Η έλλειψη προσωπικού αναδεικνύεται ξανά σε κεντρικό πονοκέφαλο για τα ελληνικά ξενοδοχεία, με πάνω από 36.000 θέσεις να μένουν ακάλυπτες την περσινή σεζόν. Η εικόνα διαφοροποιείται έντονα μεταξύ εποχικών και συνεχούς λειτουργίας μονάδων, αλλά και μεταξύ μεγάλων και μικρότερων τουριστικών περιφερειών.
Η έλλειψη προσωπικού αναδεικνύεται ως η μεγαλύτερη και πιο επίμονη πρόκληση για τον ελληνικό ξενοδοχειακό κλάδο, σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του ΙΤΕΠ. Πάνω από 36.000 θέσεις εργασίας έμειναν ακάλυπτες την περσινή περίοδο, επιβεβαιώνοντας ότι το ανθρώπινο δυναμικό είναι πλέον ο στενότερος κρίκος στην αλυσίδα του τουρισμού.
Έλλειψη προσωπικού: πού «πονάει» περισσότερο ο κλάδος;
Από τις 36.000 κενές θέσεις, περίπου 26.600 αφορούν εποχικά ξενοδοχεία και σχεδόν 9.600 μονάδες συνεχούς λειτουργίας. Αναλογικά, τα ξενοδοχεία που λειτουργούν όλο τον χρόνο εμφανίζουν ελαφρώς μεγαλύτερο ποσοστό ελλείψεων, όμως οι μεγαλύτερες ανάγκες σε απόλυτους αριθμούς εντοπίζονται στα εποχικά καταλύματα που απορροφούν τον κύριο όγκο του προσωπικού.
Η δυσκολία στελέχωσης δεν περιορίζεται στις κλασικές ειδικότητες φιλοξενίας, αλλά αγγίζει οριζόντια όλο το οικοσύστημα των ξενοδοχείων. Τα μεγαλύτερα κενά καταγράφονται στις υποστηρικτικές υπηρεσίες, ενώ σημαντικές ελλείψεις υπάρχουν σε διοικητικές θέσεις, πωλήσεις, μάρκετινγκ και ΙΤ, αποτυπώνοντας το έλλειμμα εξειδικευμένου προσωπικού. Ακόμη και στην «πρώτη γραμμή» της υποδοχής οι ελλείψεις είναι αισθητές, με την οροφοκομία και τις κουζίνες να εμφανίζουν συγκριτικά ηπιότερη πίεση.
Περιφέρειες δύο ταχυτήτων και ασύμμετρες πιέσεις
Σε γεωγραφικό επίπεδο, το Νότιο Αιγαίο, η Κρήτη, τα Ιόνια Νησιά και η Μακεδονία – Θράκη συγκεντρώνουν σχεδόν το 70% των συνολικών κενών θέσεων, καθώς εκεί βρίσκεται και το μεγαλύτερο ξενοδοχειακό δυναμικό της χώρας. Οι περιοχές αυτές σηκώνουν το κύριο βάρος της ζήτησης για προσωπικό, σε μια περίοδο που ο τουρισμός αποτελεί βασικό μοχλό της ελληνικής οικονομίας.
Ωστόσο, αναλογικά, οι μεγαλύτερες δυσκολίες στελέχωσης εμφανίζονται σε μικρότερες τουριστικές περιφέρειες. Η Κεντρική Ελλάδα (εκτός Αττικής) καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό ελλείψεων, με Ήπειρο – Θεσσαλία, Πελοπόννησο και Ιόνια Νησιά να ακολουθούν. Η περιορισμένη δεξαμενή διαθέσιμων εργαζομένων και η δυσκολία προσέλκυσης προσωπικού για εποχική απασχόληση δημιουργούν ένα περιφερειακό χάσμα στην τουριστική αγορά εργασίας.
Κόστος, πληρότητα και βραχυχρόνιες μισθώσεις συμπληρώνουν την πίεση
Πέρα από την έλλειψη προσωπικού, οι ξενοδόχοι βρίσκονται αντιμέτωποι με το αυξημένο ενεργειακό και λειτουργικό κόστος, που αναδεικνύεται σε δεύτερη μεγαλύτερη πρόκληση. Η συμπίεση περιθωρίων κέρδους εντείνεται, καθώς η ανάγκη για ανταγωνιστικές τιμές συνυπάρχει με αυξημένα έξοδα και ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό.
Στα ξενοδοχεία συνεχούς λειτουργίας, μετά το ζήτημα του προσωπικού, κυρίαρχη ανησυχία είναι η μειωμένη πληρότητα εκτός των μηνών αιχμής, ιδίως στις υψηλότερες κατηγορίες καταλυμάτων. Την ίδια στιγμή, ο ανταγωνισμός από καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης εξακολουθεί να ασκεί πίεση, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον όπου οι επιχειρήσεις καλούνται να επαναπροσδιορίσουν στρατηγική, τιμολογιακή πολιτική και πολιτικές προσέλκυσης εργαζομένων.
SBC Red Line
Η εικόνα των 36.000 κενών θέσεων δείχνει ότι το ζήτημα δεν είναι συγκυριακό, αλλά δομικό για τον ελληνικό τουρισμό. Όσο η αγορά εργασίας δεν «κουμπώνει» με τις ανάγκες του κλάδου, η πραγματική δυναμικότητα του ξενοδοχειακού προϊόντος θα μένει χαμηλότερη από τη θεωρητική.
Για τις επιχειρήσεις, η έλλειψη προσωπικού σημαίνει περιορισμό υπηρεσιών, μεγαλύτερη πίεση στους ήδη εργαζόμενους και δυσκολία διατήρησης ποιότητας. Για τους εργαζόμενους, η εικόνα αυτή μεταφράζεται σε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα, αλλά και σε ανάγκη για περισσότερη εξειδίκευση και σταθερότερες συνθήκες απασχόλησης.
Η μεγάλη εικόνα είναι ξεκάθαρη: χωρίς λύση στο τρίγωνο ανθρώπινο δυναμικό – κόστος – ανταγωνισμός από βραχυχρόνιες μισθώσεις, ο ελληνικός τουρισμός θα φτάσει γρήγορα στα όρια αντοχής του. Το επόμενο στοίχημα είναι αν κράτος και αγορά θα κινηθούν συντονισμένα πριν το πρόβλημα μετατραπεί σε μόνιμο φρένο στην ανάπτυξη.
#έλλειψηπροσωπικού #ξενοδοχεία #τουρισμός #αγοράεργασίας #εποχικήαπασχόληση #ξενοδοχειακόςκλάδος #ενεργειακόκόστος #λειτουργικόκόστος #πληρότητα #βραχυχρόνιεςμισθώσεις #περιφερειακήανάπτυξη #ΙΤΕΠ #ανθρώπινοδυναμικό #φιλοξενία #ξενοδοχειακέςεπιχειρήσεις
