Τέλος στο «παράνομο χρήμα» και στο «ξέπλυμα» που διακινείται μέσω της αγοραπωλησίας ακινήτων, επιχειρεί να βάλει η κυβέρνηση με στόχο τη φοροδιαφυγή.
Στο νέο φορολογικό νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε από το οικονομικό επιτελείο, προβλέπεται η οριστική απαγόρευση της χρήσης μετρητών στις αγοραπωλησίες ακινήτων. Πλέον το τίμημα θα καταβάλλεται αποκλειστικά με τραπεζικά μέσα πληρωμής.
Με απλά λόγια, δεν θα μπορεί ο αγοραστής να δίνει μετρητά στον πωλητή, αλλά οι πληρωμές θα γίνονται μέσω τραπεζικών λογαριασμών.
■ Τι ίσχυε
Οσοι ήθελαν να αγοράσουν ακίνητο «έτρεχαν»τις διαδικασίες προκειμένου να πληρώσουν μέρος ή το σύνολο του τιμήματος σε μετρητά. Αν το νέο μέτρο ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2024 αναμένεται νέο κύμα συναλλαγών με μετρητά.
Το οικονομικό επιτελείο αντιλήφθηκε ότι μέσω του real estate γίνεται απίστευτη φοροδιαφυγή και «ξέπλυμα» και καθώς υπάρχουν μαρτυρίες ότι αγοραστές πήγαιναν στα συμβολαιογραφικά γραφεία με βαλίτσες ή μαύρες σακούλες γεμάτες χρήματα. Μην ξεχνάμε άλλωστε ό,τι μία από τις μεθόδους νομιμοποίησης εσόδων μαύρου χρήματος είναι οι αγοραραπωλησίες ακινήτων.
Η καταβολή μέρους ή του συνόλου του τιμήματος αγοραπωλησίας ακινήτων επιτρέπεται μεταξύ φυσικών προσώπων, εφόσον τα χρήματα είναι δηλωμένα. Αγοραπωλησίες με μετρητά μεταξύ νομικών προσώπων (επιχειρήσεων) ή φυσικού προσώπου και νομικού προσώπου (π.χ. κατασκευαστική εταιρεία) δεν επιτρέπονται αν το τίμημα υπερβαίνει τα 500 ευρώ (θεωρείται επιχειρηματική συναλλαγή).
Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε σύνολο 338.511 μεταβιβάσεων ακινήτων ύψους 27,7 δισ. ευρώ, που πραγματοποιήθηκαν από τον Μάρτιο του 2021,σε 42.613 περιπτώσεις στα συμβόλαια είχαν περάσει συναλλαγές 426,5 εκατ. ευρώ μόνο με μετρητά, ενώ επιπλέον 41.741 μεταβιβάσεις έγιναν εν μέρει με μετρητά ύψους 2,98 δισ. ευρώ.
Η «μαύρη» τρύπα στο φορολογικό σύστημα λέγεται «πόθεν έσχες» αφού κατά την αγοραπωλησία δεν γίνεται κανένας έλεγχος για την προέλευση των χρημάτων
Δηλαδή δεν ελέγχεται η πηγή προέλευσης των μετρητών. Ο φοροελεγκτικός μηχανισμός είναι πιθανόν να ψάξει τη συναλλαγή αυτή αλλά σε κάθε περίπτωση οι έλεγχοι είναι δειγματοληπτικοί, καθυστερούν και μπορεί να μη γίνουν ποτέ.
■ Οι προσδοκίες
Η απαγόρευση της αγοράς με μετρητά εκτιμάται ότι θα περιορίσει τη φοροδιαφυγή αν και σίγουρα θα υπάρξουν αγοραπωλησίες όπου θα μπορεί να πληρωθεί μέρος του τιμήματος και να δηλώνεται διαφορετικό στο συμβόλαιο. Αλλωστε, τα περισσότερα συμβόλαια αναφέρουν συνήθως την αντικειμενική αξία του ακινήτου και τα υπόλοιπα είναι συναλλαγή κάτω από το τραπέζι.
■ Παράδειγμα
Αν ένα ακίνητο πωλείται 300.000 ευρώ αλλά η αντικειμενική αξία του είναι 180.000 ευρώ, θα μπορούσαν τα 120.000 ευρώ να δοθούν σε μαύρες σακούλες (μετρητά).
■ Οι έλεγχοι
Η ΑΑΔΕ έχει ξεκινήσει διασταυρώσεις για 42.000 μεταβιβάσεις ακινήτων που έγιναν από τον Μάρτιο του 2021 με μετρητά, συνολικά 462 εκατ. ευρώ.
Η αρχή θα γίνει με τις αγοραπωλησίες ακινήτων μεγάλης αξίας. Οι ελεγκτές θα «σαρώσουν» τις φορολογικές δηλώσεις προκειμένου να έχουν πλήρη εικόνα για το οικονομικό προφίλ που εμφανίζουν στην εφορία οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι με βάση τα εισοδήματα που δήλωσαν από μισθούς, επιχειρηματική δραστηριότητα, ενοίκια, πωλήσεις ακινήτων και άλλων περιουσιακών στοιχείων, γονικές παροχές και δωρεών χρημάτων.
Σε περίπτωση που το τίμημα για την αγορά ακινήτου δεν δικαιολογείται από τα δηλωθέντα εισοδήματα η εφορία θα καλέσει τους φορολογούμενους να δώσουν εξηγήσεις για την προέλευση των χρημάτων και σε όσους δεν μπορέσουν να δικαιολογήσουν τα χρήματα.
Παναγιώτης Ράγγος-Λογιστής Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης
