Για τους περισσότερους το ζήτημα των αλλοδαπών εργατών γης έγινε γνωστό μετά τους κραδασμούς που προκάλεσε στο κυβερνητικό στρατόπεδο, με τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά να αντιτίθεται στην προωθούμενη νομοθετική πρωτοβουλία των υπουργείων Μεταναστευτικής Πολιτικής και Εργασίας. Για αρκετούς όμως που γνωρίζουν τις ανάγκες του πρωτογενούς τομέα στη χώρα και τις ελλείψεις που υπάρχουν σε «χέρια» για μια σειρά τομέων που αφορούν στη γεωργία, την κτηνοτροφία και την πτηνοτροφία ήταν όχι απλά γνωστό αλλά και μόνιμος «πονοκέφαλος».
Πολύμηνες καθυστερήσεις, λιμνάζουσες διακρατικές συμφωνίες με τρίτες χώρες, ευρωπαϊκές οδηγίες σε συνδυασμό με την κατάσταση που επικρατεί στις δομές μεταναστών είχαν δημιουργήσει ένα χάος με θύματα την ελληνική Οικονομία, την παραγωγή και τους ανθρώπους της, τις εξαγωγές και στο τέλος τον ίδιο τον καταναλωτή.
Εδώ και αρκετούς μήνες –«κληροδότημα» από την προηγούμενη κυβέρνηση Μητσοτάκη στον… εαυτό του- υπάρχει μεγάλη αναστάτωση σε μικρές και μεγάλες καλλιέργειες, στις κτηνοτροφικές και πτηνοτροφικές μονάδες που απασχολούσαν μεγάλο αριθμό εργατών γης και φροντίδας παραγωγικών ζώων και πουλερικών. Δεν είναι άγνωστο πως τις τελευταίες δεκαετίες οι αλλοδαποί, αρχικά οι αλβανικής καταγωγής και στη συνέχεια οι ασιατικής, κυρίως από το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές, την Ινδία, «δουλεύουν» στις χειρωνακτικές γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες. Χιλιάδες απασχολούνται τις περιόδους συγκομιδής των καρπών, κυρίως της ελιάς, ως εποχικοί εργάτες γης, ενώ επίσης χιλιάδες εργάζονται με σχέση μόνιμης απασχόλησης σε μεγάλες κτηνοτροφικές και πτηνοτροφικές μονάδες καλύπτοντας θέσεις εξαρτημένης εργασίας. Συνολικά εκτιμάται πως οι ανάγκες του πρωτογενούς τομέα σε εποχικές και μόνιμες εργασίας ξεπερνούν τις 110.000 εργάτες, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων καλύπτεται από αλλοδαπούς.
Τα λάθη στη διαμονή και εργασία των αλλοδαπών
Τα ευαίσθητα ζητήματα που αφορούν στις άδειες παραμονής και εργασίας αλλοδαπών στη χώρα μας αποτέλεσαν τις συμπληγάδες στη διαχείριση του εργατικού προσωπικού για τις εκάστοτε κυβερνήσεις, με το πρόβλημα να γίνεται τεράστιο μετά την προφυγική κρίση του 2016. Παράλληλα, αποτέλεσαν και πεδίο εργασιακών παραβάσεων, εκμετάλλευσης και αποφυγής ασφαλιστικών και φορολογικών βαρών, με τη μαύρη εργασία και οικονομία να είναι ταυτόσημες έννοιες με τον πρωτογενή τομέα.
Σε αυτήν την προβληματική ούτως ή άλλως κατάσταση, προστέθηκαν τα προβλήματα τα τελευταία χρόνια, με τη μια διαρροή νόμιμου αλλά και μη νόμιμου μεταναστευτικού πληθυσμού από την Ελλάδα προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι αλβανικής καταγωγής κυρίως έφυγαν από τη χώρα μας αυξάνοντας την πίεση στην ελληνική αγορά εργασίας, ιδίως σήμερα που η ανεργία μειώνεται και η οικονομία αναπτύσσεται, όπως σημειώνει και το υπουργείο Εργασίας.
Πολλοί από τους μη νόμιμα διαμένοντες στην Ελλάδα, που απασχολούνται ως εργάτες γης, προτιμούν να φύγουν στην Ιταλία ή την Ισπανία, για παράδειγμα, όπου μπορούν πιο εύκολα να αποκτήσουν «χαρτιά» και να απασχοληθούν σε αγροτικές εργασίες. Το πρόβλημα έχει συσχέτιση με το «brain drain» στα χρόνια της κρίσης, όταν έφυγαν από τη χώρα λαμπρά μυαλά με υψηλή επιστημονική κατάρτιση. Έτσι και τώρα, οι εργάτες που έφυγαν είχαν μεγάλη εμπειρία από αγροτικές εργασίες, γνώριζαν «μυστικά» στη συγκομιδή αλλά και τη φροντίδα των καλλιεργειών.
