Οι απώλειες της Τράπεζας της Αγγλίας από ομόλογα που αγόρασε για να στηρίξει την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση θα είναι «ουσιαστικά υψηλότερες από τις προβλεπόμενες μέχρι τα μέσα της δεκαετίας», σύμφωνα με την Deutsche Bank.
Στα τέλη Ιουλίου, η κεντρική τράπεζα ζήτησε από το Υπουργείο Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου να μπει “φρένο” σε ζημίες ύψους 150 δισεκατομμυρίων λιρών (189 δισεκατομμύρια δολάρια) στη διευκόλυνση αγοράς περιουσιακών στοιχείων (APF).
Το πρόγραμμα διήρκεσε από το 2009 έως το 2022 και είχε σχεδιαστεί για να βελτιώσει τις συνθήκες χρηματοδότησης για εταιρείες που επλήγησαν από την οικονομική κρίση του 2008. Είδε την BOE να συγκεντρώνει ομόλογα αξίας 895 δισεκατομμυρίων λιρών ενώ τα επιτόκια ήταν ιστορικά χαμηλά.
Ωστόσο, η κεντρική τράπεζα άρχισε να χαλαρώνει αυτή τη θέση στα τέλη του περασμένου έτους, αρχικά μέσω της παύσης των επανεπενδύσεων περιουσιακών στοιχείων που λήγουν και στη συνέχεια πουλώντας ενεργά τα ομόλογα με προβλεπόμενο ρυθμό 80 δισεκατομμυρίων λιρών ετησίως από τον Οκτώβριο του 2022.
Τόσο το Υπουργείο Οικονομικών όσο και η BOE γνώριζαν όταν εφαρμόστηκε το AFP ότι τα πρόωρα κέρδη του (123,8 δισεκατομμύρια £ από τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους) θα γίνονταν απώλειες καθώς τα επιτόκια αυξάνονταν.
Ωστόσο, ο ρυθμός με τον οποίο η κεντρική τράπεζα χρειάστηκε να σφίξει τη νομισματική πολιτική σε μια προσπάθεια να τιθασεύσει τον πληθωρισμό σημαίνει ότι το κόστος έχει αυξηθεί πιο απότομα από ό,τι αναμενόταν. Τα υψηλότερα επιτόκια έχουν μειώσει την αξία των αγορασθέντων κρατικών ομολόγων – γνωστών ως gilts – ακριβώς τη στιγμή που η BOE άρχισε να τα πουλάει με ζημία.
Τα στοιχεία των δημοσίων οικονομικών του Ιουλίου έδειξαν ότι το Υπουργείο Οικονομικών μετέφερε 14,3 δισεκατομμύρια λίρες στη διάρκεια του μήνα στην Τράπεζα της Αγγλίας για να καλύψει τις ζημίες από το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, 5,4 δισεκατομμύρια £ πάνω από το ποσό που προέβλεπε το ανεξάρτητο Γραφείο Υπευθυνότητας Προϋπολογισμού (OBR) τον Μάρτιο.
Ο ανώτερος οικονομολόγος Sanjay Raja σημείωσε ότι συνολικά 30 δισεκατομμύρια λίρες έχουν μεταφερθεί μέχρι στιγμής από το Υπουργείο Οικονομικών στην κεντρική τράπεζα από τον Σεπτέμβριο και οι αποζημιώσεις είναι πιθανό να συνεχίσουν να είναι πολύ πάνω από τις προβλέψεις της κυβέρνησης για δύο λόγους.
«Πρώτον, τα επιτόκια έχουν αυξηθεί πολύ πάνω από τα επίπεδα που υποτίθεται στις εαρινές προβλέψεις του δημοσιονομικού εποπτείας. Και δεύτερον, οι τιμές χρυσού έχουν μειωθεί περαιτέρω – ιδιαίτερα στο μεγαλύτερο άκρο της καμπύλης, με αποτέλεσμα περαιτέρω απώλειες αποτίμησης καθώς η Τράπεζα ξετυλίγει ενεργά το APF μέσω ενεργών πωλήσεις επίχρυσου», εξήγησε ο Ράτζα σε ένα ερευνητικό σημείωμα την Παρασκευή.
