Ο καρκίνος μαστού μπαίνει σε εποχή πραγματικά εξατομικευμένης θεραπείας, με νέα δεδομένα που δείχνουν ότι έως και 2 στις 3 γυναίκες με πρώιμη νόσο ίσως δεν χρειάζονται χημειοθεραπεία. Παράλληλα, νέα φάρμακα και αλλαγές στον τρόπο ζωής μειώνουν τον κίνδυνο υποτροπής και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής.
Ο καρκίνος μαστού μπαίνει σε εποχή πραγματικά εξατομικευμένης θεραπείας, με νέα δεδομένα που δείχνουν ότι έως και 2 στις 3 γυναίκες με πρώιμη νόσο ίσως δεν χρειάζονται χημειοθεραπεία. Τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν στο φετινό παγκόσμιο ογκολογικό συνέδριο στο Σικάγο αναμένεται να αλλάξουν σταδιακά την καθημερινή κλινική πρακτική.
Πώς αλλάζει η χημειοθεραπεία στον καρκίνο μαστού;
Κεντρικό θέμα ήταν η κλινική μελέτη OPTIMA, που απαντά σε ένα από τα πιο αγωνιώδη ερωτήματα των γυναικών με πρώιμο καρκίνο του μαστού: «Χρειάζομαι πραγματικά χημειοθεραπεία;». Μέχρι σήμερα, πολλές γυναίκες με ορμονοευαίσθητο καρκίνο μαστού και προσβολή λεμφαδένων λάμβαναν προληπτικά χημειοθεραπεία μετά το χειρουργείο, με σημαντική σωματική και ψυχολογική επιβάρυνση.
Η OPTIMA χρησιμοποίησε ένα εξειδικευμένο γονιδιακό τεστ (Prosigna) σε γυναίκες άνω των 40 ετών με έως και 9 διηθημένους λεμφαδένες. Το τεστ «διαβάζει» τη δραστηριότητα 50 γονιδίων του όγκου και υπολογίζει τον κίνδυνο υποτροπής. Όσες χαρακτηρίστηκαν υψηλού κινδύνου χρειάζονται χημειοθεραπεία, ενώ όσες είχαν χαμηλό κίνδυνο αντιμετωπίστηκαν μόνο με ορμονοθεραπεία.
Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά: οι γυναίκες χαμηλού κινδύνου που δεν έκαναν χημειοθεραπεία είχαν εξίσου εξαιρετικά ποσοστά επιβίωσης και προστασίας από την υποτροπή με εκείνες που έλαβαν χημειοθεραπεία. Αυτό σημαίνει ότι περίπου τα δύο τρίτα των ασθενών της μελέτης θα μπορούσαν να αποφύγουν τη χημειοθεραπεία, γλιτώνοντας απώλεια μαλλιών, έντονη κόπωση και μακροχρόνιες παρενέργειες.
Οι ειδικοί πάντως τονίζουν ότι χρειάζονται τα τελικά πενταετή δεδομένα για να ενσωματωθεί με πλήρη ασφάλεια αυτή η προσέγγιση στα διεθνή και ελληνικά πρωτόκολλα. Ωστόσο, η κατεύθυνση είναι σαφής: λιγότερη «τυφλή» χημειοθεραπεία, περισσότερες αποφάσεις βασισμένες στο προφίλ του κάθε όγκου.
Νέα φάρμακα και ρόλος του τρόπου ζωής στον καρκίνο μαστού
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε και το νέο φάρμακο giredestrant, μια από του στόματος ενδοκρινική θεραπεία νέας γενιάς που στοχεύει άμεσα τους υποδοχείς οιστρογόνων. Στη μελέτη evERA Breast, ο συνδυασμός giredestrant με everolimus σε γυναίκες με μεταστατικό, ορμονοθετικό/HER2-αρνητικό καρκίνο μαστού, που είχαν ήδη λάβει αναστολείς CDK4/6, βελτίωσε τον χρόνο χωρίς επιδείνωση της νόσου και καθυστέρησε την ανάγκη για χημειοθεραπεία.
