Οι ευρωτουρκικές σχέσεις μπαίνουν ξανά στο μικροσκόπιο, με την Ντόρα Μπακογιάννη να ζητά από τις Βρυξέλλες να μην επαναλάβουν με την Άγκυρα τα λάθη που έγιναν με τη Μόσχα. Στο ίδιο πάνελ, Αμπντουλάχ Γκιούλ και Σαρλ Μισέλ περιέγραψαν διαφορετικές εκδοχές μιας «νέας συμφωνίας» Ευρώπης – Τουρκίας.
Οι ευρωτουρκικές σχέσεις μπαίνουν ξανά στο επίκεντρο, με την Ντόρα Μπακογιάννη να καλεί την Ευρώπη «να μην επαναλάβει με την Τουρκία τα λάθη που έκανε με τη Ρωσία». Σε ένα συνέδριο όπου κυριάρχησαν η ασφάλεια και η γεωπολιτική, η ελληνική πλευρά έθεσε ευθέως το τίμημα της «φθηνής ασφάλειας» που αναζητά η ΕΕ.
Πώς επανακαθορίζονται οι ευρωτουρκικές σχέσεις υπό την απειλή κενού ασφαλείας;
Η Μπακογιάννη περιέγραψε μια Ευρώπη που βλέπει τις ΗΠΑ να αποσύρονται και τον Ντόναλντ Τραμπ να απειλεί με πλήρη απομάκρυνση στρατευμάτων, δημιουργώντας κενό ασφαλείας. Σε αυτό το κενό, όπως είπε, πολλοί Ευρωπαίοι βλέπουν την Τουρκία ως «δυσάρεστη αναγκαιότητα» που προσφέρει «φθηνή ασφάλεια» με αντάλλαγμα πολιτική ανοχή.
Κατά την ανάλυσή της, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εμφανίζεται να προσφέρει στην Ευρώπη στρατιωτική ισχύ «προς μίσθωση», δοκιμασμένη αμυντική βιομηχανία και διαύλους με Ρωσία, Ιράν, Χεζμπολάχ και Χαμάς. Αυτή η «δέσμη» έχει οδηγήσει, κατά την ίδια, ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να αγνοούν φυλακίσεις αντιπολίτευσης, περιορισμό ελευθεριών και απειλές κατά κρατών-μελών της ΕΕ.
Ποιο πλαίσιο συνεργασίας προτείνουν Γκιούλ και Μισέλ για την Τουρκία;
Ο Αμπντουλάχ Γκιούλ διαπίστωσε ότι η πλήρης ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ «δεν αποτελεί πλέον ρεαλιστικό στόχο» και πρότεινε νέο μοντέλο συνεργασίας, «σαν αυτό της Νορβηγίας». Υπενθύμισε ότι η Άγκυρα είχε κριθεί πως πληροί τα κριτήρια το 2005, αλλά έκτοτε οι σχέσεις δυσκόλεψαν με λάθη «και από τις δύο πλευρές».
Ο Σαρλ Μισέλ, από την πλευρά του, έθεσε ως απόλυτη προτεραιότητα την ενίσχυση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας και ανταγωνιστικότητας σε ένα περιβάλλον σκληρού ανταγωνισμού ΗΠΑ–Κίνας και πολλαπλών συγκρούσεων. Αναγνώρισε τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας ΕΕ–Τουρκίας, αλλά τόνισε ότι δεν βάζει «στο ίδιο καλάθι τη Ρωσία και την Τουρκία» και ότι χρειάζεται υπεύθυνη διαχείριση διαφορών και «καλή συμφωνία».
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για την Ελλάδα, η τοποθέτηση Μπακογιάννη ότι τα μόνα απολύτως ασφαλή σύνορα της Τουρκίας είναι τα δυτικά, με την Ελλάδα, μεταφράζεται σε επιμονή να ενσωματωθούν οι ελληνικές και κυπριακές ευαισθησίες σε κάθε νέα στρατηγική συμφωνία. Αυτό αφορά άμεσα ζητήματα όπως το casus belli, οι αναθεωρητικές δηλώσεις και η κατοχή στην Κύπρο, που επηρεάζουν την ασφάλεια, την οικονομία και τη σταθερότητα στην περιοχή.
Η συζήτηση για αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης και νέα μοντέλα συνεργασίας μπορεί να επηρεάσει εμπόριο, μεταναστευτικές ροές και τουρισμό, όπως δείχνει ήδη η εμπειρία με τις βίζες και τα ταξίδια εκατομμυρίων Τούρκων στα νησιά. Για τον πολίτη, το διακύβευμα είναι αν η ΕΕ θα επιδιώξει «φθηνή ασφάλεια» χωρίς όρους ή μια πιο απαιτητική σχέση που συνδέει οικονομικά οφέλη με σεβασμό διεθνούς δικαίου και σχέσεων καλής γειτονίας.
Σχόλιο 
: Η δημόσια προειδοποίηση Μπακογιάννη, μπροστά σε έναν πρώην Τούρκο πρόεδρο και έναν πρώην πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δείχνει ότι η Αθήνα επιχειρεί να «δέσει» θεσμικά τη συζήτηση για τη νέα ευρωτουρκική αρχιτεκτονική ασφαλείας. Η ουσία είναι αν η Ευρώπη θα ενσωματώσει τις ελληνικές και κυπριακές κόκκινες γραμμές στους όρους της συμφωνίας ή αν θα επαναληφθεί το μοντέλο Ρωσίας, όπου η οικονομική και ενεργειακή εξάρτηση προηγήθηκε της θεσμικής θωράκισης.
#ΝτόραΜπακογιάννη #ΕυρωπαϊκήΈνωση #Τουρκία #ΑμπντουλάχΓκιούλ #ΣαρλΜισέλ
