Ο Ισμαήλ Χανίγια, πολιτικός ηγέτης της Χαμάς, δολοφονήθηκε χθες από εκρηκτικό μηχανισμό που είχε τοποθετηθεί κρυφά στον ξενώνα στην Τεχεράνη όπου διέμενε, σύμφωνα με επτά αξιωματούχους χωρών της Μέσης Ανατολής, μεταξύ των οποίων δύο Ιρανοί, και έναν Αμερικανό αξιωματούχο, αναφέρουν σε ρεπορτάζ τους οι New York Times.
Η βόμβα είχε τοποθετηθεί πριν από περίπου δύο μήνες στον ξενώνα, σύμφωνα με πέντε αξιωματούχους χωρών της Μέσης Ανατολής. Ο ξενώνας διευθύνεται και προστατεύεται από τον Στρατό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν και αποτελεί μέρος ενός μεγάλου συγκροτήματος, γνωστού ως Neshat, σε μια πολυτελή γειτονιά της βόρειας Τεχεράνης.
Ο Χανίγια βρέθηκε στην πρωτεύουσα του Ιράν για την ορκωμοσία του νέου προέδρου της χώρας, Μασούντ Πεζεσκιάν. Η βόμβα πυροδοτήθηκε εξ αποστάσεως, είπαν οι πέντε αξιωματούχοι, αφού επιβεβαιώθηκε ότι βρισκόταν μέσα στο δωμάτιό του στον ξενώνα. Από την έκρηξη σκοτώθηκε και ένας σωματοφύλακας.
Ο Χανίγια, ο οποίος ηγείτο του πολιτικού γραφείου της Χαμάς με έδρα στο Κατάρ, είχε μείνει στον ξενώνα αρκετές φορές όταν επισκεπτόταν την Τεχεράνη, σύμφωνα με αξιωματούχους χωρών της Μέσης Ανατολής. Όλοι οι αξιωματούχοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να μοιραστούν ευαίσθητες λεπτομέρειες σχετικά με τη δολοφονία.
Ιρανοί αξιωματούχοι και η Χαμάς δήλωσαν την Τετάρτη ότι το Ισραήλ βρίσκεται πίσω από τη δολοφονία, μια εκτίμηση στην οποία κατέληξαν και αρκετοί Αμερικανοί αξιωματούχοι που ζήτησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους. Η δολοφονία δημιουργεί κινδύνους μιας νέας ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, ενώ απειλεί και να εκτροχιάσει τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς. Ο Χανίγια ήταν ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Χαμάς στις συνομιλίες για την κατάπαυση του πυρός.
Το Ισραήλ δεν έχει αναγνωρίσει δημόσια την ευθύνη για τη δολοφονία, ωστόσο οι ισραηλινοί αξιωματούχοι πληροφοριών ενημέρωσαν τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες δυτικές κυβερνήσεις για τις λεπτομέρειες της επιχείρησης αμέσως μετά, σύμφωνα με πέντε αξιωματούχους χωρών της Μέσης Ανατολής.
Την Τετάρτη, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είχαν λάβει εκ των προτέρων γνώση για το σχέδιο δολοφονίας.
Τις ώρες μετά τη δολοφονία, οι εικασίες επικεντρώθηκαν αμέσως στην πιθανότητα ότι το Ισραήλ να είχε σκοτώσει τον Χανίγια με πυραυλικό χτύπημα, πιθανώς από drone ή πολεμικό αεροσκάφος.
Η θεωρία περί πυραύλου έθετε ερωτήματα σχετικά με το πώς το Ισραήλ μπόρεσε να αποφύγει ξανά τα ιρανικά συστήματα αεράμυνας για να εκτελέσει μια τέτοια αεροπορική επιδρομή στην πρωτεύουσα του Ιράν.
Όπως αποδεικνύεται, οι εκτελεστές του Χανίγια κατάφεραν να εκμεταλλευτούν ένα διαφορετικό είδος κενού στην άμυνα του Ιράν: εκείνο στην ασφάλεια ενός υποτιθέμενου αυστηρά φυλασσόμενου συγκροτήματος που επέτρεψε να τοποθετηθεί μια βόμβα και να παραμείνει κρυμμένη για πολλές εβδομάδες πριν τελικά πυροδοτηθεί.
Μια τέτοια παραβίαση ήταν μια καταστροφική αποτυχία πληροφοριών και ασφάλειας για το Ιράν και μια τεράστια πηγή αμηχανίας για τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι χρησιμοποιούν το συγκρότημα για μυστικές συναντήσεις και στέγαση επιφανών προσκεκλημένων όπως ο Χανίγια.
Το πώς ήταν κρυμμένη η βόμβα στον ξενώνα παρέμεινε ασαφές. Οι αξιωματούχοι των χωρών της Μέσης Ανατολής δήλωσαν ότι ο σχεδιασμός για τη δολοφονία κράτησε μήνες και απαιτούσε εκτεταμένη επιτήρηση του συγκροτήματος. Οι δύο Ιρανοί αξιωματούχοι που περιέγραψαν τη φύση της δολοφονίας δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν πώς και πότε τοποθετήθηκαν τα εκρηκτικά στο δωμάτιο.
Το Ισραήλ αποφάσισε να πραγματοποιήσει τη δολοφονία εκτός Κατάρ, όπου ζούσε ο Χανίγια, καθώς και άλλα ανώτερα μέλη της πολιτικής ηγεσίας της Χαμάς. Η κυβέρνηση του Κατάρ μεσολαβεί στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς για την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα.
Ο ηγέτης της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ, Ziyad al-Nakhalah, έμενε σε διπλανό δωμάτιο. Το δωμάτιό του δεν υπέστη σοβαρές ζημιές, υποδηλώνοντας ακριβή σχεδιασμό στη στόχευση του Χανίγια.
Ο Khalil al-Hayya, αναπληρωτής διοικητής της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, ο οποίος βρισκόταν επίσης στην Τεχεράνη, έφτασε στο σημείο και είδε το σώμα του ισλαμιστή συντρόφου του, σύμφωνα με τους πέντε αξιωματούχους της Μέσης Ανατολής.
Μεταξύ των ανθρώπων που ειδοποιήθηκαν αμέσως ήταν ο στρατηγός Ismail Ghaani, επικεφαλής της Δύναμης Quds, του υπερπόντιου βραχίονα των Φρουρών της Επανάστασης, που συνεργάζεται στενά με τους Ιρανούς συμμάχους στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Χαμάς και της Χεζμπολάχ. Εκείνος ενημέρωσε τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, μέσα στη νύχτα, ξυπνώντας τον, είπαν οι αξιωματούχοι.
Οι ισραηλινές επιχειρήσεις δολοφονίας εκτός της χώρας πραγματοποιούνται κατά κύριο λόγο από τη Μοσάντ, την εξωτερική υπηρεσία πληροφοριών της χώρας. Ο Ντέιβιντ Μπαρνέα, επικεφαλής της Μοσάντ, ανέφερε σε δήλωση του τον Ιανουάριο ότι η υπηρεσία του ήταν “υποχρεωμένη” να κυνηγήσει τους ηγέτες της Χαμάς, της οργάνωσης πίσω από τις πολύνεκρες επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ.
“Θα πάρει χρόνο, όπως χρειάστηκε μετά τη σφαγή στο Μόναχο, αλλά τα χέρια μας θα τους φτάσουν όπου κι αν βρίσκονται”, είπε ο κ. Μπαρνέα, αναφερόμενος στη δολοφονία Ισραηλινών αθλητών από τρομοκράτες στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1972.
