Η κρυοσυντήρηση όρχεως πριν από τη χημειοθεραπεία επέτρεψε για πρώτη φορά την παραγωγή ώριμου σπερματοζωαρίου σε ενήλικο άνδρα, 16 χρόνια μετά τη λήψη του ιστού ως παιδιού. Η πειραματική τεχνική ανοίγει έναν νέο δρόμο για τη μελλοντική γονιμότητα αγοριών που χρειάζονται βαριά θεραπεία.
Η κρυοσυντήρηση όρχεως πριν από τη χημειοθεραπεία επέτρεψε για πρώτη φορά την παραγωγή ώριμου σπερματοζωαρίου σε ενήλικο άνδρα, 16 χρόνια μετά τη λήψη του ιστού ως παιδιού. Η πρωτοποριακή αυτή προσέγγιση δίνει νέα ελπίδα γονιμότητας σε αγόρια που χρειάζεται να υποβληθούν σε θεραπείες που καταστρέφουν οριστικά το σπέρμα.
Πώς λειτουργεί η κρυοσυντήρηση όρχεως πριν την εφηβεία;
Η ιδέα είναι απλή, αλλά η εφαρμογή της εξαιρετικά σύνθετη. Πριν από τη χημειοθεραπεία ή άλλη βαριά θεραπεία, αφαιρείται χειρουργικά ένα μικρό τμήμα από τον έναν όρχι του παιδιού. Ο ιστός αυτός περιέχει ανώριμα γεννητικά κύτταρα, τα οποία δεν έχουν ακόμη περάσει την εφηβεία.
Ο ιστός επεξεργάζεται σε εξειδικευμένο εργαστήριο και καταψύχεται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες (βαθιά κατάψυξη). Χρόνια αργότερα, όταν ο άνδρας έχει ενηλικιωθεί και επιθυμεί να αποκτήσει παιδί, ο κατεψυγμένος ιστός αποψύχεται και μεταμοσχεύεται στον εναπομείναντα όρχι ή κοντά σε αυτόν, ώστε να εκτεθεί φυσιολογικά στις ορμόνες της ενήλικης ζωής.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση, στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο των Βρυξελλών, οι γιατροί χρησιμοποίησαν ιστό που είχε ληφθεί από αγόρι με δρεπανοκυτταρική αναιμία πριν από 16 χρόνια, πριν αυτό υποβληθεί σε μεταμόσχευση αιμοποιητικών βλαστοκυττάρων με χημειοθεραπεία που είναι γνωστό ότι προκαλεί μόνιμη αζωοσπερμία (απουσία σπερματοζωαρίων).
Τι πέτυχαν οι ερευνητές και γιατί είναι τόσο σημαντικό;
Όταν ο ασθενής ενηλικιώθηκε και εξέφρασε την επιθυμία να αποκτήσει παιδί, οι ερευνητές απέψυξαν τα δείγματα και τον Δεκέμβριο του 2024 τα μεταμόσχευσαν: δύο μικρά μοσχεύματα μέσα στον όρχι και δύο κάτω από το δέρμα του οσχέου. Δεν δόθηκε καμία ειδική ορμονική θεραπεία· οι γιατροί βασίστηκαν μόνο στις φυσιολογικές ορμόνες του οργανισμού.
Έναν χρόνο αργότερα, τα μοσχεύματα αφαιρέθηκαν και εξετάστηκαν στο μικροσκόπιο. Στα τρία από τα τέσσερα μοσχεύματα δεν βρέθηκαν σπερματοζωάρια. Ωστόσο, στο δεύτερο μόσχευμα που είχε τοποθετηθεί μέσα στον όρχι εντοπίστηκε ένα πλήρως ώριμο σπερματοζωάριο. Αυτό θεωρείται η πρώτη επιτυχής ανάκτηση σπερματοζωαρίου στον άνθρωπο από ιστό όρχεως που είχε αφαιρεθεί πριν από την εφηβεία, καταψυχθεί και χρόνια μετά μεταμοσχευθεί.
