Η παλιρροιακή δράση στην κάτω πλευρά του παγετώνα Thwaites στην Ανταρκτική θα επιταχύνει «αναπόσπαστα» την τήξη αυτόν τον αιώνα, σύμφωνα με νέα έρευνα Βρετανών και Αμερικανών επιστημόνων. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η ταχύτερη τήξη θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρο το στρώμα πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής, οδηγώντας στην τελική κατάρρευσή του.
Ο τεράστιος παγετώνας “Doomsday” που έχει περίπου – το μέγεθος της Φλόριντα – παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επιστήμονες λόγω της ταχείας ταχύτητας με την οποία αλλάζει και των επιπτώσεων που θα είχε η απώλειά του στο επίπεδο της θάλασσας. Λειτουργεί επίσης ως άγκυρα που συγκρατεί το στρώμα πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής.
Πάχος από 2 χιλιόμετρα (1,2 μίλια) κατά τόπους, το Thwaites έχει παρομοιαστεί με φελλό σε μπουκάλι . Σε περίπτωση κατάρρευσης, η στάθμη της θάλασσας θα ανέβαινε κατά 65 εκατοστά. Αυτό είναι ήδη ένα σημαντικό ποσό, δεδομένου ότι οι ωκεανοί αυξάνονται επί του παρόντος κατά 4,6 χιλιοστά το χρόνο. Αλλά αν οδηγούσε στην τελική απώλεια ολόκληρου του στρώματος πάγου, η στάθμη της θάλασσας θα ανέβαινε 3,3 μέτρα.
Ενώ ορισμένα μοντέλα υπολογιστών υποδεικνύουν ότι οι μειώσεις στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015 μπορεί να μετριάσουν την υποχώρηση του παγετώνα, οι προοπτικές για τον παγετώνα παραμένουν «ζοφερές», σύμφωνα με μια έκθεση της International Thwaites Glacier Collaboration (ITGC), ένα έργο που περιλαμβάνει ερευνητές, από το British Antarctic Survey, το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών των ΗΠΑ και το Συμβούλιο Έρευνας Φυσικού Περιβάλλοντος του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ο Thwaites υποχωρεί για περισσότερα από 80 χρόνια, αλλά αυτή η διαδικασία έχει επιταχυνθεί τα τελευταία 30, δήλωσε ο Rob Larter, ένας θαλάσσιος γεωφυσικός που συνέβαλε στην έρευνα, σε ένα δελτίο τύπου. «Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι πρόκειται να υποχωρήσει περαιτέρω και πιο γρήγορα». Άλλες δυναμικές που δεν ενσωματώνονται επί του παρόντος σε μοντέλα μεγάλης κλίμακας θα μπορούσαν να επιταχύνουν την κατάρρευσή της, δείχνει η νέα έρευνα.
Χρησιμοποιώντας ένα ρομπότ σε σχήμα τορπίλης , οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κάτω πλευρά του Thwaites είναι μονωμένη από ένα λεπτό στρώμα κρύου νερού. Ωστόσο, σε περιοχές όπου τα τμήματα του παγετώνα σηκώνονται από τον βυθό της θάλασσας και ο πάγος αρχίζει να επιπλέει, η παλιρροιακή δράση αντλεί θερμότερο θαλασσινό νερό, σε υψηλή πίεση, έως και 10 χιλιόμετρα κάτω από τον πάγο. Η διαδικασία διαταράσσει αυτό το μονωτικό στρώμα και πιθανότατα θα επιταχύνει σημαντικά το πόσο γρήγορα υποχωρεί η ζώνη γείωσης – η περιοχή όπου ο παγετώνας βρίσκεται στον βυθό της θάλασσας.
Μια παρόμοια διαδικασία έχει παρατηρηθεί σε παγετώνες στη Γροιλανδία.
Η ομάδα επισήμανε επίσης ένα σενάριο χειρότερης περίπτωσης στο οποίο σχηματίζονται βράχοι πάγου ύψους 100 μέτρων ή υψηλότεροι στο μπροστινό μέρος των Thwaites και στη συνέχεια απογειώνονται γρήγορα παγόβουνα, προκαλώντας φυγή παγετώνων που θα μπορούσε να ανεβάσει τη στάθμη της θάλασσας κατά δεκάδες εκατοστά σε αυτόν τον αιώνα. Ωστόσο, οι ερευνητές είπαν ότι είναι πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε εάν τέτοια σενάρια είναι πιθανά.
Ένα βασικό αναπάντητο ερώτημα είναι εάν η απώλεια του παγετώνα Thwaites είναι ήδη μη αναστρέψιμη . Οι έντονες χιονοπτώσεις, για παράδειγμα, συμβαίνουν τακτικά στην Ανταρκτική και βοηθούν στην αναπλήρωση της απώλειας πάγου, εξήγησε η Michelle Maclennan, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Boulder, κατά τη διάρκεια μιας ενημέρωσης ειδήσεων. «Το πρόβλημα όμως είναι ότι έχουμε αυτή την ανισορροπία: Υπάρχει μεγαλύτερη απώλεια πάγου από όση μπορεί να αντισταθμίσει η χιονόπτωση», είπε.
Η αυξημένη υγρασία στην ατμόσφαιρα του πλανήτη, που προκαλείται από την υπερθέρμανση του πλανήτη που εξατμίζεται τα νερά των ωκεανών, θα μπορούσε να οδηγήσει σε περισσότερο χιόνι στην Ανταρκτική — τουλάχιστον για λίγο. Σε ένα ορισμένο σημείο, ωστόσο, αυτό αναμένεται να μεταβεί στη βροχή και το λιώσιμο της επιφάνειας στον πάγο, δημιουργώντας μια κατάσταση όπου ο παγετώνας λιώνει από πάνω και κάτω. Το πόσο γρήγορα θα συμβεί αυτό εξαρτάται εν μέρει από την πρόοδο των εθνών στην επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής.
