Η συζήτηση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη κυριαρχείται σήμερα από λίγες εταιρείες. Nvidia, OpenAI, Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta και Anthropic μονοπωλούν το ενδιαφέρον των επενδυτών, ενώ οι αποτιμήσεις τους έχουν εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η αγορά συμπεριφέρεται σαν οι μεγάλοι νικητές της εποχής της AI να έχουν ήδη αναδειχθεί.
Η ιστορία, όμως, δείχνει ότι οι μεγαλύτερες οικονομικές υπεραξίες από κάθε τεχνολογική επανάσταση δημιουργούνται αργότερα και συχνά αλλού.
Οι εταιρείες που κατασκευάζουν μια νέα τεχνολογία δεν είναι απαραίτητα εκείνες που αποκομίζουν τα μεγαλύτερα μακροπρόθεσμα οφέλη. Πολύ συχνότερα, οι πραγματικοί νικητές είναι όσοι καταφέρνουν να ενσωματώσουν την τεχνολογία αυτή στην παραγωγή, στις υπηρεσίες και στα επιχειρηματικά τους μοντέλα.
Αυτό συνέβη με τον ηλεκτρισμό.
Οι μεγαλύτερες αποδόσεις δεν προήλθαν τελικά από τις εταιρείες που κατασκεύαζαν γεννήτριες, αλλά από τις βιομηχανίες που αναδιοργάνωσαν ολόκληρη την παραγωγική τους διαδικασία αξιοποιώντας τη νέα μορφή ενέργειας.
Το ίδιο συνέβη με το διαδίκτυο.
Η πρώτη περίοδος δημιούργησε μια φούσκα εταιρειών υποδομών και τηλεπικοινωνιών. Η δεύτερη γέννησε τις πλατφόρμες που άλλαξαν το παγκόσμιο εμπόριο, τη διαφήμιση, την ψυχαγωγία και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη φαίνεται ότι ακολουθεί ακριβώς την ίδια διαδρομή.
Σήμερα βρισκόμαστε ακόμη στη φάση των «κατασκευαστών». Οι αγορές επιβραβεύουν όσους σχεδιάζουν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, τους επεξεργαστές, τα data centers και τις υποδομές που απαιτεί η νέα οικονομία της AI.
Η πραγματική μεταμόρφωση όμως θα ξεκινήσει όταν η τεχνολογία πάψει να αποτελεί προϊόν και γίνει εργαλείο.
Τότε, οι μεγαλύτερες αποδόσεις δεν θα προέρχονται από την ανάπτυξη καλύτερων μοντέλων, αλλά από την ικανότητα των επιχειρήσεων να αυξάνουν την παραγωγικότητα, να μειώνουν το κόστος και να δημιουργούν νέα επιχειρηματικά μοντέλα αξιοποιώντας την AI.
Με άλλα λόγια, το επίκεντρο μετακινείται από τους δημιουργούς στους χρήστες.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα για τους επενδυτές.
Η αγορά σήμερα ανταμείβει τις εταιρείες που πουλούν την τεχνολογία. Αύριο ενδέχεται να ανταμείψει περισσότερο εκείνες που τη χρησιμοποιούν αποτελεσματικότερα.
Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι μπορεί να μην είναι εταιρείες τεχνολογίας.
Μπορεί να είναι βιομηχανίες, τράπεζες, ασφαλιστικοί οργανισμοί, ναυτιλιακές, φαρμακοβιομηχανίες, αλυσίδες λιανικής, logistics, ακόμη και δημόσιοι οργανισμοί που θα κατορθώσουν να επανασχεδιάσουν τις λειτουργίες τους γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η πραγματική επανάσταση δεν αφορά το chatbot.
Αφορά την παραγωγικότητα.
Αν η AI καταφέρει να μειώσει δραστικά τον χρόνο εκτέλεσης εργασιών, να περιορίσει τα λειτουργικά κόστη και να αυξήσει την αποδοτικότητα του ανθρώπινου δυναμικού, τότε η παγκόσμια οικονομία μπορεί να εισέλθει σε μια περίοδο ανάπτυξης υψηλότερης από εκείνη που έχουμε συνηθίσει την τελευταία δεκαπενταετία.
