Χαμένοι στην επιλογή χρώματος για τα τιμολόγια ρεύματος δηλώνουν οι καταναλωτές, χωρίς να μπορούν να βρουν απάντηση για το βασικό ερώτημα. Αν, δηλαδή, θα είναι φθηνότερo η ακριβότερο το ρεύμα από το νέο έτος.
Από την Πρωτοχρονιά έρχονται τα νέα τιμολόγια.
Η επιλογή των τιμολογίων πρέπει να γίνει από τους καταναλωτές με την επιλογή ενός από τα εξής χρώματα:
Ø Το πράσινο, που θα είναι κυμαινόμενο και στο οποίο θα ενταχθούν όσοι δεν επιλέξουν κάποιο άλλο και το μπλε με σταθερή χρέωση.
Ø To μπλε είναι το σταθερό αν κλειδώσει σε ακριβή τιμή είναι δίκοπο μαχαίρι, γιατί αν υποθέσουμε ότι η ενεργειακή κλίση λήξει σύντομα τότε θα έχουμε κλειδωθεί σε μια τιμή ακριβή», ανέφερε ένας ακόμη καταναλωτής.
Άλλα δύο τιμολόγια έρχονται να ολοκληρώσουν την παλέτα επιλογών των καταναλωτών.
Ø Το κίτρινο, είναι κυμαινόμενο, με εκκαθάριση στο τέλος του μηνά.
Ø Το πορτοκαλί, με απαραίτητη προϋπόθεση την ύπαρξη έξυπνου μετρητή.
Αν και η αντίστροφη μέτρηση για τα νέα τιμολόγια έχει ήδη αρχίσει, οι περισσότεροι καταναλωτές φαίνεται πως δεν έχουν αποφασίσει το χρώμα που θα διαλέξουν.
Ο καταναλωτής θα έχει την επιλογή να αλλάξει είδος τιμολογίου ανά πάσα στιγμή εκτός της περίπτωσης του μπλε σταθερού τιμολογίου.
Με το πράσινο τιμολόγιο, το υπουργείο Ενέργειας υπόσχεται ότι ο καταναλωτής θα γνωρίζει ποιος είναι ο φθηνότερος πάροχος . Κάθε πρώτη του μηνά η τιμή θα κοινοποιείται από τους παρόχους στην ιστοσελίδα τους και στην Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας.
Οι επιδοτήσεις θα συνεχίσουν να ισχύουν μόνο για τους δικαιούχους του κοινωνικού οικιακού τιμολογίου, ενώ θα υπάρξει άλλη μια κατηγορία κοινωνικού τιμολογίου που θα αφορά τις οικογένειες με τέσσερα παιδιά και πάνω.
Συμβουλές προς τους καταναλωτές από το ΙΝΚΑ
Ø Θα πρέπει να γνωρίζουν πως απαγορεύεται οποιαδήποτε επιπλέον χρέωση σε περίπτωση που επιλέξουν να είναι ο λογαριασμός τους ένχαρτος, δηλαδή να τους έρχεται συστημένος στο σπίτι αντί για το κινητό τηλέφωνο.
Ø Θα πρέπει να επιλέξουν ως προς το μεγαλύτερο δέλεαρ που έχουν οι εταιρείες αυτή τη στιγμή οι πάροχοι είναι η έκπτωση συνέπειας. Αν εφαρμόζεται μια έκπτωση συνέπειας καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης θα επιβραβεύεται για κάποιους μήνες.
Ø Να μην παρασύρονται από πολύ μεγάλες προσφορές, γιατί θα μπορούσε να αφορά έκπτωση μόνο για τον πρώτο μήνα. Εδώ με τη δυνατότητα του κυμαινόμενου τιμολογίου οποιεσδήποτε παραπλανητικές διαβεβαιώσεις ότι σου εξασφαλίσαμε την καλύτερη δυνατή τιμή, δεν πρέπει να επηρεάζουν την κρίση του καταναλωτή.
Ø Επίσης, στο κυμαινόμενο τιμολόγιο ο καταναλωτής δεν προστατεύεται από τυχόν αυξήσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος.