Ακόμα και η επιχείρηση αντικατάστασης τους από ανειδίκευτους αλλοδαπούς εργάτες, κυρίως ασιατικής καταγωγής, έγινε λανθασμένα, με τις ευθύνες της Πολιτείας να είναι μεγάλες. Ισχυρές εταιρείες με εξαγωγική δράση, ιδιοκτήτες μεγάλων καλλιεργήσιμων εκτάσεων, συνεταιρισμοί αγροτικών περιοχών της χώρας «ξέμειναν» από εργατικά χέρια, πέφτοντας θύματα της κακής οργάνωσης και της γραφειοκρατίας των συναρμόδιων υπουργείων με την ευθύνη της «εισαγωγής» εργατικού δυναμικού. Διακρατικές συμφωνίες για προμήθεια εργατών, όπως για παράδειγμα με το Μπαγκλαντές, την Αίγυπτο και το Βιετνάμ καθυστέρησαν απελπιστικά στην υλοποίηση τους, ενώ το υπάρχον αλλοδαπό προσωπικό, το οποίο ούτως ή άλλως αντιμετωπίζει ευκαιριακά την εργασία, βρήκε διέξοδο και σε άλλες θέσεις εργασίας στον επισιτισμό, στον τουρισμό και στις οικιακές εργασίες, αφήνοντας «γυμνή» τη γη. Τους τελευταίους μήνες παρατηρήθηκε συχνότατα το φαινόμενο εταιρείες και καλλιεργητές να έχουν επιβαρυνθεί τα έξοδα εισαγωγής και προσωρινής διαμονής για εργασία αλλοδαπών από χώρες, με τις οποίες η Ελλάδα είχε συμφωνία, και οι εργάτες να μην έρχονται ποτέ!
Τα προβλήματα που δεν λύνει η ρύθμιση
Πηγές του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής μιλώντας στο sbctv.gr επιβεβαιώνουν το «μπάχαλο» που επικράτησε μέχρι το καλοκαίρι και υποδεικνύουν την μεγάλη προσπάθεια που έγινε τους τελευταίους μήνες ώστε να λυθούν τα προβλήματα, αρχής γενομένης με την απορρόφηση σημαντικού αριθμού εργατών γης από τους αλλοδαπούς που διαμένουν στις δομές φιλοξενίας.
Το σκεπτικό της ρύθμισης έχει πολλές παραμέτρους, να αναζωογονηθεί η ελληνική περιφέρεια και να υπάρξει μεγαλύτερη προσφορά εργατικού δυναμικού που θα μπορεί να εργαστέι με κανόνες, να υπάρξει μια ουσιαστική προοπτική για χιλιάδες αλλοδαπούς που παραμένουν στη χώρα παράνομα, αφού πλέον θα εργάζονται, και για όσο διάστημα εργάζονται θα έχουν γνωστό χώρο διαμονής και εργασίας. Η δυνατότητα χορήγησης άδειας διαμονής για εξαρτημένη εργασία προβλέπεται για αλλοδαπούς που διαθέτουν προσφορά εργασίας από εργοδότη στην Ελλάδα για την απασχόλησή τους με καθεστώς εξαρτημένης εργασίας και υπηρεσιών ή έργου και, αποδεδειγμένα, στη συνέχεια, εργάζονται, διέμεναν στην Ελλάδα έως και την 30η Νοεμβρίου 2023, συνεχίζουν να διαμένουν στη χώρα, και έχουν συμπληρώσει τρία τουλάχιστον συνεχή έτη παραμονής πριν την υποβολή αίτησης, σύμφωνα με δημόσια έγγραφα βέβαιης χρονολογίας.
Ωστόσο οι προσπάθειες επίλυσης του ζητήματος αν «καρποφορήσουν» θα αφορούν στο μέλλον. Η φετινή, κακή, σοδειά στις ελιές έχει χαθεί ενώ ενστάσεις καταθέτουν οι παραγωγοί τόσο για το επίπεδο γνώσεων των προσφερόμενων εργατικών χεριών, όσο και για την οικονομική επιβάρυνση τους υπό το νέο εργασιακό καθεστώς για τους αλλοδαπούς εργάτες γης. Οι ίδιοι σκωπτικά σχολίαζαν την επιχειρηματολογία των υπουργών Καιρίδη και Γεωργιάδη για τους ελαιόκαρπους που δεν μαζεύτηκαν και υπήρχαν απώλειες 1,5 δις., όταν όλοι γνωρίζουν πως η συγκομιδή έχει ολοκληρωθεί στο 90% ενώ και η φετινή σοδειά ήταν πενιχρή. Επομένως αυτό που επισημαίνουν είναι ότι τώρα αυτό που προέχει είναι να ενισχυθεί το αγροτικό εισόδημα και στη συνέχεια να ολοκληρωθεί το πλαίσιο για την απασχόληση των αλλοδαπών εργατών.
