Η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις αυξανόμενες διαταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο λόγω της κλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων και της κλιματικής αλλαγής. Αυτές οι διακοπές επηρεάζουν ιδιαίτερα μεγάλες ναυτιλιακές διαδρομές όπως η Μαύρη Θάλασσα, η Διώρυγα του Σουέζ και η Διώρυγα του Παναμά.
Οι θαλάσσιες μεταφορές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 80% της παγκόσμιας διακίνησης αγαθών, έχουν πληγεί σκληρά από αυτές τις διακοπές. Οι πρόσφατες επιθέσεις στη ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα , οι γεωπολιτικές κρίσεις και οι προκλήσεις που σχετίζονται με το κλίμα έχουν οδηγήσει σε δραματική μείωση του εμπορίου μέσω βασικών παγκόσμιων διαδρομών.
Τους τελευταίους δύο μήνες, οι εβδομαδιαίες διελεύσεις μέσω της Διώρυγας του Σουέζ έχουν υποχωρήσει κατά 42%, σύμφωνα με την UNCTAD. Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία έχει αναδιαμορφώσει δραστικά τα πρότυπα του εμπορίου πετρελαίου και σιτηρών . Εν τω μεταξύ, η Διώρυγα του Παναμά αντιμετωπίζει σοβαρές μειώσεις της στάθμης των υδάτων λόγω της κλιματικής αλλαγής, οδηγώντας σε μια συγκλονιστική πτώση 36% στις συνολικές διελεύσεις τον περασμένο μήνα.
Η κρίση της Ερυθράς Θάλασσας, που χαρακτηρίζεται από επιθέσεις που διακόπτουν τις ναυτιλιακές διαδρομές, προσθέτει στην πολυπλοκότητα. Οι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες αντέδρασαν διακόπτοντας προσωρινά τις διελεύσεις μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Ως αποτέλεσμα, οι διελεύσεις πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων ανά εβδομάδα έχουν μειωθεί κατά 67% από έτος σε έτος.
Η κρίση προκάλεσε επίσης σημαντική αύξηση των ναύλων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Τα ποσοστά από τη Σαγκάη προς την Ευρώπη έχουν τριπλασιαστεί, ενώ τα ποσοστά προς τις δυτικές ακτές των ΗΠΑ, παρόλο που δεν διέρχονται από το Σουέζ, έχουν αυξηθεί κατά 162%. Αυτός ο παγκόσμιος αντίκτυπος οφείλεται στα πλοία που αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές για να αποφύγουν το Σουέζ και τη Διώρυγα του Παναμά.
Αυτές οι διαταραχές οδήγησαν σε μεγαλύτερες αποστάσεις μεταφοράς φορτίου, υψηλότερο κόστος εμπορίου και αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η αποφυγή της διώρυγας του Σουέζ και του Παναμά σημαίνει περισσότερες ημέρες αποστολής, οδηγώντας σε αύξηση των εξόδων. Τα πλοία αναγκάζονται επίσης να ταξιδεύουν με μεγαλύτερες ταχύτητες για να αντισταθμίσουν τις παρακάμψεις, με αποτέλεσμα υψηλότερη κατανάλωση καυσίμου και εκπομπές CO2.
Η UNCTAD προειδοποιεί ότι αυτές οι διαταραχές μπορεί να έχουν εκτεταμένες οικονομικές συνέπειες, συμπεριλαμβανομένων των αυξήσεων στις τιμές των τροφίμων και της ενέργειας. Οι παρατεταμένες διακοπές αποτελούν άμεση απειλή για τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, οδηγώντας σε καθυστερήσεις στις παραδόσεις και υψηλότερο κόστος.
Ο ενεργειακός εφοδιασμός, ειδικά στην Ευρώπη, επηρεάζεται άμεσα καθώς διακόπτονται οι διαμετακομίσεις φυσικού αερίου, προκαλώντας άνοδο των τιμών της ενέργειας. Η κρίση προκαλεί επίσης κυματιστικές επιπτώσεις στις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων, με τη δυνατότητα οι υψηλότεροι ναύλοι να μεταφράζονται σε αυξημένο κόστος.
Η UNCTAD εξακολουθεί να ανησυχεί ιδιαίτερα για τον αντίκτυπο στις αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες είναι πιο ευάλωτες σε αυτές τις διαταραχές. Ο οργανισμός ζητά γρήγορες προσαρμογές από τη ναυτιλιακή βιομηχανία και ισχυρή διεθνή συνεργασία για την πλοήγηση στην ταχέως μεταβαλλόμενη δυναμική του παγκόσμιου εμπορίου. Υπογραμμίζει την ανάγκη για συλλογικές προσπάθειες για την εξεύρεση βιώσιμων λύσεων, ιδίως για την παροχή βοήθειας στις χώρες που είναι πιο ευάλωτες σε αυτούς τους κραδασμούς.