Ø Στα νέα τιμολόγια θα δουν οι καταναλωτές ότι θα αναγράφεται ο σύνδεσμος που παραπέμπει στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ και του e-katanalotis και θα είναι και με QWcode. Εκεί θα μπορεί να ελέγχετε η χρέωση που έχει συνάψει ο πάροχος με τον καταναλωτή, σε σχέση με ανταγωνίστριες προσφορές ή εταιρείες. Αν δεν υπάρχει αυτός ο σύνδεσμος αυτό πρακτικά σημαίνει ότι έχει ελεγχθεί αυτός ο τύπος τιμολόγησης από τη ΡΑΕ και είναι εκτός πλαισίου. Επομένως, σε αυτό το σημείο θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός ο καταναλωτής. Καλό είναι να είμαστε σε αναγνωρισμένες εταιρείες, γιατί δεν έχει να κάνει με το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος αλλά και με τις γενικότερες υπηρεσίες που προσφέρει ένας πάροχος, όπως είναι η ενημέρωση και η προστασία του πελάτη
Μεγάλες αποκλίσεις στις προσφορές των προμηθευτών για τα “πράσινα” τιμολόγια ρεύματος που θα ισχύσει από 1.1.2024 για την μεγάλη πλειονότητα των καταναλωτών προκύπτουν από τις παραμέτρους που κατέθεσαν, σύμφωνα με τη σχετική υπουργική απόφαση, οι εταιρείες στη Ρυθμιστική Αρχή.
Σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, για τους 5 μεγάλους προμηθευτές, η χαμηλότερη τιμή είναι της ΔΕΗ στα 15,93 σεντς ανά κιλοβατώρα. Οι τιμές των άλλων τεσσάρων προμηθευτών κλιμακώνονται στα 16,60 σεντς, 17,20 σεντς, 19,65 σεντς και 20,57 σεντς ανά κιλοβατώρα.
Τα παραπάνω προκύπτουν με υπόθεση ότι η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στο Χρηματιστήριο το Δεκέμβριο θα διαμορφωθεί στα 122 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Οι τελικές τιμές που θα ισχύσουν τον Ιανουάριο θα ανακοινωθούν την 1η Ιανουαρίου οπότε θα υπάρχει και η πλήρης εικόνα από το σύνολο των προμηθευτών που δραστηριοποιούνται στην αγορά. Στη συνέχεια οι τιμές θα ανακοινώνονται την πρώτη κάθε μήνα στις ιστοσελίδες των προμηθευτών και της Ρυθμιστικής Αρχής προκειμένου οι καταναλωτές να μπορούν να συγκρίνουν και να επιλέγουν την πιο συμφέρουσα προσφορά.
Στο “πράσινο” τιμολόγιο, θα μεταπέσει από την 1η Ιανουαρίου το σύνολο των καταναλωτών με εξαίρεση όσους έχουν συμβόλαια με σταθερή τιμή κιλοβατώρας και όσους, επίσης, δηλώσουν ρητά ότι δεν επιθυμούν το “πράσινο” τιμολόγιο και επιλέξουν κάποιο άλλο από τα διαθέσιμα στην αγορά. Εκτιμάται ότι στο “πράσινο” τιμολόγιο θα μεταφερθεί άνω του 70 % των πελατών. Οι προμηθευτές τις προηγούμενες ημέρες ενημέρωσαν με σχετικές επιστολές, ηλεκτρονική αλληλογραφία κλπ. το σύνολο των καταναλωτών για τα διαθέσιμα τιμολόγια από 1.1.2024. Εκτός από το ειδικό τιμολόγιο που επισημαίνεται με πράσινο χρώμα υπάρχουν ακόμη τα σταθερά τιμολόγια που επισημαίνονται με μπλε χρώμα, τα κυμαινόμενα με κίτρινο χρώμα και τα δυναμικά (για όσους έχουν έξυπνο μετρητή κατανάλωσης) με πορτοκαλί.
