Οι αλλαγές στην εγκυμοσύνη δεν είναι μόνο χαρά και προσμονή, αλλά και σωματικές και ψυχικές δοκιμασίες που συχνά μένουν «σιωπηλές». Η Διεθνής Ουρογυναικολογική Εταιρεία αφιερώνει τον Ιούλιο στην ενημέρωση για αυτά τα ζητήματα και στέλνει μήνυμα: «Ζήτα βοήθεια, η αυτοφροντίδα είναι απαραίτητη».
Οι αλλαγές στην εγκυμοσύνη δεν είναι μόνο χαρά και προσμονή, αλλά και σωματικές και ψυχικές δοκιμασίες που συχνά μένουν κρυφές. Η Διεθνής Ουρογυναικολογική Εταιρεία αφιερώνει ολόκληρο τον μήνα Ιούλιο στην ενημέρωση για τις επιπτώσεις αυτών των αλλαγών, κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό, με κεντρικό μήνυμα ότι η αυτοφροντίδα της μητέρας είναι θεμελιώδης.
Γιατί οι αλλαγές στην εγκυμοσύνη χρειάζονται προσοχή;
Η διεθνής πρωτοβουλία στοχεύει σε γυναίκες που βιώνουν μαιευτικές κακώσεις, αλλά και σε επαγγελματίες υγείας που τις φροντίζουν. Στόχος είναι να σπάσει το ταμπού γύρω από συμπτώματα όπως πόνος, ακράτεια ή μελαγχολία, και να τονιστεί ότι η έγκαιρη βοήθεια προλαμβάνει χρόνιες επιπλοκές.
Στην Ελλάδα, το πρόγραμμα Μ.Α.Μ.Α. (Μητρικές Αγκαλιές Με Αρχές), που λειτουργεί από το 2003, εστιάζει ακριβώς σε αυτή τη φροντίδα της γυναίκας στην εγκυμοσύνη και στη λοχεία. Όπως εξηγούν οι φυσικοθεραπεύτριες Μιμή Μαρσέλλου και Φωτεινή Λάγαρη, μια ενημερωμένη μητέρα, με επιστημονική καθοδήγηση και στήριξη, μπορεί να φροντίζει και τον εαυτό της και το βρέφος με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Ποιες είναι οι βασικές σωματικές και ψυχικές αλλαγές;
Κατά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό συμβαίνουν φυσιολογικές, αλλά συχνά έντονες, αλλαγές στο σώμα. Συχνά εμφανίζονται μυοσκελετικοί πόνοι, ιδιαίτερα στην οσφυοπυελική περιοχή, λόγω των μηχανικών προσαρμογών του σώματος. Μετά τον τοκετό, το σώμα προσπαθεί να επανέλθει, κάτι που μπορεί να συνοδεύεται από ενόχληση και δυσφορία.
Κρίσιμη περιοχή είναι το πυελικό έδαφος, το «σύστημα στήριξης» της ουροδόχου κύστης, της μήτρας και του εντέρου. Η πίεση του εμβρύου και ο τοκετός, ανεξάρτητα αν είναι φυσιολογικός ή καισαρική, μπορεί να προκαλέσουν αδυναμία στους μύες. Αυτό οδηγεί σε ακράτεια ούρων ή κοπράνων, αίσθημα βάρους χαμηλά στη λεκάνη, πόνο στο σεξ, καύσο ή αίσθημα πρόπτωσης.
Συχνές είναι επίσης οι αλλαγές στην κοιλιά (διάσταση ορθού κοιλιακού, χαλαρότητα, ουλή από καισαρική), μεταβολές στη στάση του σώματος, τραύμα περινέου από περινεοτομή, αιμορραγία και κολπικές εκκρίσεις (λόχια). Πόνος και ευαισθησία στους μαστούς λόγω θηλασμού είναι επίσης συχνό φαινόμενο.
