Τα νέα κίνητρα σε πληρωμές με κάρτες αναδεικνύονται σε κεντρικό εργαλείο της Τράπεζας της Ελλάδος για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής στις συναλλαγές με μετρητά. Η πρόταση Στουρνάρα συνδέει την περαιτέρω στροφή στο ψηφιακό χρήμα με πιο αυστηρούς και στοχευμένους φορολογικούς ελέγχους.
Τα νέα κίνητρα σε πληρωμές με κάρτες μπαίνουν στο τραπέζι της οικονομικής πολιτικής, καθώς η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει στο ηλεκτρονικό χρήμα το βασικό αντίβαρο στη φοροδιαφυγή που συνδέεται με τα μετρητά. Η έκθεση νομισματικής πολιτικής καταγράφει θεαματική αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, αλλά υπογραμμίζει ότι χωρίς ενισχυμένους ελέγχους το «παράθυρο» των αδήλωτων εισοδημάτων παραμένει ανοικτό.
Πώς τα νέα κίνητρα σε πληρωμές με κάρτες στοχεύουν τη φοροδιαφυγή;
Ο Γιάννης Στουρνάρας επισημαίνει ότι η εξάπλωση των POS και η χρήση καρτών έχουν ήδη βελτιώσει σημαντικά τη φορολογική συμμόρφωση, ιδίως σε κλάδους ελευθέρων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων. Ωστόσο, προτείνει την περαιτέρω επέκταση φορολογικών κινήτρων προς τους καταναλωτές, ώστε να περιοριστεί ακόμη περισσότερο το «μαύρο χρήμα» σε συναλλαγές όπου κυριαρχούν τα μετρητά.
Η Τράπεζα της Ελλάδος συνδέει ρητά τα κίνητρα για ηλεκτρονικές πληρωμές με αυστηρότερους και πιο στοχευμένους φορολογικούς ελέγχους. Στόχος είναι η μείωση του κενού ΦΠΑ και των αποκλίσεων μεταξύ κατανάλωσης και δηλωθέντων εισοδημάτων σε επαγγέλματα και δραστηριότητες με υψηλή πιθανότητα απόκρυψης εσόδων.
Ποια είναι η εικόνα στις ηλεκτρονικές συναλλαγές και στο κενό ΦΠΑ;
Τα στοιχεία της ΤτΕ δείχνουν ότι στα τέλη Μαρτίου οι ενεργές κάρτες πληρωμών στην Ελλάδα έφτασαν τα 23,6 εκατομμύρια, αυξημένες κατά 6% σε σχέση με το 2025, με τις χρεωστικές να καλύπτουν περίπου το 85% και τις προπληρωμένες να ενισχύονται αισθητά. Το πρώτο τρίμηνο του 2026 πραγματοποιήθηκαν περίπου 658,3 εκατομμύρια συναλλαγές με κάρτα, αυξημένες κατά 11,7% σε ετήσια βάση, με αξία 18,45 δισ. €, έναντι 16,7 δισ. € το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, το 73% των ηλεκτρονικών συναλλαγών στην Ελλάδα το πρώτο εξάμηνο του 2025 έγινε με κάρτες, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα στις υψηλότερες θέσεις στην Ευρώπη, πίσω μόνο από Πορτογαλία και Κύπρο. Η πρόοδος αυτή αντανακλάται και στο κενό ΦΠΑ, που μειώθηκε στο 11,4% το 2023 από 24% το 2019, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου περίπου 9,5%, δείχνοντας ότι το κενό έχει περιοριστεί αλλά δεν έχει κλείσει.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Για τα δημόσια έσοδα, η ενίσχυση των ηλεκτρονικών πληρωμών σε συνδυασμό με στοχευμένους ελέγχους μπορεί να αποδώσει πρόσθετο φορολογικό χώρο, μειώνοντας τις απώλειες από ΦΠΑ και άδηλα εισοδήματα. Για τους συνεπείς φορολογουμένους, η περαιτέρω μείωση της φοροδιαφυγής δημιουργεί προϋποθέσεις για πιο δίκαιη κατανομή βαρών και δυνητικά μικρότερη πίεση σε μισθωτούς και συνταξιούχους.
Για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρές, η πλήρης μετάβαση στο ψηφιακό χρήμα σημαίνει μεγαλύτερη διαφάνεια αλλά και ανάγκη προσαρμογής σε συστήματα POS και ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Οι καταναλωτές, από την πλευρά τους, εφόσον δοθούν ουσιαστικά κίνητρα, θα έχουν λόγο να απαιτούν αποδείξεις και πληρωμές με κάρτα, ενισχύοντας έναν κύκλο συμμόρφωσης που επηρεάζει άμεσα την αγοραστική δύναμη και τη σταθερότητα της οικονομίας.
Σχόλιο 
: Η πρόταση της Τράπεζας της Ελλάδος ουσιαστικά μεταφέρει το κέντρο βάρους από την απλή τεχνική διάδοση των καρτών σε ένα πιο σύνθετο μείγμα κινήτρων και ελέγχων, όπου ο πολίτης γίνεται ενεργός σύμμαχος κατά της φοροδιαφυγής. Για τον Έλληνα καταναλωτή αυτό σημαίνει ότι οι καθημερινές επιλογές πληρωμής αποκτούν άμεση φορολογική σημασία, ενώ για τις επιχειρήσεις η ψηφιακή διαφάνεια παύει να είναι επιλογή και εξελίσσεται σε βασική προϋπόθεση συμμετοχής στην αγορά.
Διαβάστε επίσης:
Κλιματικό ρίσκο και υπερτουρισμός: το stress test για την Αθήνα
Κυβέρνηση καταθέτει ρύθμιση για δάνεια νόμου Κατσέλη και Ηρακλή
#ΤράπεζατηςΕλλάδος #ΓιάννηςΣτουρνάρας #φοροδιαφυγή #ΦΠΑ #ηλεκτρονικέςσυναλλαγές
