Το ελληνικό χρέος αναδεικνύεται ως μία από τις λίγες φωτεινές εξαιρέσεις στην Ευρωζώνη, περνώντας με άνεση το δυσμενές «stress test» του ESM έως το 2035. Για τις αγορές, η εικόνα αυτή εδραιώνει την Ελλάδα ως πιο προβλέψιμο και διαχειρίσιμο πιστωτικό κίνδυνο, ακόμη και σε σενάριο διεθνούς ύφεσης.
Το ελληνικό χρέος αναδεικνύεται ως μία από τις λίγες φωτεινές εξαιρέσεις στην Ευρωζώνη, περνώντας με άνεση το δυσμενές «stress test» του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, με πτωτική πορεία έως το 2035 ακόμη και σε σενάριο ύφεσης και ενεργειακού σοκ. Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι μοναδικές χώρες του ευρώ όπου ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ συνεχίζει να αποκλιμακώνεται, την ώρα που ο μέσος όρος της Ευρωζώνης εκτινάσσεται.
Πώς το ελληνικό χρέος άντεξε στο δυσμενές σενάριο του ESM;
Το δυσμενές σενάριο του ESM στηρίζεται σε δύο ταυτόχρονα εξωτερικά σοκ: κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή με νέο άλμα στις τιμές ενέργειας και απότομη πτώση τιμών σε αμερικανικές μετοχές και ομόλογα, με μετάδοση των απωλειών στην Ευρώπη. Ο συνδυασμός αυτός οδηγεί την Ευρωζώνη σε ύφεση το 2027, με πτώση ΑΕΠ περίπου 0,4% και πληθωρισμό που κορυφώνει κοντά στο 5%, με μέσο όρο 3,4%.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο ESM εκτιμά ότι ο μέσος λόγος χρέους προς ΑΕΠ στη ζώνη του ευρώ εκτοξεύεται στο 123% το 2035, σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τη βασική πρόβλεψη. Αντίθετα, για Ελλάδα και Κύπρο η τροχιά παραμένει καθοδική, χωρίς να απαιτούνται νέα πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα στο σενάριο αναφοράς του Μηχανισμού.
Η νέα εικόνα βιωσιμότητας και οι αριθμοί για το ελληνικό χρέος
Η αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία της Eurostat: στο τέλος του πρώτου τριμήνου 2026 διαμορφώθηκε στο 143,5% του ΑΕΠ, από 152,9% ένα έτος πριν, σημειώνοντας ετήσια μείωση 9,4 ποσοστιαίων μονάδων – τη μεγαλύτερη στην Ευρωζώνη. Την ίδια στιγμή, ο μέσος όρος της ζώνης του ευρώ αυξήθηκε σε 88,9% από 87,2%, αναδεικνύοντας την αντίστροφη πορεία της Ελλάδας.
Παρά την πρόοδο, η χώρα εξακολουθεί να έχει το υψηλότερο ποσοστό χρέους στην ΕΕ, μπροστά από Ιταλία, Γαλλία και Βέλγιο. Ωστόσο, η δομή του χρέους –πολύ μεγάλες διάρκειες αποπληρωμής και χαμηλό μέσο κόστος εξυπηρέτησης– περιορίζει τους βραχυπρόθεσμους κινδύνους: τα δάνεια ESM έχουν μέση διάρκεια άνω των 32 ετών και τα δάνεια του EFSF ξεπερνούν τα 42 έτη κατά μέσο όρο.
Διεθνείς προβλέψεις, αγορές ομολόγων και το επόμενο στοίχημα
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει περαιτέρω ισχυρή αποκλιμάκωση, εκτιμώντας ότι το ελληνικό χρέος μπορεί να υποχωρήσει περίπου στο 110% του ΑΕΠ έως το 2031, δηλαδή πάνω από 30 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα. Η δυναμική αυτή στηρίζεται σε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και την επιτάχυνση της πρόωρης αποπληρωμής των δανείων του πρώτου μνημονίου, τα οποία θα μπορούσαν να έχουν εξοφληθεί πλήρως έως το 2031.
Για τις αγορές κρατικού χρέους, η εικόνα μεταφράζεται σε περιορισμένο spread των ελληνικών ομολόγων έναντι των γερμανικών, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, το αυξημένο ενεργειακό κόστος και τα υψηλότερα επιτόκια. Καθοριστικό ρόλο παίζουν η επιστροφή στην επενδυτική βαθμίδα, τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα και η ευνοϊκή διάρθρωση του χρέους, με τον ESM να υπογραμμίζει ότι ακόμη και μετά το 2032, όταν λήγει η περίοδος χάριτος τόκων για μέρος των δανείων του EFSF, η Ελλάδα θα συνεχίσει να επωφελείται από το χαμηλό πραγματικό κόστος εξυπηρέτησης.
SBC Red Line
Το μήνυμα του ESM είναι σαφές: το ελληνικό χρέος δεν είναι πλέον η «αδύναμη αλυσίδα» της Ευρωζώνης, αλλά μία από τις λίγες περιπτώσεις όπου η πορεία είναι προβλέψιμα πτωτική ακόμη και σε ακραίο σενάριο. Αυτό δεν αναιρεί την ευπάθεια της οικονομίας σε ύφεση ή ενεργειακό σοκ, αλλά αλλάζει ριζικά την αντίληψη κινδύνου για τη χώρα.
Για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, η βελτίωση της βιωσιμότητας του χρέους σημαίνει χαμηλότερο κίνδυνο απότομων δημοσιονομικών ανατροπών, λιγότερη πιθανότητα έκτακτων φόρων και πιο σταθερό κόστος δανεισμού. Η πρόσβαση του Δημοσίου σε αγορές με περιορισμένο spread λειτουργεί ως «ομπρέλα» και για το εγχώριο τραπεζικό σύστημα και την εταιρική χρηματοδότηση.
Η μεγάλη πρόκληση τώρα είναι πολιτική και όχι τεχνική: αν η χώρα θα διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα και μεταρρυθμιστική ορμή μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένων κοινωνικών πιέσεων για δαπάνες, άμυνα, πράσινη μετάβαση και στήριξη εισοδημάτων. Το στοίχημα είναι να μην «καεί» το νέο δημοσιονομικό περιθώριο πριν προλάβει να μετατραπεί σε διατηρήσιμη ανάπτυξη.
#ελληνικόχρέος #ESM #Ευρωζώνη #δημόσιοχρέος #Ελλάδα #Κύπρος #ΔΝΤ #ελληνικάομόλογα #Eurostat #πληθωρισμός #ύφεση #πρωτογενήπλεονάσματα #αγορέςομολόγων #δημοσιονομικήπολιτική #επενδυτικήβαθμίδα
