Οι μικροί φωτοβολταϊκοί παραγωγοί βρίσκονται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ ΣΕΦ και Συλλόγου HELIOS για το νέο πακέτο μέτρων «βιωσιμότητας». Ο οδικός χάρτης για 20 GW έως το 2030 ανοίγει τη συζήτηση για το ποιοι τελικά προστατεύονται: οι τράπεζες και οι μεγάλοι επενδυτές ή οι υφιστάμενοι μικροί σταθμοί που σηκώνουν το βάρος των περικοπών.
Οι μικροί φωτοβολταϊκοί παραγωγοί αναδεικνύονται σε αδύναμο κρίκο της αγοράς ΑΠΕ, καθώς ο ΣΕΦ παρουσιάζει οδικό χάρτη για 20 GW έως το 2030 με 7 GW νέων έργων και 8 GW μπαταριών. Ο Σύλλογος HELIOS συμφωνεί με τη διάγνωση για την πίεση στα έργα, αλλά υποστηρίζει ότι το προτεινόμενο «πακέτο» μέτρων λύνει κυρίως το πρόβλημα των τραπεζών και όχι την επιβίωση των μικρών παραγωγών.
Ποιο κενό αφήνει το πακέτο ΣΕΦ για τους μικρούς φωτοβολταϊκούς παραγωγούς;
Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται ο «Μηχανισμός Αναδιανομής Περικοπών», τον οποίο ο HELIOS θεωρεί απλή ανακατανομή ζημιών μεταξύ παραγωγών και όχι πραγματική αντιμετώπιση του προβλήματος. Ο Σύλλογος ζητά όχι αναδιανομή αλλά αποζημίωση, με ενεργοποίηση του ήδη προβλεπόμενου πλαισίου για αποζημίωση περικοπών άνω του 5% της ετήσιας παραγωγής, ώστε τη ζημιά να απορροφά το σύστημα και όχι ο μικρός σταθμός.
Ο HELIOS αναγνωρίζει την αποθήκευση ως εργαλείο άμβλυνσης των περικοπών και χαρακτηρίζει την καθυστέρηση του ΥΠΕΝ στην παροχή χρονοδιαγράμματος «ανεξήγητη και επικίνδυνη». Ωστόσο, επισημαίνει ότι το προτεινόμενο πακέτο μέτρων (εμπροσθοβαρής ταρίφα, μηχανισμός επιστροφής εσόδων και επέκταση δανειακών συμβάσεων) απευθύνεται σε έργα με τραπεζική χρηματοδότηση, αφήνοντας εκτός πολλούς μικρούς παραγωγούς χωρίς πρόσβαση σε τέτοιες ρυθμίσεις.
Πώς επηρεάζουν οι ρυθμίσεις για μπαταρίες και ταρίφες την αγορά;
Κατά τον HELIOS, η εμπροσθοβαρής ταρίφα και η επέκταση δανείων δεν βελτιώνουν την πραγματική οικονομική θέση των έργων, αλλά μεταφέρουν έσοδα από το μέλλον στο παρόν για να μη «κοκκινίσουν» άμεσα τα δάνεια. Το οικονομικό αποτέλεσμα περιγράφεται ως ουδέτερο ή και ελαφρώς αρνητικό, αν ληφθεί υπόψη το κόστος τόκων, με τη ρευστότητα να βελτιώνεται πρόσκαιρα αλλά το διαρθρωτικό πρόβλημα να παραμένει.
Ιδιαίτερη ένταση προκαλεί το επιχείρημα του ΣΕΦ κατά της επιδότησης μπαταριών σε μικρούς παραγωγούς λόγω «διπλής κρατικής ενίσχυσης», αφού τα έργα ήδη αμείβονται με ταρίφα. Ο HELIOS δέχεται ότι το σκεπτικό είναι τεχνικά ορθό, αλλά τονίζει ότι δεν εφαρμόζεται συμμετρικά, καθώς την ίδια στιγμή συζητούνται συμβάσεις διαφορικής προσαύξησης για νέα έργα με μπαταρία και εμπροσθοβαρείς αυξήσεις ταρίφας που λειτουργούν ως πρόσθετη στήριξη για μεγαλύτερους παίκτες.