Τι κάνουν οι εταιρείες
Η ΔΕΗ ενημερώνει τους πελάτες της με ηλεκτρονικά μηνύματα ότι όσοι έχουν π.χ. Γ1/Γ1Ν Οικιακό τιμολόγιο, βάσει της νομοθετικής ρύθμισης της πολιτείας, κάθε προμηθευτής καθορίζει Ειδικό Τιμολόγιο Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, ανά κατηγορία χρήσης, στο οποίο μεταπίπτουν υποχρεωτικά όλοι οι πελάτες από την 01/01/2024. Το Ειδικό Τιμολόγιο Προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας για την κατηγορία των Οικιακών πελατών της ΔΕΗ είναι το Γ1/Γ1Ν Οικιακό και συνεπώς όσοι έχουν αυτού του είδους τιμολόγιο θα παραμείνουν σε αυτό που είναι. Στην ουσία το ειδικό τιμολόγιο της ΔΕΗ είναι το πράσινο. Σε αυτού του είδους το τιμολόγιο από την 1/1/2024 η τελική τιμή προμήθειας κάθε μήνα θα ανακοινώνεται εκ των προτέρων, έως την 1η ημέρα του μήνα. Αντίστοιχο με το Γ1/Γ1Ν της ΔΕΗ έχουν και οι άλλες τα εξής:
Ο ΗΡΩΝ το Basic Home, η Protergia, το Protergia Ειδικό Τιμολόγιο Οικιακό, η Elpedison, το Elpedison Ειδικό Τιμολόγιο Οικιακό κ.ο.κ.
Πώς λειτουργεί το ειδικό τιμολόγιο
Σύμφωνα με το νόμο και την έκδοση σχετικής υπουργικής απόφασης το ειδικό τιμολόγιο ή «πράσινο» αποτελείται από δύο μέρη.
Ø Το πρώτο είναι η βασική τιμή προμήθειας. Αυτή προκύπτει από την τιμή εκκαθάρισης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (τιμή χονδρεμπορικής αγοράς) του προηγούμενου μήνα συν τα όποια κόστη προμήθειας ρεύματος υπολογίζει ο πάροχος.
Ø Το δεύτερο μέρος είναι ο μηχανισμός διακύμανσης. Πρόκειται για έναν μαθηματικό τύπο ο οποίος, όπως έχει οριστεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έρχεται να διορθώσει τη βασική τιμή προμήθειας που όρισε ο πάροχος. Η διόρθωση θα περνά στον επόμενο μήνα κατανάλωσης. Αυτός ο μαθηματικός τύπος περιλαμβάνει κατώτατο και ανώτατο όριο διακύμανσης της τιμής εκκαθάρισης του προηγούμενου μήνα. Τα όρια αυτά τα επιλέγουν ελεύθερα οι πάροχοι. Ο μηχανισμός διακύμανσης ενεργοποιείται όταν η τιμή εκκαθάρισης είναι χαμηλότερη από το κατώτατο όριο ή υψηλότερη από το ανώτατο όριο. Κάτι δηλαδή σαν τη ρήτρα αναπροσαρμογής που ίσχυε πριν τα έκτακτα μέτρα της ενεργειακής κρίσης.
Επίσης δίνεται και η δυνατότητα στους παρόχους να δίνουν και εκπτώσεις. Η έκπτωση αυτή δίνεται επί της βασικής τιμής προμήθειας. Έτσι το άθροισμα της βασικής τιμής προμήθειας και του μηχανισμού διακύμανσης δίνει την τελική τιμή χρέωσης του καταναλωτή. Σε αυτήν συνυπολογίζεται και τυχόν έκπτωση. Ο καταναλωτής βλέπει μία τελική τιμή, την οποία μπορεί να τη συγκρίνει μεταξύ όλων των παρόχων. Κι αυτό είναι το «πράσινο» τιμολόγιο.
Στο ειδικό τιμολόγιο ή «πράσινο» ο κάθε καταναλωτής ακόμη κι αν δεν το επιλέξει μέχρι τις 31 Ιανουαρίου και αλλάξει μπορεί ανά πάσα στιγμή να επιστρέψει.
Επίσης με το «πράσινο» τιμολόγιο αποφεύγει τις αιφνιδιαστικές αλλαγές των χρεώσεων. Δεν ήταν λίγοι εκείνοι πάροχοι, οι οποίοι στη διάρκεια της ισχύος των έκτακτων μέτρων φρόντιζαν να ανακοινώνουν προγράμματα – κράχτες με χαμηλές χρεώσεις και ταυτόχρονα σε άλλα που έτρεχαν εδώ και μήνες να κάνουν αυξήσεις με τους πελάτες τους να βρίσκονται ξαφνικά με επιβαρύνσεις.
Παναγιώτης Ράγγος -Λογιστής Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης
