Ο Κάθετος Διάδρομος εισέρχεται σε φάση γεωγραφικής και γεωπολιτικής αναβάθμισης, με στόχο τη διασύνδεση Ελλάδας, Βόρειας Μακεδονίας, Σερβίας, Σλοβακίας και Ουκρανίας. Η σημερινή συνάντηση των Διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου χαράζει τον οδικό χάρτη για υποδομές, δυναμικότητες και συντονισμό κυβερνήσεων μέχρι το 2027.
Ο Κάθετος Διάδρομος εισέρχεται σε φάση γεωγραφικής και γεωπολιτικής αναβάθμισης, με τη συμμετοχή πλέον εννέα χωρών στο ίδιο τραπέζι. Η σημερινή τεχνική συνάντηση των Διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου στοχεύει να μετατρέψει ένα σύνολο επιμέρους έργων σε ενιαία ενεργειακή αρτηρία για τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.
Πώς αλλάζει ο Κάθετος Διάδρομος με τη νέα διεύρυνση;
Στον αρχικό πυρήνα του Κάθετου Διαδρόμου (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία) προστίθενται για πρώτη φορά Σλοβακία και Ουγγαρία, που αποτελούν κρίσιμους «κρίκους» του δυτικού κλάδου. Παράλληλα, η παρουσία των Διαχειριστών από Σερβία και Βόρεια Μακεδονία ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία μιας συνεχούς διαδρομής φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τα Δυτικά Βαλκάνια.
Η πολιτική βαρύτητα της κίνησης υπογραμμίζεται από τη συμμετοχή του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και της Βουλγάρας υφυπουργού Ενέργειας Βελισλάβα Πέτροβα. Στόχος είναι οι τεχνικές και ρυθμιστικές αποφάσεις να «κουμπώσουν» με τις πρόσφατες υπουργικές πρωτοβουλίες στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ώστε ο διάδρομος να λειτουργήσει ως κοινή πλατφόρμα εφοδιασμού και διαπραγμάτευσης για τις εμπλεκόμενες χώρες.
Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και το θεσμικό πλαίσιο της επέκτασης;
Κεντρική επιδίωξη της σημερινής συνάντησης είναι η αποτύπωση των επόμενων βημάτων σε ένα Μνημόνιο Συνεργασίας, που θα συντονίζει Διαχειριστές και κυβερνήσεις. Το Μνημόνιο προγραμματίζεται να υπογραφεί το φθινόπωρο, πιθανότατα στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, και θα ορίζει πώς τα εθνικά συστήματα θα αναβαθμιστούν για αδιάλειπτη ροή αερίου προς όλους τους νέους προορισμούς.
Σε πρώτη φάση προτεραιότητα δίνεται στην ένταξη Βόρειας Μακεδονίας και Σερβίας, με την επόμενη τετραμερή υπουργική συνάντηση να έχει ήδη οριστεί για τον Σεπτέμβριο στο Βελιγράδι. Σε δεύτερη φάση θα επιδιωχθεί η πλήρης συμμετοχή Σλοβακίας και Ουγγαρίας, με άρση των τεχνικών εμποδίων που σήμερα περιορίζουν τη ροή μέχρι τη Βουδαπέστη και τον δυτικό κλάδο του διαδρόμου.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Η ολοκλήρωση του αγωγού Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας και του αγωγού Βόρειας Μακεδονίας – Σερβίας έως το τέλος του 2027 δημιουργεί για πρώτη φορά συνεχή διαδρομή εξαγωγών από την Ελλάδα προς τη Σερβία, με συνολικές δυναμικότητες έως και 2,8 bcm από το ελληνικό σύστημα. Αυτό ενισχύει τον ρόλο της χώρας ως πύλης εισόδου LNG που θα αντικαταστήσει μέρος των περίπου 15 bcm ρωσικού αερίου που συνεχίζουν να φθάνουν στην περιοχή μέσω του TurkStream, στηρίζοντας τη σταθερότητα εφοδιασμού και τις προοπτικές συγκράτησης τιμών.
Καθώς η Κομισιόν προχωρά χωρίς «δεύτερες σκέψεις» στην πλήρη απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από τον Οκτώβριο του 2027, η ύπαρξη έτοιμης αρχιτεκτονικής και περιορισμένων πρόσθετων επενδύσεων στον Κάθετο Διάδρομο μειώνει τον κίνδυνο νέων ενεργειακών κρίσεων. Για τον Έλληνα καταναλωτή και τις επιχειρήσεις, η ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας και της ζήτησης διέλευσης από τα ελληνικά δίκτυα μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα απέναντι σε ακραίες διακυμάνσεις τιμών και να στηρίξει πιο ανταγωνιστικά τιμολόγια σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Σχόλιο 
: Η σημερινή διεύρυνση του Κάθετου Διαδρόμου μετατρέπει την Ελλάδα από απλό χρήστη σε κεντρικό διαμετακομιστικό κόμβο φυσικού αερίου για τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, σε μια περίοδο που η Ευρώπη απομακρύνεται θεσμικά από το ρωσικό αέριο. Αν οι τεχνικές αναβαθμίσεις και το MoU προχωρήσουν με τον προβλεπόμενο ρυθμό, η αυξημένη ροή LNG μέσω ελληνικών υποδομών μπορεί να ενισχύσει τα έσοδα των Διαχειριστών, να βελτιώσει την ασφάλεια εφοδιασμού και να δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες ανταγωνισμού στην αγορά, με έμμεσο όφελος για λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου στην Ελλάδα.
Διαβάστε επίσης:
Η Ελλάδα αναδεικνύεται δύναμη στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική
Δεσμεύεται όλο το capacity Αμφιτρίτης έως το 2035
#ΚάθετοςΔιάδρομος #Ελλάδα #Σερβία #ΒόρειαΜακεδονία #Σλοβακία
