Η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν περιγράφεται από το ΕΒΕΠ ως πιθανός «θετικός καταλύτης» για την ελληνική οικονομία, εφόσον εφαρμοστεί πλήρως και αντέξει πολιτικά. Η αποκλιμάκωση στις αγορές ενέργειας και μεταφορών μπορεί να συμπιέσει τον πληθωρισμό, να μειώσει το κόστος για επιχειρήσεις και να ανοίξει ξανά εμπορικές διαδρομές στην ευρύτερη περιοχή.
Η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν αναδεικνύεται σε μία από τις πιο κρίσιμες διεθνείς εξελίξεις με άμεσο ελληνικό αποτύπωμα, καθώς συνδέεται με την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τη χαλάρωση πετρελαϊκών κυρώσεων και την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων. Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά (ΕΒΕΠ) βλέπει σε αυτήν την εξέλιξη ένα παράθυρο αποκλιμάκωσης του ενεργειακού κόστους και ενίσχυσης του εξωτερικού εμπορίου, υπό την προϋπόθεση ότι η συμφωνία θα υλοποιηθεί στην πράξη.
Πώς η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν μπορεί να πιέσει χαμηλότερα ενέργεια και πληθωρισμό;
Η αποκατάσταση της ροής μέσω των Στενών του Ορμούζ και η σταδιακή επιστροφή ιρανικού πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά δημιουργούν συνθήκες μείωσης του «γεωπολιτικού premium» στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σύμφωνα με την ανάλυση που υιοθετεί το ΕΒΕΠ, αυτό το νέο περιβάλλον μπορεί να περιορίσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη κατά 0,3–0,8 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
Για την Ελλάδα, με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση και έντονη δραστηριότητα σε ναυτιλία, εμπόριο, μεταφορές και τουρισμό, η μείωση του κόστους καυσίμων διαχέεται σε όλη την αλυσίδα αξίας. Το ΕΒΕΠ υπογραμμίζει ότι κάθε πτώση στις διεθνείς τιμές ενέργειας, έστω και με χρονική υστέρηση, περνά από τη βιομηχανία και τα logistics μέχρι το ράφι και την αντλία, προσφέροντας ανάσα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ποιο είναι το «διπλό ζητούμενο» για το ελληνικό εμπόριο;
Το Επιμελητήριο περιγράφει ως διπλό στόχο, πρώτον, τη μείωση του κόστους εισαγωγών και μεταφορών και, δεύτερον, την αξιοποίηση μιας πιθανής επανεκκίνησης οικονομικών σχέσεων με αγορές της Ανατολικής Μεσογείου, του Περσικού Κόλπου και της Μέσης Ανατολής. Οι περιοχές αυτές δεν αντιμετωπίζονται μόνο ως ζώνες κινδύνου, αλλά ως πεδία εμπορίου, επενδύσεων, ενέργειας, υποδομών και logistics, στα οποία η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μεσογείου και Ασίας.
Το ΕΒΕΠ καλεί την Ελλάδα να κινηθεί προληπτικά για την ανάκτηση εξαγωγών προς Λίβανο και αραβικές χώρες, που υπερβαίνουν ετησίως τα 3,2 δισ. ευρώ. Παράλληλα, τονίζει ότι δεν αρκεί η αναμονή της πτώσης των διεθνών τιμών, αλλά απαιτείται μηχανισμός ταχύτερης μετακύλισης του οφέλους στην εγχώρια αγορά, ώστε η μείωση του κόστους να αποτυπωθεί στο ταμείο της μικρής επιχείρησης.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Η διοχέτευση φθηνότερης ενέργειας στην οικονομία, σε συνδυασμό με πιθανή χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής στην Ευρώπη, μπορεί να βελτιώσει τις συνθήκες χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και επενδύσεις. Το ΕΒΕΠ εκτιμά ότι εάν οι τιμές ενέργειας σταθεροποιηθούν χαμηλότερα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα έχει μεγαλύτερο περιθώριο για ηπιότερα επιτόκια, άρα φθηνότερο χρήμα και ευκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια κίνησης και επενδυτικά δάνεια.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη ναυτιλία και την ακτοπλοΐα, όπου η επαναφορά της ασφάλειας στο Ορμούζ μειώνει ασφάλιστρα κινδύνου, καθυστερήσεις και κόστος ναύλωσης, ενώ ταυτόχρονα περιορίζει το κόστος καυσίμων ενόψει της θερινής τουριστικής περιόδου. Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, χαρακτηρίζει τη συμφωνία «ευχής έργον» για την ελληνική οικονομία και το εμπόριο, σημειώνοντας ότι τα πρώτα οφέλη μπορούν να γίνουν αισθητά σε 30–90 ημέρες, με ουσιαστική αποκλιμάκωση κόστους σε ορίζοντα 6–12 μηνών.
Σχόλιο
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, η ουσία θα κριθεί από το πόσο γρήγορα η μείωση στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο θα φανεί στους λογαριασμούς και στις αντλίες, περιορίζοντας την πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα. Για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις μικρομεσαίες, το στοίχημα είναι διπλό: αξιοποίηση του χαμηλότερου ενεργειακού κόστους για να ενισχύσουν ρευστότητα και ανταγωνιστικότητα και παράλληλα ενεργητική επανατοποθέτηση σε αγορές της Μέσης Ανατολής, όπου η Ελλάδα μπορεί να επανέλθει ως σταθερός εμπορικός και διαμετακομιστικός κόμβος.






