Η αναμόρφωση ETS μπαίνει στην τελική ευθεία με τις Βρυξέλλες να ζυγίζουν αυστηρότητα κλιματικής πολιτικής και ανταγωνιστικότητα βιομηχανίας. Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η οριστική κατάργηση του ETS2, με τις αποφάσεις να επηρεάζουν άμεσα το κόστος ενέργειας και τις τιμές CO2 στην Ευρώπη.
Η αναμόρφωση ETS εξελίσσεται σε κεντρικό πεδίο σύγκρουσης στις Βρυξέλλες, καθώς η Κομισιόν ετοιμάζει για τις 17 Ιουλίου την πρότασή της για το μέλλον του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας εκπομπών. Στο παρασκήνιο συζητείται ακόμη και η πλήρης κατάργηση του ETS2, την ώρα που η ευρωπαϊκή βιομηχανία ζητά χαλάρωση του πλαισίου λόγω υψηλού ενεργειακού κόστους και απώλειας ανταγωνιστικότητας.
Πού στοχεύει η αναμόρφωση ETS και τι θα γίνει με το ETS2;
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, η Κομισιόν εμφανίζεται διατεθειμένη να διατηρήσει την «αυστηρότητα» του βασικού ETS, αφήνοντας περιθώριο υπαναχώρησης στο ETS2, ακόμη και με σενάριο οριστικής μη εφαρμογής του. Το ETS2, που έχει ήδη μετατεθεί από το 2027 στις αρχές του 2028, αφορά την επέκταση του συστήματος στις μεταφορές, τα κτίρια και τη ναυτιλία, τομείς με άμεση επίδραση στο ενεργειακό κόστος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Η κατάργηση του ETS2, αν προκριθεί, θα μπορούσε να αποτρέψει πρόσθετες ανοδικές πιέσεις στις τιμές CO2 και στα καύσιμα, περιορίζοντας το ρυθμιστικό κόστος στην οικονομία. Ταυτόχρονα, θα ανέκοπτε την ταχύτερη σύγκλιση κόστους μεταξύ συνθετικών και συμβατικών καυσίμων, καθυστερώντας την πλήρη τιμολογιακή ενσωμάτωση του άνθρακα στους τελικούς καταναλωτές.
Πώς επηρεάζονται βιομηχανία, επενδύσεις και ο μηχανισμός CBAM;
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία εμφανίζεται διχασμένη: από τη μία όσοι έχουν ήδη επενδύσει σε απανθρακοποίηση και στηρίζουν ένα υψηλότερο και σταθερό κόστος CO2, από την άλλη κλάδοι που δεν έχουν προχωρήσει σε επενδύσεις και ζητούν παράταση δωρεάν δικαιωμάτων για να θωρακιστούν απέναντι σε διεθνείς ανταγωνιστές. Η αντιπαράθεση κορυφώνεται γύρω από τη διάρκεια ζωής των δωρεάν δικαιωμάτων, καθώς η βιωσιμότητα πολλών σχεδίων απανθρακοποίησης εξαρτάται από μεσομακροπρόθεσμα υψηλές τιμές CO2.
Παράλληλα, ο συνοριακός μηχανισμός άνθρακα CBAM παραμένει κεντρικό εργαλείο, με το ισχύον πλαίσιο να προβλέπει κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων για τους κλάδους του μέχρι το 2034. Βιομηχανίες σε τομείς όπως αλουμίνιο, υδρογόνο, λιπάσματα, σίδερο, χάλυβας και τσιμέντο πιέζουν για μετάθεση της πλήρους εφαρμογής προς το 2038 ή και το 2040, όμως η Κομισιόν δείχνει προσανατολισμένη στη διατήρηση του σημερινού χρονοδιαγράμματος, παραπέμποντας την προστασία τους στους δασμούς του CBAM.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, οι αποφάσεις γύρω από το ETS2 και τη συνολική αναμόρφωση του ETS θα καθορίσουν την πορεία του κόστους καυσίμων και, έμμεσα, του ηλεκτρικού ρεύματος. Ενδεχόμενη κατάργηση του ETS2 θα συγκρατούσε τις αυξήσεις στις τιμές βενζίνης, πετρελαίου θέρμανσης και καυσίμων μεταφορών, μειώνοντας την πίεση στους οικογενειακούς και επιχειρηματικούς προϋπολογισμούς σε σχέση με ένα πιο αυστηρό σενάριο.
Την ίδια στιγμή, η δημιουργία του «Industrial Decarbonisation Bank» με προϋπολογισμό 100 δισ. € σε δύο φάσεις και η ένταξη «negative emissions» στο σύστημα μπορούν να κατευθύνουν σημαντικούς πόρους σε έργα βιομηχανικής απανθρακοποίησης. Αν αυτά τα εργαλεία λειτουργήσουν αποτελεσματικά, μπορούν να περιορίσουν το κόστος συμμόρφωσης για τη βιομηχανία και, σε δεύτερο χρόνο, να αποτρέψουν μετακύλιση υπερβολικών επιβαρύνσεων στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Σχόλιο 
: Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν αν η Ευρώπη θα επιλέξει μια πιο ήπια καμπύλη αύξησης του κόστους άνθρακα ή θα επιμείνει σε αυστηρή πορεία απανθρακοποίησης με ισχυρά αντισταθμιστικά εργαλεία. Για τον Έλληνα καταναλωτή και την εγχώρια βιομηχανία, η ισορροπία ανάμεσα σε ETS, ETS2, CBAM και το νέο ταμείο απανθρακοποίησης θα μεταφραστεί σε διαφορά δεκάδων ευρώ στους λογαριασμούς καυσίμων και ενέργειας τα επόμενα χρόνια, αλλά και σε νέες ευκαιρίες ή πιέσεις για επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση.
Διαβάστε επίσης:
Χάος στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια από το νέο σύστημα συνόρων
#Κομισιόν #ETS #ETS2 #CBAM #βιομηχανία
