Τα κρυφά γονίδια καρκίνου μπαίνουν στο μικροσκόπιο μετά την ανακάλυψη 90 γονιδίων-«οδηγών», από τα οποία τα 81 ήταν μέχρι τώρα άγνωστα. Η καναδική έρευνα δείχνει ότι συγκεκριμένες χρωμοσωμικές ανωμαλίες δεν είναι «θόρυβος», αλλά τροφοδοτούν ενεργά την επιθετικότητα των όγκων.
Τα κρυφά γονίδια καρκίνου μπαίνουν στο επίκεντρο νέας μεγάλης έρευνας, που εντόπισε 90 γονίδια-«οδηγούς» της καρκινογένεσης, εκ των οποίων τα 81 δεν είχαν συνδεθεί ποτέ ως τώρα με τον καρκίνο. Οι επιστήμονες δείχνουν ότι συγκεκριμένες χρωμοσωμικές ανωμαλίες δεν είναι τυχαίες, αλλά ενισχύουν την ανάπτυξη και την επιθετικότητα των όγκων.
Πόσο αλλάζουν τα κρυφά γονίδια καρκίνου την εικόνα της νόσου;
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε μεγάλο ερευνητικό κέντρο στον Καναδά και δημοσιεύθηκε σε κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό. Οι ερευνητές εστίασαν σε ένα γνωστό φαινόμενο στον καρκίνο, την ανευπλοειδία, δηλαδή τον ανώμαλο αριθμό χρωμοσωμάτων, που εμφανίζεται περίπου στο 90% των συμπαγών όγκων. Μέχρι σήμερα πιστεύαμε ότι αυτές οι εκτεταμένες αλλοιώσεις ήταν κυρίως αποτέλεσμα της γενετικής αστάθειας των καρκινικών κυττάρων, χωρίς συγκεκριμένο «σχέδιο».
Για να δοκιμάσουν αυτή την υπόθεση, οι επιστήμονες ανέπτυξαν μια νέα πλατφόρμα γενετικού ελέγχου, με την ονομασία CRISPR-KOALA. Η μέθοδος τους επιτρέπει, σε ένα ενιαίο σύστημα, να «σβήνουν» (απενεργοποίηση) ή να «ανάβουν» (ενεργοποίηση) γονίδια, ώστε να δουν ποια από αυτά πραγματικά οδηγούν την ανάπτυξη του καρκίνου και ποια έχουν δευτερεύον ρόλο.
Ποια είναι τα βασικά ευρήματα και ποιον καρκίνο μελέτησαν;
Ως μοντέλο επέλεξαν τον βασικοειδή καρκίνο του μαστού, την πιο επιθετική μορφή καρκίνου μαστού, που εμφανίζεται συχνότερα σε νεότερες, προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Αυτός ο υπότυπος χαρακτηρίζεται από απώλεια του ογκοκατασταλτικού γονιδίου TP53 (p53) και από πολλές χρωμοσωμικές μεταβολές. Οι ερευνητές ανέλυσαν πάνω από 3.700 γονίδια, που βρίσκονται στους 10 συχνότερα αλλοιωμένους χρωμοσωμικούς βραχίονες αυτού του καρκίνου, χρησιμοποιώντας 471 πειραματόζωα.
Η ανάλυση αποκάλυψε 90 γονίδια-«οδηγούς», τα οποία δρουν μέσω βασικών κυτταρικών μηχανισμών, όπως οι σηματοδοτικές οδοί MAPK, HIPPO και WNT. Αυτές οι οδοί ρυθμίζουν τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, τη διαφοροποίηση και την ανάπτυξη των ιστών και συχνά είναι απορρυθμισμένες στον καρκίνο. Ένα κρίσιμο εύρημα είναι ότι, σε κάθε αλλοιωμένο χρωμοσωμικό βραχίονα, συνήθως ένας ή δύο κυρίαρχοι «οδηγοί» δίνουν το μεγαλύτερο εξελικτικό πλεονέκτημα στα καρκινικά κύτταρα, ενώ τα υπόλοιπα γονίδια έχουν μικρότερη συμβολή.
Αυτό σημαίνει ότι πίσω από τις μεγάλες χρωμοσωμικές αλλαγές δεν κρύβεται ένα χαοτικό σύνολο πολλών εξίσου σημαντικών γονιδίων, αλλά λίγοι, κεντρικοί παίκτες που αξίζει να στοχευτούν θεραπευτικά. Η κατανόηση αυτών των «κρυφών» οδηγών μπορεί να εξηγήσει γιατί ορισμένοι όγκοι είναι τόσο επιθετικοί και γιατί αντιστέκονται στις υπάρχουσες θεραπείες.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για μια Ελληνίδα ή έναν Έλληνα ασθενή, τα ευρήματα δεν αλλάζουν άμεσα τη σημερινή θεραπεία, αλλά δείχνουν προς το μέλλον πιο στοχευμένες αντικαρκινικές θεραπείες. Αν οι λίγοι κυρίαρχοι «οδηγοί» σε κάθε χρωμοσωμική αλλοίωση επιβεβαιωθούν και σε ανθρώπους, θα μπορούν να γίνουν στόχος για νέα φάρμακα ή για πιο ακριβή επιλογή ήδη υπαρχουσών θεραπειών.
Ειδικά για τον επιθετικό καρκίνο μαστού σε νεότερες γυναίκες, η καλύτερη κατανόηση των κρυφών γονιδίων καρκίνου μπορεί στο μέλλον να οδηγήσει σε πιο εξατομικευμένες προσεγγίσεις, με λιγότερες παρενέργειες και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για βασική, προκλινική έρευνα σε πειραματόζωα. Θα χρειαστούν πολλά ακόμη βήματα, με προκλινικές και κλινικές μελέτες σε ανθρώπους, πριν τα ευρήματα μετατραπούν σε συγκεκριμένες θεραπείες που θα φτάσουν στα ελληνικά νοσοκομεία.
Μέχρι τότε, το σημαντικό για τον πολίτη παραμένει ο προληπτικός έλεγχος, η έγκαιρη διάγνωση και η πρόσβαση σε σύγχρονα ογκολογικά κέντρα. Η βασική έρευνα, όπως αυτή, χτίζει το έδαφος για να βελτιωθούν στο μέλλον οι πιθανότητες επιβίωσης και η ποιότητα ζωής των ασθενών με καρκίνο.
Σχόλιο 
: Η χαρτογράφηση των γονιδίων-«οδηγών» είναι κρίσιμη και για την Ελλάδα, όπου το ΕΣΥ καλείται να περάσει σταδιακά σε ογκολογία ακριβείας. Τέτοιες μελέτες δείχνουν πόσο επείγον είναι να ενισχυθούν τα ελληνικά εργαστήρια μοριακής βιολογίας και τα εθνικά μητρώα καρκίνου, ώστε οι Ελληνες ασθενείς να έχουν πρόσβαση σε στοχευμένες θεραπείες όταν αυτές γίνουν κλινική πραγματικότητα.
Πηγή: iatronet.gr
Διαβάστε επίσης:
Scanxiety: Το άγχος στην εξέταση PET/CT και πώς μειώνεται
Καρκίνος και γυναίκες στην Ελλάδα: η ζωή ανατρέπεται πλήρως
#Καρκίνος #Γονίδια #Καρκίνοςμαστού #Έρευνα #Ογκολογία