Η Τράπεζα της Αγγλίας αύξησε τα επιτόκια σε 14 διαδοχικές συνεδριάσεις νομισματικής πολιτικής, ανεβάζοντας το επιτόκιο αναφοράς από 0,1% στα τέλη του 2021 σε υψηλό 15ετίας στο 5,25% . Η αγορά αναμένει σε γενικές γραμμές μια 15η αύξηση στο 5,5% στην επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής.
Διπλό χτύπημα
Η Imogen Bachra, επικεφαλής της στρατηγικής για τα επιτόκια του Ηνωμένου Βασιλείου στη NatWest, είπε ότι το πλήγμα στα δημόσια οικονομικά – και επομένως στα ταμεία της κυβέρνησης – είναι διπλό.
«Από τη μία πλευρά, η QT χάνει χρήματα επειδή το Υπουργείο Οικονομικών λαμβάνει τις ζημίες της BoE όταν οι χρυσοί χρυσοί πωλούνται σε χαμηλότερη τιμή από την πληρωμένη. Αυτό ήταν αναμενόμενο: η BoE αγόρασε ομόλογα σε περιβάλλον πτώσης των επιτοκίων λόγω αποπληθωρισμού, ενώ η ”επιτυχία” επρόκειτο να είναι ορίζεται από τον πληθωρισμό και έτσι τα υψηλότερα επιτόκια», είπε η Μπάχρα σε πρόσφατο σημείωμα.
Αυτό θα μπορούσε να ρίξει κλειδί στην ικανότητα της κυβέρνησης να προσφέρει δημόσιες δαπάνες ή υποσχέσεις μείωσης φόρων ενόψει των γενικών εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για το 2024.
Οποιαδήποτε κέρδη δημιουργεί η Τράπεζα της Αγγλίας από την εκτύπωση τραπεζογραμματίων ή την αγορά και πώληση ομολόγων, πέρα από τα απαιτούμενα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας, περνά στο Υπουργείο Οικονομικών για να επαναπροοριστεί για δημόσιες δαπάνες.
Κόστος αερόστατου
Η Deutsche Bank αξιολόγησε τόσο το καθαρό κόστος τόκων που πιθανόν να πληρωθεί στα αποθεματικά της κεντρικής τράπεζας όσο και την επιδείνωση της αξίας των ομολόγων του AFP όταν η BOE αποκρυσταλλώνει τις ζημίες «mark-to-market» πουλώντας τα ή εξαγοράζοντάς τα.
Ο Raja κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κόστος για το Υπουργείο Οικονομικών για την αποζημίωση της κεντρικής τράπεζας τα επόμενα δύο οικονομικά έτη θα είναι περίπου 23 δισεκατομμύρια λίρες υψηλότερο από την πρόβλεψη του OBR τον Μάρτιο, φθάνοντας σε 48,7 δισεκατομμύρια £ για το τρέχον οικονομικό έτος και 38,1 δισεκατομμύρια £ το επόμενο έτος πριν πέσει απότομα τα επόμενα δύο χρόνια, καθώς το επιτόκιο της Τράπεζας πέφτει και το συνολικό μέγεθος του αποθέματος AFP εξαντλείται.
«Όχι μόνο ο πληθωρισμός είναι υψηλότερος από το αναμενόμενο , το κόστος αποζημίωσης των λειτουργιών του ισολογισμού της ΤτΕ θα είναι σχεδόν σίγουρα υψηλότερο από αυτό που αναμενόταν μόλις πριν από πέντε μήνες», είπε ο Ράτζα, προσθέτοντας ότι αυτό το πρόσθετο βάρος στον λογαριασμό εξυπηρέτησης του χρέους της κυβέρνησης θα είναι αντικατοπτρίζεται στην φθινοπωρινή δήλωση του υπουργού Οικονομικών Τζέρεμι Χαντ.
«Τα καλά νέα είναι ότι με τα κρατικά έσοδα να είναι πολύ ισχυρότερα -λόγω μιας ισχυρότερης οικονομίας τους τελευταίους μήνες- ο συνολικός δανεισμός θα εξακολουθεί να είναι χαμηλότερος από τις προβλέψεις του OBR για το φθινοπωρινό δημοσιονομικό δελτίο, καλύπτοντας το αυξανόμενο κόστος του λογαριασμού APF της Τράπεζας».
