Οι άμεσες ξένες επενδύσεις φτάνουν σε ιστορικά υψηλά για την ελληνική οικονομία, αλλά το κρίσιμο ερώτημα είναι τι πραγματικά αφήνουν πίσω τους. Η συζήτηση μετατοπίζεται πλέον από το «πόσα κεφάλαια μπαίνουν» στο «πόση παραγωγική αξία δημιουργείται».
Οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα αγγίζουν περίπου τα 13 δισ. δολάρια το 2025, με τις καθαρές εισροές να διαμορφώνονται κοντά στα 12 δισ. ευρώ, σχεδόν στο 5% του ΑΕΠ. Πρόκειται για μία από τις ισχυρότερες επιδόσεις των τελευταίων δεκαετιών, σε μια περίοδο που οι διεθνείς ροές κεφαλαίων γίνονται ολοένα πιο επιλεκτικές.
Πόσο «ποιοτικές» είναι οι άμεσες ξένες επενδύσεις;
Η ανάλυση της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνει ότι στο εντυπωσιακό μέγεθος των 12 δισ. ευρώ περιλαμβάνεται μια μεγάλη εταιρική αναδιοργάνωση, η οποία λογιστικά καταγράφεται ως άμεση ξένη επένδυση. Αυτό σημαίνει ότι ένα μέρος του ποσού δεν αντιστοιχεί σε νέες παραγωγικές εγκαταστάσεις ή σε δημιουργία νέου κεφαλαίου.
Ακόμη και μετά την αφαίρεση αυτής της εταιρικής πράξης, οι εισροές παραμένουν υψηλότερες από το 2024, επιβεβαιώνοντας ότι η χώρα έχει κερδίσει αξιοπιστία ως επενδυτικός προορισμός. Όμως η συζήτηση μετατοπίζεται από το ύψος των κεφαλαίων στη σύνθεσή τους, καθώς άλλη επίδραση στην ανάπτυξη έχει ένα εργοστάσιο ή ένα κέντρο έρευνας και άλλη μια εξαγορά ή μια αγορά ακινήτων.
Πώς αλλάζει ο χάρτης των επενδύσεων στην ελληνική οικονομία;
Την προηγούμενη δεκαετία περίπου το 73% των σωρευτικών εισροών κατευθύνθηκε σε υπηρεσίες, χρηματοοικονομικές δραστηριότητες, μεταφορές και κυρίως στην αγορά ακινήτων, με ξένες αγορές ακινήτων άνω των 6,6 δισ. ευρώ. Αυτό το μοντέλο ενίσχυσε τις τιμές και τη δραστηριότητα σε κλάδους χαμηλής ή μέσης παραγωγικότητας, χωρίς να μετασχηματίσει ουσιαστικά το παραγωγικό υπόδειγμα.
Σταδιακά όμως καταγράφεται στροφή προς τη μεταποίηση, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τις ψηφιακές υπηρεσίες, τις τηλεπικοινωνίες, τα logistics και τη φαρμακοβιομηχανία. Η μετατόπιση δεν έχει ακόμη ανατρέψει τη συνολική διάρθρωση της οικονομίας, αλλά δείχνει ότι η Ελλάδα αρχίζει να προσελκύει κεφάλαια σε κλάδους με υψηλότερη παραγωγικότητα και μεγαλύτερη εξαγωγική δυναμική.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Το κεντρικό ζητούμενο είναι αν οι άμεσες ξένες επενδύσεις μπορούν να κλείσουν το παραγωγικό κενό με την Ευρώπη, καθώς η παραγωγικότητα της εργασίας παραμένει στο 55% του μέσου όρου της ΕΕ και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο 68% σε όρους αγοραστικής δύναμης. Οι διεθνείς οργανισμοί επισημαίνουν ότι η επίδραση στην παραγωγικότητα είναι ουσιαστική μόνο όταν οι μεγάλες επενδύσεις συνδέονται με μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μεταφέρουν τεχνογνωσία και δημιουργούν νέα επιχειρηματικά οικοσυστήματα.
Η χώρα διαθέτει σήμερα περισσότερα θετικά δεδομένα, όπως η επενδυτική βαθμίδα, η βελτιωμένη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος και τα έργα στην ενεργειακή μετάβαση και τις ψηφιακές υποδομές. Ωστόσο, η ταχύτητα της Δικαιοσύνης, η πολυπλοκότητα των αδειοδοτήσεων, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και οι χαμηλές δαπάνες για έρευνα εξακολουθούν να περιορίζουν το πόσο γρήγορα οι ξένες επενδύσεις μετατρέπονται σε μόνιμη παραγωγική δυναμική.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, η ποιοτική αναβάθμιση των επενδύσεων σημαίνει προοπτική για καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας και σταδιακή ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, αν οι ροές κατευθυνθούν σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας. Για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις μικρομεσαίες, το στοίχημα είναι να συνδεθούν με τις μεγάλες ξένες εγκαταστάσεις ως προμηθευτές και συνεργάτες, ώστε να απορροφήσουν τεχνογνωσία και να μπουν σε διεθνείς αλυσίδες αξίας. Σε εθνικό επίπεδο, η επόμενη πενταετία θα κριθεί από δείκτες όπως η συμμετοχή της μεταποίησης στις επενδύσεις, οι εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας και οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη, που θα δείξουν αν η σημερινή επενδυτική δυναμική μεταφράζεται σε διατηρήσιμη ανάπτυξη.
Διαβάστε επίσης:
ΤτΕ συγκροτεί νέο Γενικό Συμβούλιο και κλειδώνει ηγεσία
Κρίση στο Ορμούζ, χαμηλότερη ανάπτυξη και ακριβό χρήμα στην Ευρωζώνη
#ΤράπεζατηςΕλλάδος #UNCTAD #ΟΟΣΑ #παραγωγικότητα #άμεσεςξένεςεπενδύσεις
