Η παράλυση των παγκόσμιων οικονομικών ηγετών στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της επίθεσης της Χαμάς και της απάντησης του Ισραήλ την περασμένη εβδομάδα αποκάλυψε βαθιές γεωπολιτικές διαιρέσεις που δυσχεραίνουν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Παγκόσμια Τράπεζα, ακόμη και όταν προώθησαν νέα σχέδια χρηματοδότησης με στόχο την ανακούφιση των πιο συχνών οικονομικών σοκ.
Η Χαμάς εξαπέλυσε την άνευ προηγουμένου επίθεσή της στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου, ακριβώς την ώρα που κορυφαίοι οικονομικοί αξιωματούχοι έφτασαν στο Μαρόκο για τις ετήσιες συνεδριάσεις του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, ανατρέποντας το προσεκτικά επεξεργασμένο σενάριο της συνάντησης που ζητούσε νέους πόρους και μέτρα για την αναζωογόνηση της παγκόσμιας ανάπτυξης που παραπαίει.
Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα δεν ανέφερε τη νέα σύγκρουση στις εναρκτήριες εκδηλώσεις. Αργότερα, καθώς τα αντίποινα του Ισραήλ αυξάνονταν, πάλεψε να την αντιμετωπίσει, περιγράφοντάς την αρχικά ως ανθρώπινη τραγωδία αλλά και ως αόριστη πηγή οικονομικής αβεβαιότητας.
Στις κατ’ ιδίαν συναντήσεις, οι επιπτώσεις της σύγκρουσης Ισραήλ-Γάζας ήταν στο επίκεντρο, από μια νέα προσφυγική κρίση έως τις εμπορικές επιπτώσεις και την απειλή μαχών στο Λίβανο και τη Δυτική Όχθη, δήλωσαν στο Reuters οι συμμετέχοντες από οικονομικούς ομίλους.
“Μπροστά σε ένα μεγάλο παγκόσμιο σοκ όπως αυτό, το οποίο δημιουργήθηκε από τον άνθρωπο, το οποίο δεν είναι ένα κλιματικό σοκ, αυτοί οι θεσμοί είναι ανίκανοι να κάνουν κάτι γι’ αυτό, γι’ αυτό και δεν μιλούν καν γι’ αυτό”, δήλωσε η Rachel Nadelman, ανώτερη ερευνήτρια στο Accountability Research Center του Αμερικανικού Πανεπιστημίου, η οποία παρακολούθησε εκδηλώσεις της κοινωνίας των πολιτών και επίσημες εκδηλώσεις στις συναντήσεις.
Η αδυναμία ανταπόκρισης επεκτάθηκε και στις προεδρικές δηλώσεις που εκδόθηκαν από την Ομάδα των 20 μεγάλων οικονομιών και τις Διευθύνουσες επιτροπές του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι οποίες δεν ανέφεραν τη σύγκρουση.
Αυτά τα όργανα δεν μπόρεσαν και πάλι να εκδώσουν κοινά ανακοινωθέντα, αντανακλώντας τις εντεινόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, με πιο πρόσφατη την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά και τις διαμάχες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.
Ένας αξιωματούχος της G20 δήλωσε ότι το εν λόγω σώμα έχει διχαστεί εδώ και δύο χρόνια από τον πόλεμο στην Ουκρανία, με ανακοινωθέν μόνο μετά από μια συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν και του Κινέζου Σι Τζινπίνγκ στο Μπαλί πέρυσι.
«Η ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση είναι ακόμη πιο αμφιλεγόμενη – σχεδόν αδύνατο να επιτευχθεί συναίνεση», είπε ο αξιωματούχος.
Τα επιτεύγματα επισκιάζονται
Ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ajay Banga αναγνώρισε την Κυριακή ότι η σύγκρουση Ισραήλ-Γάζας, μαζί με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις μάχες στην Αφρική, “ρίχνουν μεγάλες σκιές” πάνω στα επιτεύγματα της συνόδου και προσθέτουν οικονομικές προκλήσεις.
“Ξέρετε, χωρίς ειρήνη, είναι δύσκολο για τους ανθρώπους να αποκτήσουν σταθερότητα, ανάπτυξη, να φροντίσουν τα παιδιά τους, να βρουν δουλειά”, δήλωσε.
Το διοικητικό όργανο της Παγκόσμιας Τράπεζας ενέκρινε μια νέα δήλωση οράματος “για τη δημιουργία ενός κόσμου απαλλαγμένου από τη φτώχεια σε έναν βιώσιμο πλανήτη” για να ενσωματώσει τη νέα αποστολή της για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, των πανδημιών και των εύθραυστων κρατών, μαζί με νέα βήματα για την επέκταση των δανείων.
Η διευθύνουσα επιτροπή του ΔΝΤ συμφώνησε να ενισχύσει τη χρηματοδότηση με ποσόστωση μέχρι το τέλος του έτους, αφήνοντας ανοιχτή την πόρτα για να το πράξει χωρίς να προσαρμόσει τη μετοχική του δομή ώστε να δώσει στην Κίνα περισσότερες ψήφους, ενώ ο στόχος για τη συγκέντρωση κεφαλαίων ύψους 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το καταπιστευματικό ταμείο του για τις φτωχές χώρες επιτεύχθηκε.
Αλλά οι συγκρούσεις παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση για την παγκόσμια οικονομία, δήλωσε ο Josh Lipsky, πρώην αξιωματούχος του ΔΝΤ που διευθύνει το Κέντρο Γεωοικονομικής του Atlantic Council.
“Αν αυτά τα ιδρύματα πρόκειται να είναι νόμιμα και κατάλληλα για τον σκοπό τους για την επόμενη δεκαετία, θα πρέπει να ανταποκρίνονται στις γεωπολιτικές κρίσεις σχεδόν σε πραγματικό χρόνο”, δήλωσε στο Reuters.
“Τα γεωπολιτικά σοκ είναι τώρα οικονομικά σοκ και τα οικονομικά σοκ είναι γεωπολιτικά σοκ – και προσπαθούν να αποσυνδέσουν και τα δύο”.