Δεν είναι τυχαίο ότι ολοένα περισσότεροι μεγάλοι επενδυτικοί οργανισμοί αναθεωρούν προς τα πάνω τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις τους για την ανάπτυξη των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων ανεπτυγμένων οικονομιών.
Η τεχνολογία από μόνη της δεν δημιουργεί πλούτο.
Η ευρεία διάχυσή της στην πραγματική οικονομία είναι εκείνη που αυξάνει την παραγωγικότητα και μεταβάλλει το αναπτυξιακό δυναμικό μιας χώρας.
Υπάρχει, ωστόσο, μία κρίσιμη προϋπόθεση.
Η μετάβαση αυτή δεν θα είναι αυτόματη.
Οι επιχειρήσεις θα χρειαστεί να επενδύσουν σε νέα πληροφοριακά συστήματα, εκπαίδευση προσωπικού, κυβερνοασφάλεια, ανασχεδιασμό διαδικασιών και αλλαγή εταιρικής κουλτούρας.
Οι οργανισμοί που θα αντιμετωπίσουν την AI ως ακόμη ένα λογισμικό κινδυνεύουν να χάσουν το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα.
Αντίθετα, όσοι τη χρησιμοποιήσουν για να επανασχεδιάσουν συνολικά τον τρόπο λειτουργίας τους θα αποκτήσουν σημαντικό προβάδισμα.
Το ίδιο ισχύει και για τις χώρες.
Η επόμενη δεκαετία δεν θα χωρίσει τον κόσμο σε χώρες που διαθέτουν ή δεν διαθέτουν AI.
Θα τον χωρίσει σε οικονομίες που αξιοποιούν αποτελεσματικά την AI και σε οικονομίες που παραμένουν εγκλωβισμένες σε χαμηλή παραγωγικότητα.
Για την Ευρώπη, αυτό αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση.
Η ήπειρος διαθέτει υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό, ισχυρή βιομηχανική βάση και προηγμένο κανονιστικό πλαίσιο. Εκεί όπου εξακολουθεί να υστερεί είναι η ταχύτητα υιοθέτησης και εμπορικής αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών.
Η Ελλάδα βρίσκεται επίσης μπροστά σε μια σημαντική ευκαιρία.
Η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν προϋποθέτει ότι θα δημιουργήσει το επόμενο μεγάλο γλωσσικό μοντέλο. Προϋποθέτει ότι οι επιχειρήσεις, οι τράπεζες, η ναυτιλία, ο τουρισμός, η βιομηχανία και ο δημόσιος τομέας θα χρησιμοποιήσουν την AI για να γίνουν ταχύτεροι, αποδοτικότεροι και περισσότερο εξωστρεφείς.
Οι επενδυτές συχνά αναζητούν τον επόμενο τεχνολογικό πρωταθλητή.
Η ιστορία όμως δείχνει ότι οι μεγαλύτερες αποδόσεις προκύπτουν όταν μια τεχνολογία παύει να αποτελεί καινοτομία και μετατρέπεται σε αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής οικονομικής δραστηριότητας.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη φαίνεται να πλησιάζει ακριβώς σε αυτό το σημείο.
Οι εταιρείες που τη δημιουργούν άνοιξαν τον δρόμο.
Οι εταιρείες που θα τη χρησιμοποιήσουν καλύτερα ενδέχεται να είναι εκείνες που θα καθορίσουν τη νέα οικονομική πραγματικότητα της επόμενης δεκαετίας.
SBC Σχολιο
Η πρώτη πράξη της επανάστασης της AI ανήκε στους κατασκευαστές υποδομών. Η δεύτερη θα ανήκει στις επιχειρήσεις που θα μετατρέψουν την τεχνολογία σε παραγωγικότητα, ανταγωνιστικότητα και κερδοφορία. Όπως συνέβη με τον ηλεκτρισμό και το διαδίκτυο, οι μεγαλύτεροι μακροπρόθεσμοι νικητές πιθανότατα δεν έχουν ακόμη αναδειχθεί.
