Συνεχείς έρευνες αγοράς και δείκτες τιμών που δημοσιοποιούνται καθημερινά αποδεικνύουν πως η ακρίβεια είναι εδώ και εξαντλεί την αγοραστική δύναμη των ελληνικών νοικοκυριών. Στο 11μηνο του 2023 και για τα ίδια περίπου προϊόντα, οι καταναλωτές έδωσαν 711 εκατομμύρια ευρώ παραπάνω σε σχέση με το 2022, την ώρα που οι αυξήσεις, οι οποίες αγγίζουν ή και ξεπερνούν το 10%, καταγράφονται σε προϊόντα σούπερ μάρκετ σε διάστημα μερικών ημερών!
Και στο κομμάτι των συγκρίσεων με τις ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως αυτές που έχουν ομοειδή εικόνα με την Ελλάδα σε επίπεδο μισθών και τιμών καταναλωτικών προϊόντων, αποδεικνύεται πως στη χώρα μας, με μικρότερο μ.ο. μισθού έχουμε ακριβότερο το καλάθι του νοικοκυριού. Το ΙΕΛΚΑ αναμένεται να δημοσιοποιήσει τον συγκριτικό πίνακα, στον οποίο καταδεικνύεται πως Ισπανία και Πορτογαλία, με μεγαλύτερο κατώτερο μισθό αλλά και μέσο όρο σε σχέση με την Ελλάδα, έχουν φτηνότερο καλάθι βασικών καταναλωτικών προϊόντων, όταν πριν έναν χρόνο τουλάχιστον βρισκόμασταν στα ίδια επίπεδα.
Απλησίαστα καθαριστικά, απορρυπαντικά, προϊόντα ατομικής υγιεινής
Τουλάχιστον σε επίπεδο τζίρου στα σούπερ μάρκετ υπάρχουν ήδη στοιχεία που υποδεικνύουν ποια προϊόντα σημείωσαν αυξήσεις-«φωτιά», πριν δημοσιοποιηθούν στοιχεία κερδοφορίας για τις εταιρείες ανά κλάδο. Έτσι βάση του τζίρου, η μεγαλύτερη αύξηση παρατηρήθηκε στον κλάδων των απορρυπαντικών-καθαριστικών κατά 9,7% για να ακολουθήσει ο κλάδος των τροφίμων.
Η ονομαστική τιμή προϊόντων καθαρισμού, από απορρυπαντικά ρούχων μέχρι καθαριστικά σπιτιού είναι στα ύψη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το υγρό απορρυπαντικό ρούχων, εκεί όπου οι εταιρείες του κλάδου -συγκεκριμένες αλλά με δεκάδες κωδικούς η κάθε μία- μέσω προσφορών «1+1» και εκπτώσεων «κάνουν παιχνίδι» με τις μεζούρες, παρουσιάζοντας μια διακύμανση τιμής από 10 έως 30 ευρώ! Ο καταναλωτής δυσκολεύεται να εντοπίσει την τιμή ανά μεζούρα προϊόντος (ποικίλει από δέκα μέχρι τριάντα λεπτά ανά ετικέτα) και οι προσφορές παίζουν μεγάλο ρόλο στην προσέλκυση του πελάτη.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως σε μια περιοδική αντικατάσταση προϊόντων καθαρισμού για το σπίτι (απορρυπαντικά πλυντηρίου ρούχων και πιάτων, καθαριστικά πατώματος, τζαμιών, πιάτων νεροχύτη κλπ) μαζί με την αγορά ειδών καθημερινής υγιεινής (από χαρτί τουαλέτας μέχρι οδοντόκρεμες, ξυριστικά, αποσμητικά κλπ), τα μηνιαία έξοδα ξεπερνούν τα 300 ευρώ!
Και τα τρόφιμα, όμως, δεν πηγαίνουν πίσω στην αύξηση των τιμών τους σε σχέση με τα καθαριστικά, αγγίζοντας το 9,5%. Γαλακτοκομικά, είδη κρέατος, δημητριακά, αυγά, σοκολάτες, ροφήματα σημείωσαν μεγάλες αυξήσεις τις τελευταίες ημέρες, με τις ανατιμήσεις να αναμένεται πως θα συνεχιστούν.
