Το νέο εκλογικό σύστημα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως κίνητρο συμμετοχής και ενίσχυσης της νομιμοποίησης δημάρχων και περιφερειαρχών. Η αντιπολίτευση, ωστόσο, μιλά για «ύποπτη πρωτοτυπία», «εκλογικό νόμο Φρανκεστάιν» και εργαλειοποίηση της αυτοδιοίκησης.
Το νέο εκλογικό σύστημα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση τίθεται στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής συζήτησης, μαζί με την ενοποίηση των τοπικών φόρων σε ένα Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ενισχύει τη συμμετοχή και τη νομιμοποίηση, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης βλέπουν κομματικό σχεδιασμό και ενίσχυση του φοροεισπρακτικού ρόλου των δήμων.
Πώς αλλάζει το νέο εκλογικό σύστημα τις αυτοδιοικητικές εκλογές;
Ο υπουργός Εσωτερικών Θόδωρος Λιβάνιος υποστήριξε ότι το νέο εκλογικό σύστημα δεν «πριμοδοτεί» συγκεκριμένους υποψηφίους, αλλά στοχεύει σε πραγματικό κίνητρο συμμετοχής και ισχυρότερη νομιμοποίηση των νέων αρχών. Επικαλέστηκε το παράδειγμα δήμων όπου ο ηττημένος της πρώτης Κυριακής είχε περισσότερες ψήφους από τον νικητή του δεύτερου γύρου, ως ένδειξη στρέβλωσης της λαϊκής ετυμηγορίας.
Η κατάργηση της επαναληπτικής ψηφοφορίας και η εισαγωγή της εναλλακτικής ψήφου, κατά το πρότυπο συστήματος που εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, είναι ο πυρήνας της μεταρρύθμισης. Ο Λιβάνιος υποστήριξε ότι οι συνδυασμοί θα υποχρεωθούν να συγκροτούν προγραμματικές συμμαχίες πριν από τις εκλογές, αντί να διαπραγματεύονται στο μεσοδιάστημα μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής.
Γιατί τα κόμματα αντιδρούν στο νέο εκλογικό σύστημα και στον Κώδικα;
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτης Δουδωνής χαρακτήρισε το σύστημα «σε ένα γύρο» ως «ύποπτης πρωτοτυπίας», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν έχει παράδοση εναλλακτικής ψήφου και ότι το μοντέλο δέχεται κριτική ακόμη και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Προειδοποίησε ότι η ρύθμιση ίσως απαντά σε προβλήματα που είχε η κυβέρνηση στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2023, χωρίς να διασφαλίζει ισχυρή δημοκρατική νομιμοποίηση στο μέλλον.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, μέσω του Θανάση Ξανθόπουλου, μίλησε για «εκλογικό νόμο Φρανκεστάιν δύο ταχυτήτων», υποστηρίζοντας ότι ένας συνδυασμός με περίπου 30% μπορεί να εκλεγεί και να λάβει τα τρία πέμπτα των εδρών με «δεύτερες ψήφους». Το ΚΚΕ, με τη Βιβή Δάγκα, βλέπει συνολικά τον νέο Κώδικα ως αναβάθμιση της «φοροεισπρακτικής» και κατασταλτικής λειτουργίας της τοπικής διοίκησης, ενώ η Ελληνική Λύση καταγγέλλει ότι δεν αγγίζονται ζητήματα όπως οι απευθείας αναθέσεις και η υποχρηματοδότηση.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Σε επίπεδο φόρων, η ενοποίηση του Φόρου Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων και του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας σε ένα Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης σημαίνει ότι ο λογαριασμός θα υπολογίζεται με βάση τιμή ζώνης, παλαιότητα και εμβαδόν. Ο Λιβάνιος υποσχέθηκε ότι «στη μεγαλύτερη πλειοψηφία» των περιπτώσεων οι χρεώσεις θα είναι χαμηλότερες και δικαιότερα κατανεμημένες, χωρίς «νέο ΕΝΦΙΑ» ή πρόσθετο «χαράτσι».
Σε επίπεδο διακυβέρνησης, ο τρόπος που θα εκλέγεται ο δήμαρχος ή ο περιφερειάρχης αλλάζει ριζικά, καθώς η μάχη θα κρίνεται σε μία αναμέτρηση με εναλλακτική ψήφο και όχι σε δύο γύρους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πιο σταθερές πλειοψηφίες και ταχύτερες αποφάσεις, αλλά και σε διοικήσεις που θα στηρίζονται σε σύνθετες μεταφορές προτιμήσεων, τις οποίες ο μέσος ψηφοφόρος θα χρειαστεί χρόνο για να κατανοήσει.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση για το νέο εκλογικό σύστημα στην αυτοδιοίκηση αποκαλύπτει το μόνιμο έλλειμμα θεσμικής εμπιστοσύνης: κάθε αλλαγή εκλαμβάνεται ως κομματικό εργαλείο και όχι ως ουδέτερη θεσμική τομή. Όταν ο εκλογικός νόμος, η φορολογία ακινήτων και η προεκλογική ατζέντα συμπυκνώνονται στο ίδιο νομοσχέδιο, το μήνυμα προς τους πολίτες είναι ότι η αυτοδιοίκηση παραμένει πεδίο κεντρικού ελέγχου και όχι πραγματικής αποκέντρωσης.
Διαβάστε επίσης:
Νέα Δημοκρατία ανακοινώνει νέα Εκτελεστική Γραμματεία και δομή
#ΤοπικήΑυτοδιοίκηση #ΘόδωροςΛιβάνιος #ΠΑΣΟΚ #ΣΥΡΙΖΑ #ΚΚΕ
