Το «συνταγματικό δικαστήριο» μπαίνει στο επίκεντρο της σύγκρουσης για την αναθεώρηση του Συντάγματος, με το ΠΑΣΟΚ να κατηγορεί τη ΝΔ ότι το συγκροτεί έμμεσα μέσω του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου. Ο Δημήτρης Μάντζος προειδοποιεί ότι η πρόταση αλλάζει τον τρόπο ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων και περιορίζει τα δικαιώματα των πολιτών.
Το «συνταγματικό δικαστήριο» βρίσκεται πλέον στον σκληρό πυρήνα της αντιπαράθεσης για την αναθεώρηση του Συντάγματος, με το ΠΑΣΟΚ να απορρίπτει τις προτάσεις της ΝΔ για τα άρθρα 97, 99 και 100. Ο Δημήτρης Μάντζος κατηγορεί την κυβέρνηση ότι επιχειρεί μια δομική μεταβολή στη δικαιοσύνη χωρίς καθαρή θεσμική συζήτηση και χωρίς επαρκείς εγγυήσεις.
Πώς η πρόταση της ΝΔ οδηγεί σε συνταγματικό δικαστήριο;
Ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι μέσω της ανάθεσης προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, η ΝΔ διαμορφώνει στην πράξη ένα συνταγματικό δικαστήριο χωρίς να το ομολογεί. Η συγκέντρωση κρίσιμων αρμοδιοτήτων στο ΑΕΔ, από τις αγωγές κακοδικίας έως τον έλεγχο ψηφισμένων νομοσχεδίων, εκτιμάται ότι αλλοιώνει την ιδρυτική αποστολή του θεσμού.
Κατά τον Δημήτρη Μάντζο, η μετατροπή του ΑΕΔ σε κεντρικό κόμβο ελέγχου της συνταγματικότητας περιορίζει τον παραδοσιακό διάχυτο έλεγχο που ασκούν όλα τα δικαστήρια επί 130 έτη. Η δεσμευτικότητα των αποφάσεων του ΑΕΔ για όλη τη δικαιοσύνη, όπως προβλέπει η πρόταση, θεωρείται ότι στερεί από τον πολίτη τη δυνατότητα να επαναφέρει το ζήτημα της αντισυνταγματικότητας σε μεμονωμένη δίκη.
Τι αλλάζει με τα άρθρα 97, 99 και 100;
Στο άρθρο 97, το ΠΑΣΟΚ απορρίπτει την κατάργηση της ειδικής πρόβλεψης για εκδίκαση πολιτικών εγκλημάτων από μικτά ορκωτά δικαστήρια, τονίζοντας ότι αποκόπτεται το λαϊκό στοιχείο από υποθέσεις με ιδιαίτερο πολιτικό φορτίο. Ο Δημήτρης Μάντζος σημειώνει ότι η έννοια του πολιτικού εγκλήματος έχει ήδη περιοριστεί νομολογιακά και θέτει το ερώτημα ποιο ουσιαστικό όφελος επιδιώκει η κυβέρνηση στο σύστημα απονομής δικαιοσύνης.
Για το άρθρο 99, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ επισημαίνει ότι η κατάργηση του δικαστηρίου αγωγών κακοδικίας και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων στο ΑΕΔ θολώνει τον ρόλο του τελευταίου. Υπογραμμίζει ότι το ΑΕΔ έχει συγκροτηθεί για εξαιρετικές υποθέσεις, όπως συγκρούσεις δικαιοδοσίας και έλεγχο κύρους εκλογών, και ότι η προσθήκη μαζικών υποθέσεων κακοδικίας θα επιβαρύνει σοβαρά τη λειτουργία του.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Η κεντρική ανησυχία που διατυπώνει το ΠΑΣΟΚ είναι ότι ένα οιονεί συνταγματικό δικαστήριο, με δεσμευτικές αποφάσεις για όλα τα δικαστήρια, περιορίζει την πρόσβασή σας σε αποτελεσματικό δικαστικό έλεγχο. Αν η κρίση του ΑΕΔ για ένα νόμο είναι τελική και υποχρεωτική, ο πολίτης που θίγεται από την εφαρμογή του θα έχει πολύ πιο στενά περιθώρια να αμφισβητήσει τη συνταγματικότητά του στην πράξη.
Παράλληλα, η αποδυνάμωση του διάχυτου ελέγχου από ΣτΕ, Άρειο Πάγο και κατώτερα δικαστήρια μπορεί να επηρεάσει την προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων και τη δυνατότητα προσφυγής στο Δικαστήριο της ΕΕ. Ο Δημήτρης Μάντζος προειδοποιεί ότι αν τα κατώτερα δικαστήρια δεσμεύονται πλήρως από το ΑΕΔ, δυσχεραίνεται ακόμη και η υποβολή προδικαστικών ερωτημάτων για ζητήματα ενωσιακού δικαίου.
Σχόλιο 
: Η σύγκρουση για το «συνταγματικό δικαστήριο» αποκαλύπτει ότι η αναθεώρηση του Συντάγματος δεν είναι τεχνική άσκηση αλλά μάχη για τον έλεγχο των θεσμικών αντιβάρων. Η επιλογή της ΝΔ να ενισχύσει κεντρικά το ΑΕΔ και η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ δείχνουν πως ο πραγματικός διακύβευμα είναι ποιος θα έχει τον τελευταίο λόγο στους κανόνες του παιχνιδιού της εξουσίας.
Διαβάστε επίσης:
Το ΕΕΑ εγκαινιάζει θεσμικό διάλογο με πολιτικούς αρχηγούς
Συνταγματική αναθεώρηση: τα κόμματα καταθέτουν κόκκινες γραμμές
#ΠΑΣΟΚ #ΝέαΔημοκρατία #ΔημήτρηςΜάντζος #ΑνώτατοΕιδικόΔικαστήριο #Σύνταγμα