«Αυτό που ανησυχεί περισσότερο τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, είναι το γεγονός ότι στα είδη διατροφής η αύξηση των τιμών ανήλθε στο 8,9%. Δηλαδή σε ψωμί και δημητριακά, κρέατα, ψάρια, γαλακτοκομικά και αυγά, ελαιόλαδο, φρούτα, λαχανικά, ζάχαρη σοκολάτες-γλυκά-παγωτά, καφέ-κακάο-τσάι, μεταλλικό νερό-αναψυκτικά-χυμούς φρούτων. Σε προϊόντα δηλαδή που τα περισσότερα είναι αναγκαία σε κάθε τραπέζι καταναλωτή» σημειώνει ο πρόεδρος του ΕΕΑ Γ. Χατζηθεοδοσίου.
Ελαιόλαδο: 200% πάνω από το φθινόπωρο του 2022!
Ωστόσο εκεί που τα ρεκόρ καταρρέουν σαν πύργος από τραπουλόχαρτα είναι στις τιμές του ελαιόλαδου. Ο καρπός της ευλογημένης ελιάς έχει καταστεί… υγρό πυρ, με τις τιμές να καταγράφουν άνοδο 60% σε σχέση με πέρσι. Τέτοια περίοδο πέρσι το λάδι πωλείτο 4-5 ευρώ από τον παραγωγό, φέτος αρχίζει από 9 ευρώ και φτάνει τα 11 ανά λίτρο! Μάλιστα όλοι προβλέπουν πως θα υπάρξει νέο κύμα ανατιμήσεων με τιμή διάθεσης παραγωγού 12 με 13 ευρώ το λίτρο.
Αν μάλιστα πάμε και λίγο πιο πίσω τη σύγκριση τιμών στη λιανική του ελαιόλαδου, από το φθινόπωρο του 2022 μέχρι σήμερα θα διαπιστώσουμε αυξήσεις που ξεπερνούν το 200%! Το φθινόπωρο του 2022 η τιμή ήταν από 5,45 μέχρι 5,75€ ανά λίτρο, «τσίμπησε» 1-1,5 ευρώ στις αρχές του 2023 και εκτοξεύτηκε πρώτη φορά το καλοκαίρι όπου έφτασε ακόμα και τα 12 ευρώ το λίτρο. Τα προβλήματα της φετινής εσοδείας φάνηκαν το Νοέμβριο, όταν η τιμή σκαρφάλωσε ακόμα και στα 15 ευρώ και πλέον, με τις τελευταίες ανατιμήσεις ξεπερνά τα 17 ευρώ ανά λίτρο…
Αρκετοί παραγωγοί κρατούν στις αποθήκες τους αποθέματα ελαιολάδου. Και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω αυξήσεις τιμών το προσεχές διάστημα. Η παραγωγή είναι ούτως ή άλλως μικρή, υπάρχει δεδομένη ζητήσει και η έλλειψη στην αγορά πραγματική η τεχνητή, αναμένεται να πυροδοτήσει νέα εκτόξευση της τιμής του ελαιόλαδου.
Από την πλευρά τους οι παραγωγοί προτάσσουν ως επιχείρημα, για να κρατούν κλειδωμένο το ελαιόλαδο στις αποθήκες, το γεγονός ότι δεν μπορούν να προβλέψουν από τώρα πως θα κινηθεί η παραγωγή του επόμενου χρόνου. Η πρώτη εικόνα της νέας παραγωγής θα είναι στα τέλη Μαρτίου αρχές Απριλίου, τότε που καταγράφονται τα πρώτα σημάδια για το τι χρονιά επίκειται.
«Περιμένουμε και νέες αυξήσεις, η χρονιά ήταν χειρότερη από ότι αναμενόταν, είναι κάτω περίπου το 80% από την περσινή χρονιά. Είναι τεράστια τα κόστη της παραγωγής και είναι λογικό ο κάθε ελαιοπαραγωγός να θέλει να πουλήσει στην υψηλότερη τιμή» λένε οι εκπρόσωποι των ελαιοπαραγωγών δικαιολογώντας τις μεγάλες τιμές. Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, όλες οι ανταγωνίστριες χώρες στο ελαιόλαδο που αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα, σκεπτόμενες μακροπρόθεσμα με τις προαγορές μεγάλου μέρους της ελληνικής παραγωγής σε φιξ τιμές τώρα μπορούν να ελέγξουν το εμπόριο του ελαιολάδου.