Ειδικοί τονίζουν ότι ακόμη και ένας τόσο μικρός αριθμός σπερματοζωαρίων μπορεί να έχει πρακτική αξία, χάρη στην τεχνική της ενδοκυτταροπλασματικής έγχυσης σπερματοζωαρίου (ICSI), όπου ένα και μόνο βιώσιμο σπερματοζωάριο αρκεί για να γονιμοποιήσει ένα ωάριο σε εργαστηριακές συνθήκες.
Η μελέτη αποτελεί την πρώτη απόδειξη στον άνθρωπο ότι ιστός όρχεως, αφαιρεμένος πριν από την εφηβεία και αποθηκευμένος για πολλά χρόνια, μπορεί να ωριμάσει και να παράγει σπερματοζωάρια όταν επανεμφυτευθεί. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι ακόμη σε μορφή preprint, δεν έχουν περάσει από πλήρη ανεξάρτητη επιστημονική κρίση και αφορούν μόνο έναν ασθενή, χωρίς μέχρι στιγμής τεκμηριωμένη εγκυμοσύνη ή γέννηση παιδιού.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για τις ελληνικές οικογένειες που αντιμετωπίζουν παιδικό καρκίνο ή σοβαρά αιματολογικά νοσήματα, το μήνυμα είναι ότι η διατήρηση γονιμότητας στα αγόρια πριν από την εφηβεία δεν είναι πλέον απλή θεωρία. Αν και η κρυοσυντήρηση όρχεως παραμένει πειραματική και δεν προσφέρεται ευρέως, η νέα αυτή επιτυχία ενισχύει την προοπτική να γίνει στο μέλλον κλινική επιλογή.
Αν το παιδί σας πρόκειται να υποβληθεί σε βαριά χημειοθεραπεία ή μεταμόσχευση βλαστοκυττάρων, αξίζει να συζητήσετε με τον παιδοογκολόγο ή αιματολόγο για τις διαθέσιμες επιλογές διατήρησης γονιμότητας. Σήμερα, στην Ελλάδα είναι καθιερωμένη η κατάψυξη σπέρματος για έφηβους και ενηλίκους και ωοθηκικού ιστού για κορίτσια, αλλά η κατάψυξη ιστού όρχεως σε προεφηβικά αγόρια γίνεται μόνο σε ερευνητικό πλαίσιο και σε ελάχιστα κέντρα.
Η εξέλιξη αυτή ασκεί πίεση στα εθνικά συστήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένου του ΕΣΥ, να οργανώσουν προγράμματα ενημέρωσης και εξειδικευμένες μονάδες αναπαραγωγικής ιατρικής για παιδιά που θεραπεύονται από καρκίνο. Μέχρι να υπάρξουν μεγαλύτερες μελέτες, η τεχνική δεν μπορεί να θεωρηθεί «σίγουρη λύση», αλλά αποτελεί μια πραγματική ακτίνα ελπίδας για τους μελλοντικούς ενήλικες επιζώντες παιδικού καρκίνου.
Σχόλιο 
: Η πρώτη παραγωγή σπερματοζωαρίου από κατεψυγμένο ιστό όρχεως παιδιού δείχνει ότι η διατήρηση γονιμότητας πρέπει να ενταχθεί συστηματικά στον σχεδιασμό της παιδοογκολογικής φροντίδας στην Ελλάδα. Το ΕΣΥ οφείλει να χαρτογραφήσει πόσα παιδιά δυνητικά ωφελούνται, να δημιουργήσει συνεργασίες με εξειδικευμένα ευρωπαϊκά κέντρα και να θεσπίσει πρωτόκολλα ενημέρωσης γονέων πριν από βαριές θεραπείες.
Πηγή: iatronet.gr
#γονιμότητα #καρκίνοςπαιδικήςηλικίας #ανδρικήυγεία #αναπαραγωγικήιατρική #ΕΣΥ