Τι σημαίνει για το θεσμικό πλαίσιο και την αγορά ΑΠΕ;
Στο πεδίο των μπαταριών πίσω από τον μετρητή, ο HELIOS υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο η χρηματοδότηση αλλά και το ίδιο το θεσμικό πλαίσιο. Οι μπαταρίες αυτοκατανάλωσης σε μικρά φωτοβολταϊκά υπάγονται σήμερα σε καθεστώς που επιτρέπει φόρτιση μόνο από τον σταθμό ΑΠΕ, ενώ η εναλλακτική ρύθμιση για φόρτιση από το δίκτυο στερείται κρατικής ενίσχυσης και έχει πλαφόν ισχύος έγχυσης, περιορίζοντας την ευελιξία των μικρών έργων.
Ο Σύλλογος ζητά να αδειοδοτηθούν μπαταρίες με δυνατότητα φόρτισης από το δίκτυο σε ώρες χαμηλής τιμής, χωρίς απώλεια επιλεξιμότητας για σύμβαση λειτουργικής ενίσχυσης, παρουσιάζοντάς τες ως εργαλείο διαχείρισης κόστους και ενίσχυσης της κατανεμημένης ευελιξίας του συστήματος. Την ίδια στιγμή, οι 1.600 GWh περικοπών έως τα τέλη Ιουνίου εκτιμάται ότι πλήττουν δυσανάλογα μικρούς παραγωγούς χωρίς μπαταρίες ή ευέλικτους όρους σύνδεσης, τροφοδοτώντας τον κίνδυνο δημιουργίας αγοράς δύο ταχυτήτων.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τον τελικό καταναλωτή, η διαμόρφωση μιας αγοράς όπου οι μικροί φωτοβολταϊκοί παραγωγοί ασφυκτιούν μπορεί να μεταφραστεί σε λιγότερο ανταγωνισμό και περιορισμένη συμμετοχή των πολιτών στην παραγωγή καθαρής ενέργειας. Αν οι περικοπές και η απουσία αποζημιώσεων οδηγήσουν σε έξοδο μικρών σταθμών, το σύστημα κινδυνεύει να στηριχθεί κυρίως σε μεγάλους παίκτες, με αβέβαιη επίδραση στη μακροπρόθεσμη διαμόρφωση τιμών.
Παράλληλα, η καθυστέρηση στη θεσμική και τεχνική ένταξη μπαταριών σε μικρά έργα περιορίζει τη δυνατότητα αξιοποίησης φθηνής ενέργειας σε ώρες χαμηλής ζήτησης, κάτι που θα μπορούσε να συγκρατήσει χονδρικές τιμές και, έμμεσα, λογαριασμούς ρεύματος. Η ύπαρξη μεταβατικού πλαισίου προστασίας για τους μικρούς παραγωγούς τα επόμενα χρόνια, όπως ζητά ο HELIOS, συνδέεται άμεσα με το αν η ενεργειακή μετάβαση θα παραμείνει κοινωνικά διασπαρμένη ή θα συγκεντρωθεί σε λίγους μεγάλους επενδυτές.
Σχόλιο 
: Το μήνυμα του HELIOS είναι σαφές: χωρίς ουσιαστική αποζημίωση περικοπών και λειτουργικό πλαίσιο για μπαταρίες σε μικρά έργα, η αγορά κινδυνεύει να ευνοήσει κυρίως όσους έχουν τραπεζική ισχύ και πρόσβαση σε σύνθετες συμβάσεις ενίσχυσης. Για τον πολίτη-επενδυτή και τον επαγγελματία μικρό παραγωγό, το διακύβευμα δεν είναι μόνο η απόδοση της επένδυσης, αλλά η ίδια η παραμονή του στην αγορά ΑΠΕ, με άμεσες συνέπειες για τον πλουραλισμό προσφοράς και τη σταθερότητα των τιμών στην επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης.
Διαβάστε επίσης:
ΣΕΦ προτείνει αλλαγές στην αυτοκατανάλωση και τα plug-in φωτοβολταϊκά
#ΣΕΦ #ΣύλλογοςHELIOS #φωτοβολταϊκά #μπαταρίες #ΑΠΕ