Το σχήμα έδειξε όφελος ακόμη και στην επόμενη γραμμή θεραπείας, χωρίς νέες σοβαρές παρενέργειες. Επιπλέον, πρώιμα δεδομένα σε γυναίκες με πρώιμο, υψηλού κινδύνου, ορμονοευαίσθητο καρκίνο μαστού δείχνουν ότι το φάρμακο μπορεί να μειώσει ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο υποτροπής. Το μήνυμα των ογκολόγων είναι σαφές: οι ορμονοθεραπείες εξελίσσονται και δίνουν περισσότερο χρόνο με ελεγχόμενη νόσο πριν χρειαστεί χημειοθεραπεία.
Δεν ήταν όμως μόνο τα φάρμακα στο επίκεντρο. Μια μεγάλη ιταλική τυχαιοποιημένη μελέτη σε σχεδόν 500 γυναίκες με πρώιμο ορμονοευαίσθητο καρκίνο μαστού έδειξε ότι ένας εντατικός, οργανωμένος τρόπος ζωής κάνει διαφορά. Οι γυναίκες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: η μία ακολούθησε συνήθη παρακολούθηση και η άλλη ένα πρόγραμμα 33 μηνών με μεσογειακή διατροφή χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, καθημερινό γρήγορο περπάτημα 30 λεπτών και διατήρηση της βιταμίνης D πάνω από 60 ng/ml.
Στις γυναίκες με ορμονοθετικό καρκίνο μαστού, όσες συμμετείχαν στο εντατικό πρόγραμμα είχαν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο υποτροπής, αλλά και βελτίωση του καρδιαγγειακού κινδύνου και της συνολικής υγείας. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι πρόκειται για παρεμβάσεις χαμηλού κόστους και μικρού κινδύνου, που όμως χρειάζονται συστηματική υποστήριξη από την ιατρική ομάδα.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για μια γυναίκα στην Ελλάδα με καρκίνο μαστού, το βασικό μήνυμα είναι ότι η θεραπεία γίνεται όλο και πιο «κομμένη και ραμμένη» πάνω της. Στο επόμενο διάστημα, όλο και περισσότερες ασθενείς θα αξιολογούνται με γονιδιακά τεστ, ώστε να αποφεύγεται άσκοπη χημειοθεραπεία όπου είναι ασφαλές, χωρίς να θυσιάζεται η αποτελεσματικότητα.
Αν έχετε διαγνωστεί με ορμονοευαίσθητο καρκίνο μαστού, αξίζει να ρωτήσετε τον ογκολόγο σας για το αν ενδείκνυνται για εσάς τέτοια τεστ και ποιες είναι οι επιλογές σας σε ορμονοθεραπεία, σήμερα και στο μέλλον. Παράλληλα, τα νέα για τον ρόλο της μεσογειακής διατροφής, της καθημερινής άσκησης και της βιταμίνης D δείχνουν ότι δεν είναι «δευτερεύοντα»: μπορούν πραγματικά να μειώσουν τον κίνδυνο υποτροπής.
Για τις Ελληνίδες επιζήσασες καρκίνου μαστού, τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την ανάγκη για οργανωμένα προγράμματα παρακολούθησης τρόπου ζωής, με διαιτολόγο, γυμναστή και έλεγχο βιταμίνης D, μέσα ή δίπλα στο ΕΣΥ. Η ενεργή συμμετοχή σας στις αποφάσεις για τη θεραπεία και την καθημερινότητά σας είναι πλέον κρίσιμο κομμάτι της ογκολογικής φροντίδας.
Σχόλιο 
: Τα νέα δεδομένα για τον καρκίνο μαστού αναδεικνύουν μια μεγάλη πρόκληση για την Ελλάδα: πρόσβαση όλων των ασθενών σε γονιδιακά τεστ, σύγχρονα φάρμακα και οργανωμένα προγράμματα αλλαγής τρόπου ζωής, ανεξάρτητα από το αν νοσηλεύονται σε δημόσιο ή ιδιωτικό φορέα. Χωρίς εθνικό σχεδιασμό αποζημίωσης των τεστ και ενίσχυση των ογκολογικών κέντρων με διεπιστημονικές ομάδες, ο κίνδυνος είναι να δημιουργηθούν «δύο ταχύτητες» στην αντιμετώπιση του καρκίνου μαστού.
Πηγή: iatronet.gr
Διαβάστε επίσης:
Θεραπεία CAR-T: 1 στους 3 με λέμφωμα ζει πάνω από 10 χρόνια
#Καρκίνος #Μαστός #Χημειοθεραπεία #Ορμονοθεραπεία #Τρόποςζωής
