Οι παλαιστινιακές εκλογές επανέρχονται στην πολιτική ατζέντα μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες θεσμικής ακινησίας. Η προαναγγελία προεδρικών και νομοθετικών αναμετρήσεων ανοίγει το πιο κρίσιμο κεφάλαιο διαδοχής στην Παλαιστινιακή Αρχή.
Οι παλαιστινιακές εκλογές επανέρχονται στο προσκήνιο με την ανακοίνωση του προέδρου Μαχμούντ Αμπάς για κάλπες στο τέλος του 2026 και στις αρχές του 2027, σε μια περιοχή που παραμένει βυθισμένη σε πόλεμο και κατακερματισμένη διοίκηση. Η κίνηση αφορά τόσο την εκλογή νέου προέδρου όσο και την ανάδειξη νομοθετικού σώματος, μετά από σχεδόν είκοσι χρόνια διακυβέρνησης μέσω προεδρικών διαταγμάτων.
Πώς αλλάζουν οι παλαιστινιακές εκλογές το θεσμικό τοπίο;
Η εξαγγελία εκλογών για το Νοέμβριο του 2026 (Εθνικό Συμβούλιο και νομοθετικές εκλογές) και τις αρχές του 2027 (προεδρικές) επιχειρεί να αποκαταστήσει στοιχειώδη θεσμική νομιμοποίηση σε μια ηγεσία με ληγμένη εντολή από το 2009. Ο Αμπάς, σε ηλικία πλέον 90 ετών, δεν έχει καταστήσει σαφές αν θα είναι ξανά υποψήφιος, γεγονός που εντείνει τη συζήτηση για τη διαδοχή στην κορυφή της Παλαιστινιακής Αρχής.
Η τελευταία προεδρική αναμέτρηση το 2005 και οι βουλευτικές εκλογές του 2006, που έφεραν τη Χαμάς στην πρώτη θέση, άνοιξαν τον δρόμο για τον de facto γεωγραφικό και πολιτικό διχασμό μεταξύ Δυτικής Όχθης και Γάζας. Έκτοτε, το Κοινοβούλιο δεν συνεδριάζει, η Χαμάς ελέγχει τη Γάζα και η Παλαιστινιακή Αρχή περιορίζεται κυρίως στη Δυτική Όχθη, με την εκτελεστική εξουσία να συγκεντρώνεται στο προεδρικό γραφείο.
Ποιες είναι οι ρεαλιστικές προϋποθέσεις για παλαιστινιακές εκλογές;
Η διεθνής κοινότητα, που χρηματοδοτεί την Παλαιστινιακή Αρχή, συνδέει εδώ και χρόνια τη συνέχιση της στήριξης με θεσμικές μεταρρυθμίσεις και επαναφορά δημοκρατικών διαδικασιών, ωστόσο το πεδίο παραμένει εξαιρετικά δυσμενές. Η Γάζα είναι σε μεγάλο βαθμό κατεστραμμένη μετά από δύο χρόνια ισραηλινών επιχειρήσεων ως απάντηση στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, ενώ η Χαμάς εξακολουθεί να διατηρεί ουσιαστικό έλεγχο στο έδαφος.
Ταυτόχρονα, παραμένει άλυτο το ζήτημα της συμμετοχής της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, που είχε οδηγήσει τον Αμπάς να αναβάλει επ’ αόριστον τις εκλογές που είχαν προγραμματιστεί για το 2021. Χωρίς σαφείς εγγυήσεις από το Ισραήλ για τη διεξαγωγή ψηφοφορίας σε κατεχόμενες περιοχές, αλλά και χωρίς συμφωνία μεταξύ Φατάχ και Χαμάς για τους όρους συμμετοχής, ο κίνδυνος νέας αναβολής παραμένει ορατός, παρά την πολιτική βαρύτητα του σημερινού διαγγέλματος.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, τυχόν επανεκκίνηση της παλαιστινιακής πολιτικής διαδικασίας επηρεάζει το ευρύτερο πλαίσιο της ενεργειακής και ναυτιλιακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η σταθερότητα της περιοχής αποτελεί προϋπόθεση για μεγάλες επενδύσεις υποδομών. Μια πιο θεσμικά νομιμοποιημένη παλαιστινιακή ηγεσία θα μπορούσε να ενισχύσει τις ευρωπαϊκές προσπάθειες για πολιτική λύση, περιορίζοντας τον κίνδυνο κλιμάκωσης που πλήττει έμμεσα τον ελληνικό τουρισμό, τη ναυτιλία και την εικόνα της χώρας ως ασφαλούς περιφερειακού κόμβου.
Σχόλιο 
: Η ανακοίνωση Αμπάς δεν συνιστά ακόμη εγγύηση εκλογών, αποτελεί όμως σαφές σήμα προς τους ευρωπαίους χρηματοδότες ότι η Παλαιστινιακή Αρχή επιχειρεί να ανακτήσει θεσμικό κύρος σε μια συγκυρία όπου η ΕΕ αναζητά εταίρο για την «επόμενη μέρα» στη Γάζα. Για την Αθήνα, η εξέλιξη ενισχύει την ανάγκη ενεργότερης διπλωματικής παρουσίας στο παλαιστινιακό, ώστε η Ελλάδα να παραμείνει αξιόπιστος συνομιλητής τόσο του Ισραήλ όσο και του αραβικού κόσμου, με άμεσες προεκτάσεις για επενδύσεις, ενέργεια και περιφερειακή ασφάλεια.
#Παλαιστίνη #Εκλογές #ΜαχμούντΑμπάς #ΜέσηΑνατολή #Γεωπολιτική
