Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, μετά την επίσημη επιστολή της Ουάσιγκτον που απορρίπτει κάθε δικαιοδοσία του επί Αμερικανών πολιτών. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ δηλώνει ότι δεν θα συνεργαστεί με καμία διαδικασία του Δικαστηρίου και θα αντιταχθεί σε κάθε προσπάθεια έκδοσης Αμερικανών από τρίτες χώρες.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, μετά την επίσημη επιστολή της Ουάσιγκτον που απορρίπτει κάθε δικαιοδοσία του επί Αμερικανών πολιτών. Η επιστολή, υπογεγραμμένη από τον υπηρεσιακό υπουργό Δικαιοσύνης των ΗΠΑ Τοντ Μπλανς και απευθυνόμενη στην πρόεδρο του Δικαστηρίου δικαστή Τομόκο Ακάνε, επαναλαμβάνει ότι οι ΗΠΑ δεν είναι μέρος του Καταστατικού της Ρώμης και άρα δεν αναγνωρίζουν την αρμοδιότητά του.
Πώς αμφισβητούν οι ΗΠΑ το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο;
Στην επιστολή, ο Μπλανς υποστηρίζει ότι κάθε προσπάθεια του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου να ασκήσει δικαιοδοσία σε Αμερικανούς είναι «παράνομη» και συνιστά παραβίαση της αμερικανικής κυριαρχίας. Η νομική βάση της θέσης αυτής στηρίζεται στο ότι η Ουάσιγκτον ουδέποτε κύρωσε το Καταστατικό της Ρώμης, άρα θεωρεί ότι δεν δεσμεύεται από τις διατάξεις του.
Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης δηλώνει ότι «δεν θα συνεργαστεί» με καμία έρευνα, κλήτευση ή διαδικασία του Δικαστηρίου που αφορά Αμερικανούς. Η θέση αυτή επεκτείνεται ρητά και στην άρνηση έκδοσης ή μεταφοράς οποιουδήποτε Αμερικανού στο Δικαστήριο, ενώ προαναγγέλλεται αντίθεση και σε κάθε προσπάθεια άλλων κρατών να προβούν σε τέτοια έκδοση.
Ποιες είναι οι θεσμικές συνέπειες της αμερικανικής στάσης;
Η κατηγορηματική απόρριψη της δικαιοδοσίας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου από τις ΗΠΑ αναδεικνύει το διαρκές θεσμικό κενό στην παγκόσμια ποινική δικαιοσύνη. Όταν μία μεγάλη δύναμη δηλώνει ότι δεν αναγνωρίζει το Δικαστήριο και προειδοποιεί ότι θα μπλοκάρει κάθε έκδοση πολιτών της, το μήνυμα προς άλλα κράτη είναι ότι η συμμόρφωση με τους διεθνείς ποινικούς θεσμούς είναι τελικά πολιτική επιλογή και όχι κοινός κανόνας.
Η στάση αυτή δυσχεραίνει την προσπάθεια του Δικαστηρίου να εμφανιστεί ως πραγματικά οικουμενικός μηχανισμός λογοδοσίας για σοβαρά διεθνή εγκλήματα. Ενισχύεται η εικόνα ενός κατακερματισμένου συστήματος, όπου η αποδοχή της δικαιοδοσίας εξαρτάται από τις εκάστοτε στρατηγικές προτεραιότητες των κρατών και όχι από μια σταθερή δέσμευση στο διεθνές ποινικό δίκαιο.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, που είναι συμβαλλόμενο μέρος στο Καταστατικό της Ρώμης, η αμερικανική θέση επαναφέρει το κλασικό δίλημμα ανάμεσα στη δέσμευση στο διεθνές δίκαιο και στις στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Τυχόν μελλονικά αιτήματα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου που θα αφορούν Αμερικανούς σε ελληνικό έδαφος θα βρεθούν αναπόφευκτα στο σταυροδρόμι της συμμαχικής αλληλεγγύης και των διεθνών νομικών υποχρεώσεων της χώρας.
Σχόλιο 
: Η Αθήνα θα χρειαστεί να διαμορφώσει εκ των προτέρων σαφή θεσμική γραμμή για το πώς αντιλαμβάνεται την εφαρμογή των υποχρεώσεών της έναντι του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου όταν αυτές τέμνονται με τα συμφέροντα ισχυρών συμμάχων. Η έλλειψη προληπτικής στρατηγικής σε τέτοιες υποθέσεις μετατρέπει κάθε μελλοντικό περιστατικό σε ετεροκαθοριζόμενη κρίση, αντί για συνειδητή άσκηση εξωτερικής πολιτικής.
Διαβάστε επίσης:
Κούβα: Ο Ντίας-Κανέλ προειδοποιεί Τραμπ και δηλώνει ετοιμότητα
ΗΠΑ: Τραμπ καλεί ψαράδες να ψηφίσουν Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες
#ΗνωμένεςΠολιτείες #ΔιεθνέςΠοινικόΔικαστήριο #ΚαταστατικότηςΡώμης #ΤοντΜπλανς #ΤομόκοΑκάνε
