Η πράσινη ενέργεια μπαίνει ολοένα συχνότερα σε «αναγκαστική αργία», με το 14% της εγχώριας παραγωγής ΑΠΕ του Μαΐου να κρίνεται ουσιαστικά αχρείαστο από το σύστημα. Οι περικοπές και οι μηδενικές ή αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό μείγμα για τη βιωσιμότητα των έργων, ειδικά στα φωτοβολταϊκά.
Η πράσινη ενέργεια βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παράδοξο: όσο αυξάνεται η εγκατεστημένη ισχύς, τόσο διογκώνονται οι περικοπές, με τον Μάιο να «χάνονται» 418 GWh ή 14% της εγχώριας παραγωγής ΑΠΕ. Το φαινόμενο συνοδεύεται από ραγδαία άνοδο ωρών με μηδενικές ή αρνητικές τιμές, μετατρέποντας την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας σε μόνιμο πεδίο διαχείρισης πλεονάσματος.
Πράσινη ενέργεια που δεν χωρά στο σύστημα;
Τα στοιχεία για τον Μάιο 2026 δείχνουν περικοπές 12% χαμηλότερες από τον Απρίλιο, αλλά 9% υψηλότερες από τον Μάιο 2025, επιβεβαιώνοντας ότι η επιδείνωση είναι διαρθρωτική και όχι συγκυριακή. Σωρευτικά στο πρώτο πεντάμηνο, οι περικοπές φθάνουν τις 1.303 GWh, δηλαδή 9,9% της παραγωγής ΑΠΕ, σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Η κορύφωση των περικοπών εντοπίζεται μεταξύ 9:00 και 15:00, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών είναι στο μέγιστο, με χαρακτηριστική ημέρα το Σάββατο 2 Μαΐου (35,9 GWh, 8,6% των μηνιαίων περικοπών). Παράλληλα, οι ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά έφθασαν τις 218 τον Μάιο, 162 περισσότερες από έναν χρόνο πριν.
Αρνητικές τιμές, χαμένα έσοδα και μέτρα στήριξης
Στο πρώτο πεντάμηνο του 2026, οι ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές εκτοξεύθηκαν στις 642, έναντι μόλις 124 την αντίστοιχη περίοδο του 2025, δηλαδή περίπου στο 1/5. Για πολλούς παραγωγούς, ειδικά φωτοβολταϊκά, ο συνδυασμός περικοπών και τιμών μηδέν ή κάτω από το μηδέν μείωσε τις εισροές έως και 60% τους μήνες Απρίλιο και Μάιο.
Το ΥΠΕΝ έχει εξαγγείλει μέτρα στήριξης με αναδρομική ισχύ από 1η Ιουνίου, τα οποία προβλέπουν αποζημίωση των μηδενικών τιμών στο ύψος της συμφωνημένης ταρίφας και κάλυψη δύο συνεχόμενων αρνητικών ωρών. Ο κλάδος αναγνωρίζει ότι πρόκειται για βήμα στην σωστή κατεύθυνση, αλλά το χαρακτηρίζει ανεπαρκές σε σχέση με το μέγεθος του προβλήματος.
Εμπροσθοβαρείς ταρίφες, clawback και η έγκριση των Βρυξελλών
Στο τραπέζι βρίσκεται η ιδέα εμπροσθοβαρούς αύξησης της ταρίφας για έργα με ΣΕΔΠ, σε συνδυασμό με μηχανισμό clawback για ανάκτηση των επιπλέον ποσών σε βάθος χρόνου. Στόχος είναι να ενισχυθούν άμεσα οι ταμειακές ροές ώστε οι παραγωγοί να αντέξουν τις σημερινές απώλειες και να παραμείνουν συνεπείς στις δανειακές τους υποχρεώσεις.
Η αποπληρωμή θα γίνει με μελλοντική μείωση της ταρίφας εντός της διάρκειας της σύμβασης, όταν η αγορά θα έχει σταθεροποιηθεί, καθιστώντας το μέτρο δημοσιονομικά ουδέτερο. Παρά το γεγονός ότι έχει ήδη απορριφθεί μία φορά από την Κομισιόν, η κυβέρνηση θεωρεί ότι μπορεί να επανεξεταστεί, μαζί με την πιθανή αποζημίωση για αρνητικές τιμές έως 4 συνεχόμενες ώρες και την προοπτική 5ετούς παράτασης των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης.
SBC Red Line
Η Ελλάδα ζει ήδη την «επόμενη μέρα» της ενεργειακής μετάβασης, όπου το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη, αλλά η διαχείριση της περίσσειας πράσινης ισχύος. Όσο η υποδομή αποθήκευσης και ευελιξίας υστερεί, το σύστημα θα συνεχίσει να πετά παραγωγή στα «σκουπίδια» και να μεταφέρει τον λογαριασμό στους επενδυτές.
Για τις επιχειρήσεις ΑΠΕ, ειδικά τις μικρομεσαίες, το ζήτημα δεν είναι πια η απόδοση της επένδυσης αλλά η επιβίωση της επένδυσης. Οι παρατεταμένες περικοπές και οι βουτιές των τιμών σε μηδενικά ή αρνητικά επίπεδα διαβρώνουν τις ταμειακές ροές και φέρνουν σε κίνδυνο τη σχέση τους με τις τράπεζες.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι χωρίς ξεκάθαρο, σταθερό και εγκεκριμένο από τις Βρυξέλλες πλαίσιο στήριξης, το επενδυτικό αφήγημα της πράσινης μετάβασης κινδυνεύει να ανακοπεί. Το επόμενο στοίχημα είναι αν η πολιτική ηγεσία θα κινηθεί γρήγορα, πριν οι τρέχουσες στρεβλώσεις μετατραπούν σε φρένο για τα νέα έργα ΑΠΕ και το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Διαβάστε επίσης:
Σύλλογος ΕΠΑΦΗ καταγγέλλει ότι οι μπαταρίες χρυσοπληρώθηκαν
Καύσωνας, δίκτυο και Πτολεμαΐδα 5: το τεστ αντοχής του ρεύματος
#ΑΠΕ #πράσινηενέργεια #φωτοβολταϊκά #ηλεκτρικήενέργεια #αρνητικέςτιμέςρεύματος #ΥΠΕΝ #ταρίφες #clawback #ενεργειακήαγορά #ηλεκτροπαραγωγή #ενεργειακήμετάβαση #επενδύσειςΑΠΕ #παραγωγοίηλεκτρικήςενέργειας #χονδρεμπορικήαγοράρεύματος #περικοπέςπαραγωγής
