Η αμερικανική στρατηγική στην Αφρική φαίνεται να περνά σε νέα φάση, με τη σταδιακή αποχώρηση στρατευμάτων από τη βόρεια Νιγηρία αλλά διατήρηση της συνεργασίας σε πληροφορίες και εκπαίδευση. Η Ουάσιγκτον δοκιμάζει ένα πιο «ελαφρύ» αποτύπωμα, μεταφέροντας το βάρος σε αφρικανικούς στρατούς, την ώρα που Ρωσία και Κίνα ενισχύουν την επιρροή τους στην ήπειρο.
Η αμερικανική στρατηγική στην Αφρική φαίνεται να επανακαθορίζεται μέσα από την περίπτωση της Νιγηρίας, όπου οι ΗΠΑ αποσύρουν το μεγαλύτερο μέρος των στρατευμάτων τους αλλά διατηρούν στενή συνεργασία σε πληροφορίες και εκπαίδευση. Η αλλαγή αυτή έρχεται μετά από κοινή επιχείρηση με τον νιγηριανό στρατό που οδήγησε στην εξουδετέρωση ανώτατου στελέχους του Ισλαμικού Κράτους και δεκάδων μαχητών στη βορειοανατολική χώρα.
Πώς αλλάζει η αμερικανική στρατηγική στην Αφρική;
Το νέο μοντέλο βασίζεται σε περιορισμένη φυσική παρουσία, αλλά σε ενισχυμένη παροχή εκπαίδευσης, πληροφοριών και στοχευμένης υποστήριξης σε αφρικανικά στρατεύματα. Στη Νιγηρία, η μικρή δύναμη των ΗΠΑ που είχε αναπτυχθεί αρχικά για συμβουλευτικό ρόλο εξελίχθηκε σε ενεργή εμπλοκή, πριν επιστρέψει σε πιο διακριτή μορφή στήριξης.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποφύγει μακροχρόνιες, δαπανηρές αποστολές εδάφους, εστιάζοντας σε «χειρουργικές» επιχειρήσεις και ενίσχυση τοπικών εταίρων. Παράλληλα, προσπαθεί να ανακτήσει ρόλο ασφαλείας σε μια ήπειρο όπου η τρομοκρατία επεκτείνεται, ενώ η ρωσική και η κινεζική παρουσία κερδίζουν έδαφος σε επίπεδο στρατιωτικών και οικονομικών συμφωνιών.
Ποιο είναι το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο;
Η Νιγηρία βρίσκεται σε περιοχή που έχει μετατραπεί σε επίκεντρο της παγκόσμιας τρομοκρατίας, με τον Σαχέλ να συγκεντρώνει πάνω από το ήμισυ των παγκόσμιων θανάτων από τρομοκρατικές επιθέσεις τα τελευταία χρόνια. Η ενίσχυση οργανώσεων όπως η Μπόκο Χαράμ και το παρακλάδι του Ισλαμικού Κράτους στη Δυτική Αφρική δημιουργεί διαρκή κίνδυνο αποσταθεροποίησης για μια χώρα με κρίσιμο ρόλο στις αγορές ενέργειας και στο περιφερειακό εμπόριο.
Για τις ΗΠΑ, η διατήρηση επιρροής στην ασφάλεια της Δυτικής και Ανατολικής Αφρικής συνδέεται με την προστασία ενεργειακών και εμπορικών ροών, αλλά και με τον περιορισμό της διείσδυσης ανταγωνιστικών δυνάμεων. Ωστόσο, η καθαρά στρατιωτική προσέγγιση δεν έχει καταφέρει να εξαλείψει τις ρίζες της αστάθειας, που σχετίζονται με φτώχεια, αδύναμα κράτη, διαφθορά και έλλειψη βασικών υπηρεσιών, αφήνοντας ένα κενό που συχνά εκμεταλλεύονται οι ένοπλες ομάδες.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη της αμερικανικής στρατηγικής στην Αφρική έχει έμμεσες αλλά ουσιαστικές συνέπειες, καθώς η ασφάλεια στον Σαχέλ και στη Νιγηρία επηρεάζει τις μεταναστευτικές ροές, την ενεργειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα στη Μεσόγειο. Η ενίσχυση αφρικανικών κρατών σε επίπεδο θεσμών και ασφάλειας μειώνει τον κίνδυνο νέων κυμάτων αστάθειας που θα μεταφέρονταν προς τον ευρωπαϊκό Νότο.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της ΕΕ και κόμβος στη ΝΑ Μεσόγειο, έχει συμφέρον να στηρίξει μια πιο συνεκτική ευρωπαϊκή πολιτική για την Αφρική, που δεν θα περιορίζεται στη στρατιωτική διάσταση. Η σύνδεση ασφάλειας, ανάπτυξης και νόμιμων οικονομικών διαύλων με χώρες όπως η Νιγηρία μπορεί να μειώσει μεσοπρόθεσμα τις πιέσεις σε μεταναστευτικό, ενεργειακό κόστος και θαλάσσιες οδούς, ανοίγοντας παράλληλα νέα πεδία για ελληνικές επιχειρήσεις σε υποδομές, ναυτιλία και ενέργεια.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Ο Γουόρς υπόσχεται τέλος στον πληθωρισμό με σωστή πολιτική
Χρυσός εκτινάσσεται πάνω από 4.000 δολάρια λόγω γεωπολιτικής έντασης
#ΗΠΑ #Νιγηρία #Αφρική #Τρομοκρατία #Γεωπολιτική
