Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δοκιμάζεται εκ νέου από τις εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές στη Γαλλία. Η κλιματική κρίση μετατρέπει ένα εργαλείο αλληλεγγύης σε κρίσιμο θεσμό ασφάλειας με σαφή δημοσιονομικό και γεωπολιτικό αποτύπωμα.
Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενεργοποιήθηκε από τη Γαλλία, καθώς οι δασικές πυρκαγιές ξεπερνούν τις εθνικές δυνατότητες κατάσβεσης. Η κινητοποίηση εναέριων μέσων και πυροσβεστών από πολλές χώρες δείχνει ότι η πολιτική προστασία παύει να είναι εθνική υπόθεση και αναβαθμίζεται σε ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό.
Πώς λειτουργεί ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας στην πράξη;
Κάθε χώρα που αντιμετωπίζει κρίση υποβάλλει αίτημα στις Βρυξέλλες, όπου το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών αξιολογεί ποιοι εταίροι μπορούν να διαθέσουν μέσα χωρίς να αποδυναμώσουν την εθνική τους ετοιμότητα. Στη Γαλλία έχουν ήδη αναπτυχθεί αεροσκάφη και ελικόπτερα από Πορτογαλία, Κροατία, Γερμανία, Τουρκία, Σουηδία, Σλοβακία και Τσεχία, ενώ παράλληλα η Ισπανία στηρίζεται από πρόσθετα αεροσκάφη από Ελλάδα, Ιταλία και Τουρκία.
Η ταχύτητα κινητοποίησης – σε ορισμένες περιπτώσεις εντός ωρών – αναδεικνύει το βαθμό ωρίμανσης του ευρωπαϊκού συντονισμού. Ωστόσο, η πραγματικότητα ότι 13 από τα 22 διαθέσιμα πυροσβεστικά αεροσκάφη της κοινής εφεδρείας έχουν δεσμευθεί μόνο για Γαλλία και Ισπανία καταδεικνύει τα όρια ενός συστήματος που σχεδιάστηκε για σποραδικές κρίσεις και όχι για μια εποχή μόνιμων κλιματικών πιέσεων.
Μπορεί η Ευρώπη να καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες πυροπροστασίας;
Η ΕΕ επιχειρεί να απαντήσει με τη δημιουργία μιας μόνιμης εφεδρείας rescEU, πλήρως χρηματοδοτούμενης από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ύψους περίπου 600 εκατ. €. Στόχος είναι η απόκτηση δώδεκα νέων πυροσβεστικών αεροσκαφών, τα οποία θα σταθμεύουν σε Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Ελλάδα και Κροατία, με κοινό ευρωπαϊκό σχεδιασμό χρήσης αλλά εθνική επιχειρησιακή λειτουργία.
Παράλληλα, για την αντιπυρική περίοδο έχουν προτοποθετηθεί εκατοντάδες πυροσβέστες από δεκατέσσερις χώρες σε ζώνες υψηλού κινδύνου της Νότιας Ευρώπης, ενώ η υπηρεσία Copernicus παρέχει δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό. Ωστόσο, η ίδια η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι σε σενάρια ταυτόχρονων ακραίων φαινομένων σε πολλές χώρες, το δόγμα της αλληλεγγύης προσκρούει σε σκληρούς περιορισμούς διαθεσιμότητας μέσων και πολιτικού κόστους για τις κυβερνήσεις που στέλνουν βοήθεια.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η ενίσχυση του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας αποτελεί ταυτόχρονα δίχτυ ασφαλείας και πίεση για βαθύτερο εκσυγχρονισμό της εθνικής αντιπυρικής πολιτικής. Η συμμετοχή στη rescEU, η προτοποθέτηση ξένων δυνάμεων στο ελληνικό έδαφος και η αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων δημιουργούν ένα πιο ανθεκτικό πλαίσιο, αλλά δεν υποκαθιστούν την ανάγκη για επενδύσεις σε πρόληψη, διαχείριση δασών και χωροταξικό σχεδιασμό.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, οι πυρκαγιές δεν είναι μόνο περιβαλλοντικός κίνδυνος αλλά και μακροοικονομικός παράγοντας, με επιπτώσεις σε τουρισμό, ασφάλιση, υποδομές και δημόσια οικονομικά. Η συζήτηση για τον ευρωπαϊκό μηχανισμό πολιτικής προστασίας συνδέεται άμεσα με το πώς θα χρηματοδοτηθεί η κλιματική προσαρμογή στη Νότια Ευρώπη, ποιος θα αναλάβει το κόστος και πώς θα ενσωματωθεί η διαχείριση φυσικών καταστροφών στον σχεδιασμό επενδύσεων και ασφαλιστικών προϊόντων στην ελληνική αγορά.
Διαβάστε επίσης:
Κομισιόν διαθέτει δάνεια 1,5 δισ. για μπαταρίες EV
Πιερρακάκης ζητά Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος για νέο πλούτο
#ΕυρωπαϊκήΈνωση #Πολιτικήπροστασία #Κλιματικήκρίση #Δασικέςπυρκαγιές #Ελληνικήοικονομία
