών που σχετίζονται με τα εμπορεύματα αποκτούν ξανά επενδυτικό ενδιαφέρον.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ακόμη και αν ο γεωπολιτικός κίνδυνος στη Μέση Ανατολή αποκλιμακωθεί, η μάχη κατά του πληθωρισμού δεν έχει τελειώσει. Αντίθετα, ενδέχεται να μεταφερθεί από τα ενεργειακά προϊόντα στα τρόφιμα και στις πρώτες ύλες.
SBC Markets – Σχολιο
Οι αγορές επικεντρώνονται σήμερα στη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν και στο ενδεχόμενο επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, η επόμενη μεγάλη δοκιμασία για την παγκόσμια οικονομία ίσως προέρχεται από έναν πολύ πιο δύσκολα ελεγχόμενο παράγοντα: το κλίμα. Ένα ισχυρό El Niño θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα δεύτερο κύμα πληθωρισμού, ακριβώς τη στιγμή που οι κεντρικές τράπεζες πίστευαν ότι είχαν αρχίσει να κερδίζουν τη μάχη. Για επενδυτές και κυβερνήσεις, το δεύτερο εξάμηνο του 2026 ενδέχεται να εξελιχθεί σε περίοδο αυξημένης μεταβλητότητας και νέων ανατροπών.
