Ο ηλεκτρικός χώρος 2.350 MW που δεσμεύει το ΥΠΕΝ για τα πρώτα υπεράκτια αιολικά πάρκα ουσιαστικά χαράζει τον χάρτη της νέας θαλάσσιας αγοράς ΑΠΕ. Η κίνηση αυτή δημιουργεί εφεδρεία ισχύος, κλειδώνει κρίσιμες περιοχές και επιταχύνει την ωρίμανση επενδύσεων πριν ακόμη εγκριθεί το Εθνικό Πρόγραμμα.
Ο ηλεκτρικός χώρος 2.350 MW που δεσμεύει το ΥΠΕΝ για τα πρώτα υπεράκτια αιολικά πάρκα λειτουργεί ως πρόωρη «χωροθέτηση» των έργων στο διασυνδεδεμένο σύστημα. Η απόφαση διασφαλίζει αποκλειστική δυναμικότητα για offshore αιολικά, αποτρέποντας τον ανταγωνισμό από άλλες ΑΠΕ και μειώνοντας τον κίνδυνο συμφόρησης δικτύου.
Πώς κατανέμεται ο ηλεκτρικός χώρος και ποιες περιοχές προηγούνται;
Η Υπουργική Απόφαση δεσμεύει συνολικά 2.350 MW, υπερκαλύπτοντας τον αρχικό σχεδιασμό περίπου 1,9 GW και δημιουργώντας εφεδρεία για έργα που ενδέχεται να καθυστερήσουν ή να αναθεωρηθούν. Στο επίκεντρο βρίσκονται 600 MW για τα πιλοτικά πάρκα στην Αλεξανδρούπολη (ΔΕΗ, ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, Motor Oil) και έξι ακόμη θαλάσσιες ζώνες που θα παραχωρηθούν μέσω διαγωνισμών.
Η κατανομή περιλαμβάνει 250 MW ανοικτά της Ζάκρου στην Κρήτη, 250 MW στη Δονούσα, 250 MW στη Γυάρο, 500 MW νότια της Ρόδου, 300 MW στους Αγίους Αποστόλους Κεντρικής Εύβοιας και 200 MW στον Πατραϊκό Κόλπο. Η επιλογή αυτών των ζωνών δημιουργεί ένα πρώτο «καλάθι» ώριμων περιοχών, πάνω στο οποίο θα στηριχθεί η αγορά υπεράκτιων αιολικών την επόμενη δεκαετία.
Πώς επηρεάζονται δίκτυα, επενδύσεις και το χρονοδιάγραμμα;
Η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου στα Κέντρα Υπερυψηλής Τάσης και στους υποσταθμούς του συστήματος σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες θέσεις στο δίκτυο «κρατούνται» αποκλειστικά για offshore έργα. Αυτό περιορίζει την αβεβαιότητα για τους επενδυτές, καθώς γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι η μελλοντική παραγωγή τους θα μπορεί να απορροφηθεί χωρίς πρόσθετες, δαπανηρές ενισχύσεις δικτύου.
Στην Κρήτη, η επιλογή του Υποσταθμού Δαμάστας αντί του Αθερινόλακκου συνδέει στρατηγικά τα υπεράκτια αιολικά με τη διασύνδεση Κρήτη – Αττική, επιτρέποντας εξαγωγή «πράσινης» ενέργειας προς το ηπειρωτικό σύστημα. Παράλληλα, το ΥΠΕΝ προχωρά προπαρασκευαστικά βήματα πριν την έγκριση του Εθνικού Προγράμματος, ώστε να μη χαθεί χρόνος και να μπορούν οι διαγωνισμοί παραχώρησης να ξεκινήσουν άμεσα μόλις ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός.
Τι ρόλο παίζει το SPV της ΕΔΕΥΕΠ και ποιο είναι το επόμενο βήμα;
Η νέα εταιρεία ειδικού σκοπού (SPV) της ΕΔΕΥΕΠ αναλαμβάνει να «σκανάρει» τις έξι θαλάσσιες ζώνες του πρώτου κύματος με ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες. Αυτή η κεντρική συλλογή τεχνικών δεδομένων μειώνει το ρίσκο για τους μελλοντικούς επενδυτές και επιταχύνει την ωρίμανση των έργων, καθώς οι κρίσιμες πληροφορίες θα είναι διαθέσιμες πριν τους διαγωνισμούς.
Το SPV ιδρύθηκε εντός των προθεσμιών του Ταμείου Ανάκαμψης, με μοναδικό μέτοχο προς το παρόν την ΕΔΕΥΕΠ, αλλά προβλέπεται διεύρυνση με συμμετοχή ΑΔΜΗΕ, τραπεζών και επιχειρήσεων του κλάδου. Η οριστικοποίηση της μετοχικής σύνθεσης μεταθέτει τις πρώτες έρευνες προς το φθινόπωρο, όμως με την ολοκλήρωσή τους θα έχουν καλυφθεί όλα τα βασικά προπαρασκευαστικά βήματα για την έναρξη των παραχωρήσεων θαλάσσιων «οικοπέδων».
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τον τελικό καταναλωτή, η έγκαιρη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου και ο κεντρικός σχεδιασμός μειώνουν τον κίνδυνο μελλοντικών «μποτιλιαρισμάτων» στο δίκτυο, που συχνά μεταφράζονται σε αυξημένα ρυθμιζόμενα τέλη. Η σταδιακή ένταξη μεγάλων υπεράκτιων αιολικών, με εξασφαλισμένη απορρόφηση, μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό στην παραγωγή και να πιέσει προς τα κάτω το χονδρεμπορικό κόστος ρεύματος σε βάθος χρόνου.
Βραχυπρόθεσμα, ο καταναλωτής δεν θα δει άμεση αλλαγή στους λογαριασμούς, καθώς τα έργα βρίσκονται ακόμη σε φάση μελετών και σχεδιασμού. Ωστόσο, η αξιοποίηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και η συμμετοχή θεσμικών φορέων όπως ο ΑΔΜΗΕ δημιουργούν προϋποθέσεις ώστε το κόστος ανάπτυξης υποδομών να παραμείνει ελεγχόμενο και να μην επιβαρύνει υπέρμετρα τα τιμολόγια δικτύου.
Σχόλιο
: Η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου πριν την τελική έγκριση του Εθνικού Προγράμματος δείχνει πρόθεση να στηθεί πρώτα η «υποδομή» της αγοράς και μετά να τρέξουν οι διαγωνισμοί. Για επενδυτές και τράπεζες, η σαφής χαρτογράφηση περιοχών και σημείων σύνδεσης μειώνει το ρίσκο και μπορεί να συμπιέσει το κόστος κεφαλαίου, κάτι που μεσοπρόθεσμα είναι κρίσιμο για να μετατραπεί η υπεράκτια αιολική ισχύς σε ανταγωνιστικές τιμές ρεύματος για τον πολίτη.
Διαβάστε επίσης:
ΑΠΕ: Μειώσεις παραγωγής 14% τον Μάιο πιέζουν έσοδα
ΥΠΕΝ προωθεί σε διαβούλευση νέο πλαίσιο net-billing






