Η προσπάθεια των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής για τη διατήρηση της ταυτότητας και της συλλογικής μνήμης τους, οι περιπέτειες της ένταξής τους στην τοπική κοινωνία και η συμβολή τους στη διαμόρφωσή της κοινωνίας αυτής, παρουσιάζονται μέσα από την σημαντική έκθεση «Πρόσφυγες στην Κρήτη μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή», που φιλοξενείται από τις 4 Ιανουαρίου έως τις 10 Φεβρουαρίου 2023 στη Βασιλική Αγίου Μάρκου, στο Ηράκλειο.
Η επετειακή έκθεση για την εκατονταετηρίδα από τη Μικρασιατική Καταστροφή είναι υβριδική, με πολύτιμα υλικά και αρχειακά τεκμήρια (ψηφιακά και σε φυσική μορφή) που αναπτύσσονται σε είκοσι εικονογραφημένες επιφάνειες με κείμενα και πρόσθετες ψηφιακές πληροφορίες (με φορητές συσκευές μέσω QR codes που καθιέρωσε η ΕΚΙΜ με την επιτυχημένη έκθεση για την Κρήτη και το 1821), υλικά τεκμήρια σε ειδικές προθήκες αλλά και ελεύθερα στον χώρο, καθώς και αποσπάσματα προφορικών μαρτυριών προσφύγων δεύτερης και τρίτης γενιάς. Συγκινησιακή φόρτιση στην έκθεση προσθέτει το μουσικό έργο του Οδυσσέα Γραμματικάκη «Σαν κυνηγημένα περιστέρια», βασισμένο σε αποσπάσματα των προφορικών μαρτυριών, που παραγγέλθηκε ειδικά για την έκθεση από την Ε.Κ.Ι.Μ. Η έκθεση υποστηρίζεται επίσης από προβολές οπτικού υλικού.
Για τη δημιουργία της εργάστηκε η δεκαμελής επιστημονική ομάδα των νέων ιστορικών της Ε.Κ.Ι.Μ. μαζί με τους ερευνητές και το προσωπικό της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Τη διοίκηση του έργου έχει ο πρόεδρος της Ε.Κ.Ι.Μ. καθηγητής Αλέξης Καλοκαιρινός με γενικό επιμελητή τον επικεφαλής επιμελητή του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης Αγησίλαο Καλουτσάκη. Για την έκθεση αξιοποιήθηκαν αρχειακά και υλικά τεκμήρια από τις Συλλογές και τη Βιβλιοθήκη του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης και της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης ενώ ουσιαστική ήταν η παραχώρηση τεκμήριων και από Συλλόγους Μικρασιατών, Υπηρεσίες, Ιδρύματα και ιδιώτες.
Στη διάρκειά της θα πραγματοποιούνται εκπαιδευτικές ξεναγήσεις/δράσεις σε σχολικές και άλλες ομάδες από τους συντελεστές της έκθεσης, επιστημονικούς συνεργάτες της Ε.Κ.Ι.Μ.
Ωράριο λειτουργίας: Καθημερινές: 09.00-14.00 και 17.00-21.00, Σάββατο: 09.00-14.00, Κυριακές & Αργίες: κλειστή.
