Η κατάργηση δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές γίνεται πλέον ο κεντρικός άξονας της σύγκρουσης κυβέρνησης και αντιπολίτευσης στη Βουλή. Η κυβερνητική πλειοψηφία απέρριψε την ένσταση αντισυνταγματικότητας του ΠΑΣΟΚ, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα νέο μοντέλο εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών.
Η κατάργηση δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές εγκαινιάζει μια νέα φάση για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με τη Βουλή να απορρίπτει την ένσταση αντισυνταγματικότητας του ΠΑΣΟΚ. Η κυβερνητική πλειοψηφία θωρακίζει θεσμικά το νέο Κώδικα, ενώ σύσσωμη η αντιπολίτευση καταγγέλλει αλλοίωση της λαϊκής βούλησης.
Πώς αιτιολογεί η κυβέρνηση την κατάργηση δεύτερου γύρου;
Ο υπουργός Εσωτερικών Θόδωρος Λιβάνιος απέρριψε ως «δεν μας αρέσει το εκλογικό σύστημα, άρα είναι αντισυνταγματικό» την ένσταση του ΠΑΣΟΚ, επιμένοντας ότι το Σύνταγμα δεν επιβάλλει συγκεκριμένο εκλογικό μοντέλο. Υποστήριξε ότι το σύστημα δύο γύρων, σε ισχύ από το 1974, «έκλεισε τον κύκλο του» και ότι προέχει η «πραγματική νομιμοποίηση» μέσω αυξημένης συμμετοχής.
Η κυβερνητική γραμμή παρουσιάζει την αλλαγή ως εκσυγχρονισμό και απλοποίηση, μετατοπίζοντας τη συζήτηση από τη θεσμική μορφή στον στόχο της συμμετοχής. Με αυτόν τον τρόπο, η Νέα Δημοκρατία επιχειρεί να αποσυνδέσει το ζήτημα από την κατηγορία της αντισυνταγματικότητας και να το εντάξει στο πλαίσιο της πολιτικής επιλογής για σταθερότερες διοικήσεις.
Πώς αντιδρούν ΠΑΣΟΚ και αντιπολίτευση στο νέο εκλογικό σύστημα;
Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτης Δουδωνής μίλησε για «ευρεία άσκηση συνταγματικής φακιρικής», κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι φτιάχνει «εκλογικό σύστημα, κομμένο και ραμμένο, για να βγαίνουν αυτοί που θέλει η κυβέρνηση». Με οξύ πολιτικό συμβολισμό ανέφερε ότι θα μπορούσε να θεσπιστεί διάταξη που να διασφαλίζει μόνιμα συγκεκριμένα πρόσωπα σε κορυφαία αξιώματα, δεσμευόμενος πως «με εμάς, δεν θα εφαρμοστεί ποτέ» αυτό το σύστημα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, μέσω του Θανάση Ξανθόπουλου, προειδοποίησε για σενάριο όπου συνδυασμός με συνολικά περισσότερες ψήφους μένει εκτός τελικής αναμέτρησης, κάνοντας λόγο για «στοιχείο αμφισβήτησης του δημοκρατικού πολιτεύματος». Το ΚΚΕ, με τον Νίκο Καραθανασόπουλο, αντιπρότεινε κατάργηση δεύτερης Κυριακής μόνο με «απλή αναλογική» και εκλογή δημάρχου από το δημοτικό συμβούλιο, μεταφέροντας το κέντρο βάρους από το πρόσωπο στο συλλογικό όργανο.
Ποιο είναι το πολιτικό πλαίσιο γύρω από τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης;
Η αντιπαράθεση πήρε και σαφές κομματικό χρώμα, με τον Δημήτρη Καιρίδη της ΝΔ να χαρακτηρίζει την ένσταση «προσχηματική» και να χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τη δημαρχία του Χάρη Δούκα στην Αθήνα. Υποστήριξε ότι η εκλογή Δούκα λειτουργεί ως «δυσφήμιση» του σχεδίου λαϊκού μετώπου ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ, συνδέοντας ευθέως τον εκλογικό νόμο με τις στρατηγικές συμμαχιών της αντιπολίτευσης.
Από την άλλη, η Ελληνική Λύση, μέσω του Κώστα Χήτα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι με «σοφίσματα» επιδιώκει να μείνει «γαντζωμένη στην εξουσία», θέτοντας στο επίκεντρο την κατηγορία παραβίασης του Συντάγματος. Η «Νίκη», με τον Γιώργο Ρούντα, μίλησε για «δαιδαλώδες σύστημα δεύτερης προτίμησης» και «πολύπλοκο μαθηματικό αλγόριθμο» που οδηγεί σε δημάρχους με «τεχνητό όριο 42%», ενώ η Ζωή Κωνσταντοπούλου έκανε λόγο για «ακραίες λοβιτούρες» στις εκλογικές διαδικασίες.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον δημότη και τον περιφερειακό ψηφοφόρο, η κατάργηση δεύτερου γύρου σημαίνει ότι η κρίσιμη επιλογή θα συμπυκνώνεται σε μία μόνο εκλογική διαδικασία ή σε ένα σύνθετο σύστημα μεταφοράς ψήφων, χωρίς τη «δεύτερη σκέψη» της επαναληπτικής Κυριακής. Αυτό περιορίζει τον χρόνο και τον χώρο για συγκλίσεις γύρω από πρόσωπα και προγράμματα στον τελικό γύρο, ενισχύοντας το βάρος της αρχικής ψήφου και της κομματικής πόλωσης.
Σε επίπεδο διακυβέρνησης των δήμων και περιφερειών, ένα πιο πλειοψηφικό ή αλγοριθμικά ενισχυμένο σύστημα μπορεί να οδηγήσει σε ισχυρότερες διοικήσεις με λιγότερη ανάγκη συναινέσεων στο συμβούλιο. Ωστόσο, η αίσθηση αντιπροσωπευτικότητας και η αποδοχή του αποτελέσματος από ευρύτερα τμήματα της κοινωνίας θα κριθούν στην πράξη, ιδίως σε μεγάλους δήμους όπου οι πολιτικές και κοινωνικές αντιθέσεις είναι πιο έντονες.
Σχόλιο
: Η σύγκρουση για την κατάργηση του δεύτερου γύρου δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, αλλά συμπύκνωση της μάχης για τον έλεγχο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως πολιτικού πεδίου πρώτης γραμμής. Όταν η Βουλή μετατρέπει τον εκλογικό νόμο σε εργαλείο κομματικής αντιπαράθεσης, χωρίς κοινό ελάχιστο θεσμικής συναίνεσης, το μήνυμα προς τον πολίτη είναι ότι οι κανόνες του παιχνιδιού παραμένουν διαρκώς διαπραγματεύσιμοι, ανάλογα με το ποιος κυβερνά.
Διαβάστε επίσης:
Κουτσούμπας καταγγέλλει τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Π. Δουδωνής ζητά αντισυνταγματικότητα για τις αυτοδιοικητικές εκλογές