Στο ψυχικό επίπεδο, υπολογίζεται ότι περίπου 80% των γυναικών στη λοχεία βιώνουν κάποιο βαθμό μελαγχολίας ή επίμονης θλίψης. Αυτή η «μελαγχολία της λοχείας» μπορεί να ξεκινήσει τις πρώτες ημέρες και να διαρκέσει εβδομάδες, και σε κάποιες περιπτώσεις να εξελιχθεί σε επιλόχεια κατάθλιψη, που χρειάζεται άμεση επαγγελματική βοήθεια.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η σωστή καθοδήγηση;
Το πρόγραμμα Μ.Α.Μ.Α. χρησιμοποιεί φυσικοθεραπευτικές παρεμβάσεις για να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα χωρίς να αφήνουν μόνιμα «σημάδια». Περιλαμβάνει ήπιες ασκήσεις, ειδική εκπαίδευση για τους μύες του πυελικού εδάφους, τεχνικές manual therapy και χρήση μηχανημάτων φυσικοθεραπείας, πάντα εξατομικευμένα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνεργασία διεπιστημονικής ομάδας: γυναικολόγος, μαία, φυσικοθεραπευτής, ψυχολόγος. Ο τακτικός έλεγχος και η ειλικρινής επικοινωνία με τους ειδικούς βοηθούν να εντοπιστούν έγκαιρα προβλήματα που συχνά οι γυναίκες ντρέπονται να αναφέρουν, όπως ακράτεια ή πόνος στο σεξ.
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος του συντρόφου, ειδικά στη λοχεία. Η στήριξη στην καθημερινότητα, το μοίρασμα των ευθυνών και η κατανόηση των αναγκών της μητέρας σε ξεκούραση και προσωπικό χρόνο συμβάλλουν στην ψυχική της ισορροπία. Στόχος δεν είναι η «τέλεια» μητέρα, αλλά η «αρκετά καλή μητέρα» που φροντίζει και τον εαυτό της.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Αν είστε έγκυος ή στη λοχεία, μην αγνοείτε τις αλλαγές που βιώνετε, στο σώμα και στην ψυχή. Πόνος στη λεκάνη, ακράτεια, δυσφορία στην κοιλιά, πόνος στο σεξ ή έντονη θλίψη που δεν περνά, δεν είναι «υπερβολές», αλλά σήματα ότι χρειάζεστε βοήθεια. Μιλήστε στον γυναικολόγο, τη μαία ή έναν φυσικοθεραπευτή με εξειδίκευση στην υγεία της γυναίκας.
Δώστε χρόνο στο σώμα σας να επανέλθει, ξεκινώντας με ήπιες ασκήσεις, πάντα με καθοδήγηση. Προτιμήστε άνετα ρούχα, φροντίστε τη διατροφή και την ενυδάτωσή σας και μη διστάζετε να ζητάτε βοήθεια από τον σύντροφο ή την οικογένεια για τη φροντίδα του μωρού.
Αν νιώθετε μελαγχολία, άγχος ή θλίψη, μοιραστείτε τα συναισθήματά σας με ανθρώπους που εμπιστεύεστε και, αν επιμένουν, απευθυνθείτε σε ψυχολόγο ή ομάδα στήριξης. Η έγκαιρη αντιμετώπιση προστατεύει και εσάς και το παιδί σας. Η φροντίδα της μητέρας δεν είναι πολυτέλεια· είναι προϋπόθεση για την υγεία όλης της οικογένειας.
Σχόλιο 
: Στην Ελλάδα, η λοχεία παραμένει η «αόρατη» περίοδος του μαιευτικού συστήματος: πολλές γυναίκες μένουν μόνες με πόνο, ακράτεια ή ψυχικές δυσκολίες χωρίς οργανωμένη υποστήριξη από το ΕΣΥ. Πρωτοβουλίες όπως το Μ.Α.Μ.Α. δείχνουν τον δρόμο για δομημένα προγράμματα αποκατάστασης μετά τον τοκετό, που θα έπρεπε να ενταχθούν στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας ως βασικό δικαίωμα κάθε λεχώνας.
Πηγή: iatronet.gr
#Εγκυμοσύνη #Λοχεία #Ψυχικήυγεία #Πυελικόέδαφος #Φυσικοθεραπεία
