Οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ Ιράν μπαίνουν στο επίκεντρο της ιρανικής ρητορικής, με τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ να καλεί την Ουάσινγκτον να αποδεχθεί τις «νέες πραγματικότητες» μετά τον πόλεμο. Συνδέει την προοπτική άρσης κυρώσεων με την αλλαγή ισορροπιών στον Περσικό Κόλπο και τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών ενέργειας.
Οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ Ιράν αναδεικνύονται σε βασικό εργαλείο πολιτικής πίεσης της Τεχεράνης, καθώς ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ δηλώνει ότι «οι Αμερικανοί πρέπει να αποδεχθούν τις υφιστάμενες πραγματικότητες» μετά τον πόλεμο. Συνδέει την αναδιάταξη ισχύος στη Μέση Ανατολή με τη δυνατότητα διεύρυνσης του εμπορίου και τη σταδιακή προετοιμασία για άρση των κυρώσεων.
Πώς αλλάζουν οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ Ιράν μετά τον πόλεμο;
Στη συνάντησή του με τον πρόεδρο του ουζμπεκικού Κοινοβουλίου Νουρντιντζόν Ισμοΐλοφ στην Τεχεράνη, ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι «οι συνθήκες έχουν βελτιωθεί σε σχέση με το παρελθόν» και ότι οι μεταπολεμικές εξελίξεις υποχρεώνουν τις ΗΠΑ να προσαρμοστούν. Υπογράμμισε πως οι εμπορικές σχέσεις μπορούν να επεκταθούν σημαντικά, εφόσον δημιουργηθεί το κατάλληλο πολιτικό υπόβαθρο για χαλάρωση ή άρση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν.
Η έμφαση στη διεύρυνση του εμπορίου προς χώρες όπως το Ουζμπεκιστάν δείχνει την προσπάθεια της Τεχεράνης να ενισχύσει περιφερειακά δίκτυα συναλλαγών, παρακάμπτοντας τις αμερικανικές πιέσεις. Η ρητορική περί «νέων πραγματικοτήτων» λειτουργεί ως μήνυμα προς την Ουάσινγκτον ότι η ικανότητά της να επηρεάζει τις ροές εμπορίου και ενέργειας στη Μέση Ανατολή δεν είναι πλέον δεδομένη.
Ποια σημασία έχει το Στενό του Ορμούζ για την ιρανική στρατηγική;
Ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι η κοινή διαχείριση του Στενού του Ορμούζ από το Ιράν και το Ομάν θα περιορίσει την αμερικανική παρέμβαση στην περιοχή. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η ρύθμιση θα δημιουργήσει «καλύτερες ευκαιρίες για την ανάπτυξη της διαμετακομιστικής συνεργασίας», ενισχύοντας τον ρόλο της Τεχεράνης ως κόμβου μεταφορών.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για τις θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας και εμπορευμάτων, άρα και μοχλό πολιτικής πίεσης για όποιον το ελέγχει. Η ιρανική αναφορά σε «κοινή διοίκηση» με το Ομάν στοχεύει να αναδείξει μια περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας, στην οποία ο αμερικανικός ρόλος εμφανίζεται μειωμένος και οι τοπικοί δρώντες ενισχυμένοι.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, οι εξελίξεις γύρω από τις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ Ιράν και τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ έχουν άμεση ενεργειακή και ναυτιλιακή διάσταση. Οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς κυρώσεων ή στη δυνατότητα του Ιράν να αυξήσει τις εξαγωγές του επηρεάζει τις διεθνείς τιμές ενέργειας και, κατ’ επέκταση, το περιβάλλον μέσα στο οποίο δραστηριοποιείται η ελληνική ναυτιλία.
Σχόλιο 
: Η ελληνική διπλωματία οφείλει να παρακολουθεί στενά τις ιρανικές πρωτοβουλίες για τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών και την αναδιάταξη των περιφερειακών συμμαχιών, καθώς επηρεάζουν έμμεσα αλλά ουσιαστικά το στρατηγικό πλαίσιο μέσα στο οποίο η Ελλάδα ασκεί πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή.
Διαβάστε επίσης:
Ιράν: Πέζεσκιάν και Μεντβέντεφ συζητούν διεύρυνση συνεργασίας
Ιράν: Πακιστανός αρχηγός στρατού και ΥΠΕΞ συζητούν στην Τεχεράνη
#Ιράν #ΗνωμένεςΠολιτείες #ΜοχαμάντΜπαγέρΓκαλιμπάφ #Ουζμπεκιστάν #ΣτενότουΟρμούζ
